II SAB/Kr 43/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Renata Czeluśniak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi G.T.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanawia I. umorzyć postępowanie II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego G.T.M. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej – PINB) G.M. wniósł o zobowiązanie PINB w K. do zakończenia postępowania administracyjnego poprzez wyznaczenie temu organowi terminu do wydania decyzji w sprawie o rozbiórkę części nadbudowy przy ul. [....] , toczącej się od dnia [....] września 2004r. oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [....] września 2004r. złożył wniosek do PINB o rozbiórkę nadbudowy przy ul. [....] i doprowadzenie tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Pomimo upływu czterech lat i składania wielu skarg na bezczynność PINB do organu nadzoru – [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. sprawa ta nie została rozpoznana merytorycznie. Zdaniem skarżącego, swoją bezczynnością PINB wielokrotnie naruszył przepis art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r. nr 98, poz. 1071). Zarzucił, iż postępowanie prowadzone jest nie tylko z naruszeniem terminów określonych w wyżej wymienionym przepisie kpa, ale również, iż przez łączenie i rozłączanie spraw oraz nadawanie im nowych oznaczeń, jak również wszczynanie i nie kończenie postępowań pod szeregiem coraz to nowych sygnatur sprawa jest coraz bardziej komplikowana przez PINB w taki sposób, iż działania te znacznie utrudniają ogarnięcie całego materiału. W konsekwencji skarżący podniósł, że jego wniosek o rozbiórkę nadal nie jest rozstrzygnięty. Skarżący podniósł ponadto, że wielokrotnie wyczerpał przed złożeniem skargi tok instancyjny. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie , przyznając, iż prowadzi postępowanie w sprawie zgodności z prawem nadbudowy budynku przy ul. [....] w K. i podał, jakie od 2005r. w ramach postępowania administracyjnego znak: [....] (poprzedni znak.....) wydane zostały akty administracyjne. Jako ostatni akt wymienił postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 marca 2009r. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2008r. wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto podniósł, iż obecnie żądanie rozbiórki dwóch pięter przedmiotowej nadbudowy zostało uznane jako złożone w toku postępowania znak [....] i w jego toku powinno być załatwione, zwłaszcza że w ramach doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem dopuszczalne jest również nakazanie rozbiórki części obiektu. Organ podniósł, iż pismem z dnia [....] 2009r. wystąpił do Urzędu Miasta K. Wydziału Architektury i Urbanistyki z prośbą o rozważenie możliwości wszczęcia z urzędu w trybie art. 61 § 2 kpa postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowanego budynku przy ul. [....] w K. , bowiem uzyskanie oceny urbanistycznej jest niezbędne do zakończenia przedmiotowego postępowania dotyczącego doprowadzenia wykonanych w budynku przy ul. [....] robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu, skarga z dnia [....] kwietnia 2009r. jest przedwczesna, gdyż wyznaczenie w trybie art. 36 kpa zawiadomieniem z dnia 9 lipca 2008r. nowego terminu załatwienia sprawy – do trzech miesięcy od daty zwrotu do PINB akt sprawy przez organ odwoławczy (k. 40 akt sądowych) – powoduje, że organ nie pozostaje w bezczynności. Organ podniósł również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.M. z dnia 8 września 2008r. na bezczynność PINB w K.– Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r., sygn. akt II SAB/Kr 83/08 skargę odrzucił, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną postanowieniem z dnia 31 marca 2009r., sygn. akt II OSK 474/09. W piśmie procesowym skarżącego z dnia [....] 2009r. skarżący podtrzymał skargę. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podniósł między innymi, iż PINB nie powinien był prowadzić postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, gdyż pozwolenie to wygasło zanim rozpoczęto roboty budowlane, a w związku z samowolną nadbudową prowadzoną od początku bez pozwolenia na budowę PINB powinien był prowadzić postępowanie z wniosku z dnia [....] 2004r. i wydać decyzję w sprawie o rozbiórkę w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane w terminie określonym w kpa. Skarżący zarzucił również, iż organ nie przesłał Sądowi całości akt, które liczą 1495 stron, co nie powinno natrafić na akceptację "chodzi tu bowiem o zbadanie 4 i pół letniej procedury bezczynności organu, nie zaś o orzeczenie Sądu Administracyjnego w sprawie kilku przesłanych przez organ rozstrzygnięć". Na rozprawie strony oświadczyły, że w dniu 17 lipca 2009r. PINB w K. wydał postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązujące inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej w terminie do dnia 15 września 2009r., którego kserokopię pełnomocnik organu przedłożył do akt (k. 549-566 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 § 2 art. 3 ppsa (art. 3 § 2 pkt 8 ppsa). W niniejszej sprawie w ocenie skarżącego PINB w K. pozostawał w bezczynności w sprawie nakazania inwestorowi rozbiórki części nadbudowy budynku przy ul. [....] w K. , ponieważ nie rozpatrzył merytorycznie wniosku w tym przedmiocie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawiniona opieszałością organu. Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. W razie skargi na nie wydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 kpa. Sąd stwierdził, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący wyczerpał tok instancji, tj. złożył zażalenie w dniu [....] 2009r. do [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (k. 471 i 472 akt sądowych), na które organ odpowiedział pismem z dnia [....] 2009r. Terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 35 § 1 kpa, stanowiąc, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, z tym że załatwienie sprawy wymagającej się przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (§ 3), natomiast zgodnie z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W związku z tym należy wskazać, że strona zasadnie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, albowiem w dniu wniesienia skargi tj. w dniu [....] .04.2009 r. PINB w K. pozostawał w bezczynności, jednakże w dniu wyrokowania organ ten nie pozostawał już w bezczynności, a to z uwagi na wydanie w dniu 17 lipca 2009r postanowienia dotyczącego przedłożenia ekspertyzy technicznej. Stosownie do treści art. 149 ppsa, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, wbrew oczekiwaniom skarżącego, Sąd nie może stwierdzić, w jakich okresach, w trakcie trwającego postępowania, organ pozostawał w bezczynności, jak również nie może kontrolować zasadności działań organu czy wskazywać, w jaki sposób sprawa powinna być rozpoznana, a w konsekwencji ocenić, że postanowienia wydane przez ten organ w trybie art.81c prawa budowlanego są jedynie czynnościami pozorowanymi, a nie czynnościami zmierzającymi do zebrania materiału dowodowego pozwalającego podjąć decyzję merytoryczną w przedmiotowej sprawie. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko powołany przepis art.149 ppsa uprawniający Sąd, w razie stwierdzenia bezczynności organu, jedynie do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego w sprawie (bez możliwości narzucania jego charakteru, czy zakresu) ale także zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i sądowa kontrola działalności administracji publicznej. Mając na uwadze zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy pozwolił na rozstrzygnięcie skargi ponieważ stan faktyczny i prawny w niej przedstawiony, uzupełniony w piśmie procesowym skarżącego oraz na rozprawie nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia uznając, że postępowanie – wobec usunięcia bezczynności przez wydanie aktu administracyjnego z dnia 17 lipca 2009 r. i braku podstaw do zobowiązania organu w trybie art. 149 p.p.s.a. – stało się bezprzedmiotowe O kosztach postępowania - zwrocie wpisu sądowego - orzeczono na podstawie art. 200, 201 i 209 ppsa.