II SAB/Kr 269/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Skała w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy Skała do załatwienia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z 10 października 2025 r. II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy Skała dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Skała na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, II SAB/Kr 269/25 UZASADNIENIE 10 października 2025 r. K. W. (dalej: "skarżący") wniósł do Burmistrza Miasta i Gminy Skała (dalej: "podmiot obowiązany") o udostępnienie informacji publicznej: 1) Koszty obsługi prawnej w 2024 i 2025 roku z podziałem na wszystkie podmioty realizujące usługi prawne dla gminy. Dotyczy to usług stałych i jednorazowych lub zleceń doraźnych. Wraz z kosztami wnioskuję o przedstawienie danych firmy lub osoby realizującej usługę oraz informację jakiego zadania/usługi dotyczy opłata. 2) Koszty prowadzenia spraw sądowych w 2024 i 2025 roku ze wskazaniem rodzaju (karna, cywilna itp.), podmiotu reprezentującego gminę oraz przedmiotu sprawy. 13 listopada 2025 r. podmiot obowiązany udostępnił skarżącemu informacje o zleceniach na usługi prawnicze w 2024 r. i 2025 r., a także wyjaśnił: "Koszty prowadzenia spraw sądowych w latach 2024 i 2025 zostały ujęte w ramach w ramach wyżej wymienionych umów na obsługę prawną, które obejmują również reprezentację Gminy Skała w postępowaniach sądowych (m.in. w sprawach cywilnych, administracyjnych oraz karnych). Dodatkowo informuję, że w 2024 roku poniesiono jednorazowy koszt w wysokości 246,00 zł brutto na rzecz Kancelarii Adwokackiej Dobrosławy Szumiło-Kulczyckiej z tytułu udziału w rozprawie przed Sądem Okręgowym w sprawie cywilnej. Faktura ta dotyczyła jednak realizacji umowy zawartej w 2021 roku". 12 listopada 2025 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność podmiotu obowiązanego, w której wniósł o: 1) zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni; 2) stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł (w szczególności za poniesione koszty obsługi prawnej); 4) zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie: art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1; art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "udip"). W uzasadnieniu skargi podniósł, że mimo upływu miesiąca nie otrzymał wnioskowanej informacji publicznej i podkreślił, że skarga nie musi być poprzedzona ponagleniem. Zauważył, że to nie pierwsza sprawa, w której podmiot obowiązany nie wywiązuje się wobec niego z ustawowego obowiązku (wyrok z 26 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 153/25), więc jego działanie może być celowo ukierunkowane na utrudnienie dostępu do informacji publicznej. Suma pieniężna w kwocie 2000 zł zadziała mobilizująco, nie jest wygórowana i spełni rolę zadośćuczynienia za stres i frustrację spowodowane brakiem terminowości. W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, że skarga nie została poprzedzona ponagleniem. Następnie podniósł, że w dniu wniesienia skargi udzielił wyczerpującej odpowiedzi, zaś wniosek nie został terminowo rozpoznany z przyczyn nieleżących po jego stronie, bo omyłkowo nie został przekazany, co wynika z przyczyn technicznych (wniosek złożony mailem został pominięty w procedurze korespondencji koniecznej do udzielenia odpowiedzi). Skarżący nadużywa prawa (blisko 30 wniosków w ciągu ostatnich dziewięciu miesięcy; utrudnianie funkcjonowania przez konieczność zajmowania stanowisk w różnych sprawach wskazujących wyłącznie na interes prywatny) i nie wykazał poniesionej krzywdy. Na koniec zauważył, że na stronie internetowej skarżącego znajduje się link do rejestru umów publikowanego niezwłocznie po 31 grudnia każdego roku, o czym skarżący jako były burmistrz wie, więc mógł sam uzyskać informacje za 2024 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ppsa (art. 21 udip). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi była bezczynność (art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "ppsa"). Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skarga została rozpoznana merytorycznie – skarżący utrzymywał, że skarga nie musi być poprzedzona ponagleniem, natomiast podmiot obowiązany wniósł o jej odrzucenie jako ponagleniem niepoprzedzonej. Rzeczywiście dawniej niektóre sądy administracyjne uznawały, że skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej powinna być poprzedzona ponagleniem, jednakże za trafny uznać trzeba podgląd odmienny, bo: 1) art. 52 ppsa uzależnia uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia tylko wówczas, gdy środki te przysługują na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego albo przepisów szczególnych; 2) odwołanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawarto jedynie w treści art. 16 ust. 2 udip; 3) postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest odformalizowane [J. Wyporska-Frankiewicz [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, LEX/el. 2025, art. 21]. Należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania podmiotu obowiązanego do załatwienia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z 10 października 2025 r. (pkt I sentencji – art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa) i stwierdzić, że podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji – art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a ppsa). Zauważenia wymaga, że informacja dotycząca podziału kosztów na poszczególne podmioty zawierała jednocześnie informację o prowadzeniu spraw sądowych przez niektóre z nich ( z zakresu zamówień publicznych, w Krajowej Izbie Odwoławczej czy w postępowaniu karnym). Strony postępowania sądowoadministracyjnego nie spierały się, a Sąd nie ma wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem obowiązanym (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip – burmistrz jako organ władzy publicznej). Pytania wniosku dotyczyły "informacji o sprawach publicznych" (art. 6 ust. 1 pkt 3 – zasady funkcjonowania organu władzy publicznej; art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c – majątek publiczny jednostki samorządu terytorialnego). Każdy, o którym mowa w art. 2 udip, a więc także skarżący, ma prawo dostępu do informacji o tym, kto, za jakim wynagrodzeniem i w jakich sprawach zajmuje się obsługą prawną gminy. Wpływ wniosku skarżącego na udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej adres e-mail podmiotu obowiązanego (piątek, 10 października 2025 r., 13:33) skutkował zatem nawiązaniem stosunku prawnego, w ramach którego powinno dojść – po myśli art. 13 ust. 1 udip – do udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni (piątek, 24 października 2025 r.). Tak się jednak nie stało, bo podmiot obowiązany odpowiedział na oba pytania skarżącego dopiero 20 dni później (czwartek, 13 listopada 2025 r., 09:37), tj. w dniu następującym po wniesieniu skargi na bezczynność. Skoro wniosek skarżącego został załatwiony, to bezprzedmiotowe byłoby zobowiązywanie podmiotu obowiązanego do jego załatwienia. Pominięcie wniosku złożonego e-mailem obciąża podmiot obowiązany jako odpowiedzialny za organizację obiegu korespondencji. W okresie od 25 października 2025 r. do 13 listopada 2025 r. niewątpliwie mieliśmy do czynienia z bezczynnością. W ocenie Sądu nie miała ona jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa – określenie to powinno być bowiem zarezerwowane dla przypadków ewidentnego lekceważenia wnioskodawcy i manifestowania niechęci wobec niego. Trudno o tym mówić na kanwie rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza w świetle okoliczności podnoszonych w odpowiedzi na skargę ("w ciągu ostatnich dziewięciu miesięcy Skarżący złożył do tut. Organu pisma zawierające blisko 30 wniosków o udostępnienie informacji w różnych sprawach"). Po pierwsze, okres od dnia złożenia wniosku do dnia załatwienia wniosku mieści się w możliwym przedłużeniu terminu (art. 13 ust. 2 udip – "dwa miesiące od dnia złożenia wniosku"). Po drugie, podmiot obowiązany zareagował w dzień po wniesieniu skargi. Skargę w pozostałym zakresie (pkt III sentencji – art. 151 w zw. z art. 149 § 2 ppsa) należało oddalić, co odnosi się do żądania przyznania sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł "w szczególności za poniesione koszty obsługi prawnej". Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa). Instytucja sumy pieniężnej ma fakultatywny charakter, co oznacza, że jej zastosowanie zostało pozostawione rozwadze sądu. Sąd – verba legis – "może przyznać", a zatem nie jest do tego zobligowany w każdej sytuacji, nawet gdy strona wykaże doznanie uszczerbku, straty lub krzywdy. Jest to z jednej strony dodatkowa satysfakcja o charakterze finansowym dla skarżącego, a z drugiej strony dodatkowa sankcja wymierzona w podmioty obowiązane dopuszczające się drastycznej zwłoki, gdy okoliczności sprawy świadczą o celowym unikaniu jej załatwienia i wywołują obawę powtórzenia się takiej sytuacji w przyszłości. Tymczasem skarżący nie wykazał, aby na skutek bezczynności podmiotu obowiązanego doznał jakiegokolwiek uszczerbku (twierdzenie o kosztach obsługi prawnej jest gołosłowne). Z akt sprawy nie wynika, aby ten konkretny przypadek bezczynności domagał się zastosowania instytucji przyznania sumy pieniężnej. Od podmiotu obowiązanego należało zasądzić na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV sentencji). W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 ppsa). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się przede wszystkim poniesione przez stronę koszty sądowe (art. 205 § 1 ppsa). Koszty sądowe obejmują m.in. opłatę sądową (art. 211 ppsa), którą stanowi m.in. wpis (art. 212 § 1 ppsa). Wpis stały w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Taki wpis uiścił skarżący (k. 15).