II SAB/Kr 61/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Jacek Bursa Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody Małopolskiego postanawia 1. umorzyć postępowanie , 2. zasadzić od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 kwietnia 2010 r. J.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody . Podał, że wyrokiem z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1011/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił poprzednią decyzję Wojewody , którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2004 r. o odmowie zwrotu nieruchomości składającej się z działki nr 1 obręb [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach części wywłaszczonej działki nr 2 obręb [...] b. dz. adm. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Do chwili wniesienia skargi Wojewoda nie wydał decyzji w sprawie. Pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. organ zawiadomił skarżącego, że sprawa nie może być załatwiona w terminie wyznaczonym poprzednim zawiadomieniem Wojewody z dnia 29 stycznia 2010 r. z powodu nie zakończenia postępowania wyjaśniającego i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 10 czerwca 2010 r. W ocenie skarżącego podany przez organ powód przedłużenia terminu załatwienia sprawy i zakreślony nowy termin nie mają podstawy w przepisach prawnych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg postępowania i argumentując, że opóźnienia w wydaniu decyzji wynikały z przyczyn niezależnych od organu. Przy piśmie z dnia 5 lipca 2010 r. pełnomocnik organu przedłożył decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2004 r. i orzeczono o odmowie zwrotu części działki nr 3, 4, 5 , 6, 7 , 8, 9 obr. [...]. ewid. P. , w granicach wywłaszczonej działki nr 10 obr.[...]. ewid. P. na rzecz poprzedniego właściciela J.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Na wstępie należało dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 pkt 8 tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 a, czyli między innymi w sprawach, które winny się zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej. Nadto, stosownie do treści art.52 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem o jakim mowa w art.52 p.p.s.a. jest między innymi zażalenie do organu administracji wyższego stopnia, składane w trybie art.37 kpa , na nie załatwienie sprawy w terminie. Skarżący wyczerpał tryb określony w art. 37 § 1 kpa, gdyż w dniu 8 lutego 2010 r. wystąpił do Ministra Infrastruktury z zażaleniem na bezczynność Wojewody . Uznać zatem należało, że ponieważ w przedmiotowej sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna, a skarżący wyczerpał tryb z art.37 kpa, skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. Nadto wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a. oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Stosownie do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. (I OPS 6/09, ONSAiWSA 2009/4/63) przepis art. 161 § 1 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego dochodzi z dniem doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Z tym momentem organ administracji staje się stroną tego postępowania i ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przesłania do sądu skargi i akt sprawy. Ponadto z dniem doręczenia skargi organowi powstaje jego uprawnienie do dokonania autokontroli zaskarżonego działania lub bezczynności. Instytucja ta stanowi jedyną na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego dopuszczoną przez prawo możliwość podjęcia przez organ władczego rozstrzygnięcia w sprawie, w której wniesiono skargę do sądu. Podstawę prawną do przeprowadzenia autokontroli przez organ administracji stanowi art. 54 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi przez organ na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. odnosi się także do skargi na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Skoro uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może nastąpić tylko w trybie autokontroli (uregulowanym w art. 54 § 3), to uwzględnienie skargi w całości w takiej sprawie oznacza wydanie żądanego przez stronę aktu lub dokonanie żądanej czynności. Wydając akt lub dokonując czynności z zakresu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu, organ administracji przyznaje, że pozostawał w bezczynności. Jak dalej podniesiono w uchwale, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Nie budzi w zasadzie kontrowersji stanowisko, że sprawa sądowoadministracyjna w szczególności kończy się na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracji w trybie autokontroli. Ma ono zastosowanie również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to - zdaniem Sądu - jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności. Wreszcie, podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w oznaczonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do dnia orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności zatem staje się bezprzedmiotowe również z tego powodu i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. skarżący ma możność ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 201 § 1 P.p.s.a.). Dlatego też w takiej sytuacji, na podstawie art.201 P.p.s.a. skarżącemu przysługuje zwrot kosztów od organu, który pozostawał w bezczynności, a wydał decyzję po wniesieniu skargi na bezczynność. W rozpatrywanej sprawie Wojewoda pozostawał w bezczynności, a decyzję w sprawie wydał po wniesieniu skargi na bezczynność. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art.201 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.