II SAB/Kr 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. C. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki budynku postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Uzasadnienie. Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania jest uprzednie wniesienie ponaglenia. Skarżąca wymóg ten wypełniła. Natomiast sytuacja faktyczna w sprawie jest tego rodzaju, że decyzja została wydana w dniu 23 grudnia 2021r., zaś skarga strony na bezczynność i przewlekłość postępowania, wprawdzie nadana pocztą w dniu 23 grudnia 2021r, wpłynęła do organu w dniu 30 grudnia 2021r., a więc po wydaniu decyzji. Należy zatem uznać, że wniesienie skargi nastąpiło po wydaniu decyzji. W związku z wydaniem decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przed wniesieniem skargi na przewlekłość do sądu administracyjnego należy rozważyć dopuszczalność wniesienia takiej skargi. Zasadniczym celem skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (podobnie jak skargi na bezczynność organu) jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości (bezczynności), a zatem załatwienia sprawy. Skarga nie może jedynie służyć celowi, jakim jest uzyskanie prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym. W celu dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417-1 § 3 Kodeksu cywilnego za szkodę wyrządzoną przez niewydanie orzeczenia taki prejudykat można uzyskać w innych postępowaniach. Upatrywanie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, po jego zakończeniu, koniecznością uzyskania prejudykatu w formie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego taką skargę, nie znajduje usprawiedliwienia. Należy więc stwierdzić, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, w sytuacji, gdy sprawa została załatwiona. Zgodnie z uchwalą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (opublikowana w internetowej bazie orzeczeń NSA – cbois) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czyli stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zakończenie postępowania skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który miał być przedmiotem kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, która to kontrola miała doprowadzić do usunięcia tego stanu. Przywołana uchwała NSA wprawdzie dotyczy bezczynności ( która również jest przedmiotem skargi), to jednak z uwagi na procesowe powiązanie stanu bezczynności z przewlekłym prowadzeniem postępowania uzasadnione jest zastosowanie zawartego w uchwale poglądu także do oceny skargi na przewlekłość postępowania, wniesionej już po wydaniu decyzji czy postanowienia (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 734/21 i z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 430/21, w Opolu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 72/20, w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/20, postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1363/20, z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3123/19, z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie stanowisko prezentuje tutejszy Sąd przykładowo w sprawach II SAB/Kr 138/20, II SAB/Kr 188/21, II SAB/Kr 181/21, publ. CBOSA. W orzecznictwie nie ma jednolitości w zakresie formy rozpatrzenia skargi na przewlekłość wniesionej po zakończeniu postepowania administracyjnego. Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. (sygn. II OSK 895/18, LEX nr 2493166) Sąd wskazał, że "w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, co do zasady należy przyjąć, że wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu postępowania administracyjnego, a zatem po ustaniu stanu bezczynności i przewlekłości, winno skutkować oddaleniem skargi". Z kolei w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w opisywanej sytuacji właściwą formą rozstrzygnięcia jest odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. W glosie do przedstawionej uchwały z dnia 22 czerwca 2020 r., M. Bogusz (OSP 2021/1, s. 134 i n.) wyraził pogląd, że "załatwienie sprawy powoduje w tym wypadku ten skutek, że przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 przestaje istnieć. Oznacza to, że skarga na bezczynność jest wówczas niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a." Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19, zwracając uwagę na "niemożliwość merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, gdy sprawa została załatwiona". Sąd, podzielając powyższe poglądy o braku możliwości merytorycznego rozpoznania skargi, przychylił się do stanowiska o niedopuszczalności skargi wniesionej na bezczynność i przewlekłość postępowania organu, wniesionej już po zakończeniu przez organ postępowania i stwierdził, że przedmiotowa skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie orzeczenia rozbiórki, jako wniesiona przez skarżącą już po zakończeniu przez organ postępowania, jest niedopuszczalna. Zaznaczyć należy, że wybór tej formy jest korzystniejszy dla skarżącej, gdyż umożliwia orzeczenie o zwrocie wpisu uiszczonego przez skarżącą, co przy oddaleniu skargi nie byłoby możliwe. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1- 5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.