II SAB/Kr 53/07

PostanowienieWSA w Krakowie2007-10-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które nie wykonało wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie zostało zwolnione od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazało, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego uniemożliwiło dokonanie oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, które jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1 zł w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego. Stowarzyszenie podało, że nie posiada nieruchomości ani wierzytelności, a jego stan gotówki i konta bankowego jest zerowy lub ujemny. Wskazało na zobowiązania wobec elektrowni i telekomunikacji oraz na majątek w postaci wyposażenia klubu. Sąd pierwszej instancji zwolnił stowarzyszenie od kosztów ponad 1 zł. Prokurator Okręgowy wniósł sprzeciw, kwestionując wiarygodność podanych informacji i wskazując na podobieństwo wniosku do wcześniejszych. Sąd wezwał stowarzyszenie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, czego stowarzyszenie nie wykonało.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia " " w K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. postanawia: oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. postanowienia z dnia 30 października 2007 r. W dniu 12 czerwca 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenia "[......]" w K. o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1 zł uiszczoną w dniu 11 czerwca 2007 roku w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. We wniosku podano, że stowarzyszenie nie posiada nieruchomości ani wierzytelności. Stan gotówki w kasie wynosi 0 zł. Stan w konta w banku wynosi - 67,40 zł (na dzień 24 lutego 2003 roku). Stowarzyszenie posiada zobowiązania pieniężne wobec elektrowni w wysokości około 4.000 zł i telekomunikacji w wysokości około 1.900 zł. We wniosku wskazano, że stowarzyszenie nie może podać niektórych informacji, o których mowa w pkt 7 i 8 formularza wniosku (tj. dotyczących wartości środków trwałych oraz wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu), gdyż nie posiada dostępu do dokumentów księgowych od ponad 3 lat (dokumentacja księgowa Stowarzyszenia przechowywana w Prokuraturze Rejonowej dla K. ) i w związku z tym nie prowadzi księgowości. Majątek stowarzyszenia stanowi wyposażenie klubu dla młodzieży (dwa stare komputery, telewizor, atlas, ksero, 4 stoły, 2 szafy, barek). Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie otrzymuje od czterech lat dotacji i darowizn. Stowarzyszenie prowadzi działalność dzięki doraźnym wpłatom przewodniczącego, pracy społecznej członków i nie posiada środków finansowych, które mogłoby przeznaczyć na opłaty sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2007 roku zwolnił Stowarzyszenie "[....] " w K. od kosztów sądowych w kwocie powyżej 1 zł. Od powyższego postanowienia wniósł w terminie sprzeciw Prokurator Okręgowy w K. , podając iż wniosek o zwolnienie od kosztów z dnia 12 czerwca 2007 r. jest w swej treści niemal identyczny z wnioskiem z dnia 25 stycznia 2006 r. w sprawie II SAB/Kr 8/06 oraz II SAB/Kr 116/06. We wszystkich wskazanych wnioskach pomimo dużej rozbieżności czasowej podano, że stowarzyszenie posiada zobowiązania pieniężne wobec elektrowni w wysokości około 4.000 zł i telekomunikacji w wysokości około 1.900 zł (identyczne zadłużenie utrzymujące się od co najmniej 2 lat), co może budzić wątpliwość. Prokurator wskazał, że stowarzyszenie ma umożliwiony dostęp do zabezpieczonej dokumentacji księgowej oraz zarzucił, że nie jest prawidłowym wykazaniem braku środków podanie stanu konta na rok 2003. Stosownie do zarządzenia z dnia 20 lipca 2007 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia w terminie 3 tygodni dodatkowego oświadczenia i stosownych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej stowarzyszenia a w szczególności: aktualnego stanu konta (kont) bankowych, wykazu poniesionych w ostatnim okresie (około roku) wydatków na działania statutowe ze wskazaniem charakteru tych działań. Wnioskodawca nie wykonał wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 i 260 p.p.s.a. - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku jego wniesienia postanowienie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek Stowarzyszenia "[....] " w K. dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych ponad uiszczoną od skargi kwotę 1 zł, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Może być ono przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te - a wśród nich wpis - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania, może być zastosowane jedynie w przypadku wyjątkowym, a ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy . Sama deklaracja o braku środków finansowych, które mogłoby Stowarzyszenie przeznaczyć na opłaty sądowe, czy o zobowiązaniach wobec elektrowni i telekomunikacji nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Pozostawiając wezwanie do uzupełnienia oświadczenia bez odpowiedzi skarżące Stowarzyszenie uniemożliwiło dokonanie ewentualnej innej oceny jego wniosku. Z powyższych względów uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie powołanego wyżej przepisu oraz art. 243 i art. 260 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło