II SAB/Kr 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. – K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie braku udostępnienia protokołu kontroli budowy postanawia: 1/ odrzucić skargę; 2/ zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi Pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. J. G. – K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie braku udostępnienia protokołu kontroli budowy. Skarżąca podała, że na jej wniosek przeprowadzone były oględziny na miejscu w sprawie sposobu realizacji inwestycji sąsiadującej z jej nieruchomością. Jednakże skarżącej nie doręczono protokołu oględzin, mimo składanych w tym przedmiocie wniosków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bądź jej oddalenie. Organ wskazał, że za wnioskiem z dnia 14 września 2021 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wpłynęło pismo skarżącej o udostępnienie jej protokołu z przeprowadzonej kontroli dotyczącego inwestycji w postaci budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego z infrastrukturą. Organ pismem z dnia 24 września 2021 r. wezwał skarżącą do usunięcia braków tego podania poprzez wskazanie czy wniosek swój opiera na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy też na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia 6 października 2021 r. skarżąca wskazała, iż wnioskuje o udostępnienie jej przedmiotowego protokołu w trybie przepisów art. 9,10 oraz 78 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w piśmie z dnia 17 listopada 2021 r. poinformował, że przeprowadził kontrolę dotyczącą przedmiotowego obiektu budowlanego w ramach uproszczonego postępowania skargowego w rozumieniu działu VIII K.p.a. Dlatego też zważając na charakter uproszczonego postępowania, w ramach którego została rozpoznana skarga dotycząca budynku mieszkalnego położonego w Z., organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 10 oraz art. 78 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.). Rozpocząć należy od tego, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność oraz przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów rozpatrywanych w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski", tj. zwanych skargami powszechnymi (obywatelskimi). Prawo wniesienia ww. skarg stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W postępowaniu tym nie stosuje się zasadniczo przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów dotyczących stron postępowania, czy dostępu do akt sprawy. Co najistotniejsze w związku z przedmiotową sprawą, wniesiona skarga uruchamia uproszczone postępowanie administracyjne, kończące się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Czynność ta nie stanowi żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 P.p.s.a., co oznacza, że nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skarga dotyczyła takiej właśnie - niepolegającej kognicji sądu administracyjnego - czynności, polegającej na rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie protokołu kontroli budowy w ramach postępowania skargowego. W konsekwencji i bezczynność w tym przypadku nie mogła być przedmiotem skargi, skoro nie dotyczy ona żadnego z przypadków bezczynności, o których stanowią art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. W tej sytuacji należało orzec jak w punkcie 1 sentencji postanowienia, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nakazującego odrzucenie skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie Sąd wskazuje, że przedstawione tu stanowisko nie wyklucza możliwości wystąpienia przez skarżącą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o udostępnienie przedmiotowego protokołu w trybie i na zasadach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy, dostęp do informacji publicznej obejmuje dostęp do dokumentów urzędowych, którymi są m.in. protokoły kontroli wytworzone przez organy nadzoru budowlanego w następstwie działań kontrolnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 września 2021 r., II SAB/Kr 119/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę orzeczenia o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2 sentencji) stanowi art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.