II SAB/Kr 77/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie robót budowlanych I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w sprawie administracyjnej o sygnaturze [...]; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T. M. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T.M. pismem z dnia 8 kwietnia 2013r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki poprzez brak podjęcia decyzji dotyczącej samowoli budowlanych na działkach [...] oraz [...] przy ul.[...] w K. polegających w jej ocenie na remoncie czy też przebudowie ogrodzenia działki [...] od strony ul. [...], rozbiórce garażu (działka [...] oraz [...]) znajdującego się w bliskiej odległości od ul. [...] na którą w związku z niewielką odległością od granicy działki wymagane było nie tylko zgłoszenie ale i pozwolenie oraz na postawieniu na działce nr [...] oraz [...] altany - budynku gospodarczego (na fundamentach rozebranego uprzednio garażu - bez stosownego zgłoszenia. W uzasadnieniu skargi podano, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na działce [...] obr. [...] od strony pasa drogowego ul. [...] w K. zostało rozpoczęte w lipcu 2009r. Toczy się pod sygnaturą [...] i nie jest zakończone. M.in. postanowieniem z dnia 29.09.2009 [...] Prezydent Miasta K. poinformował PINB w K. , że w dniu 25.05.2009 zostało dokonane zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych na działce nr [...] [...] w K. Wobec tego organ wniósł sprzeciw w drodze decyzji z dnia 3.07.2009 r. nr[...] . Stronami postępowania była m.in. skarżąca – T.M. oraz L.M. jako osoby posiadające udział w spadku po zmarłej współwłaścicielce m.in. działek [...] ,[...] ,[...] oraz [...] (wszystkie położone przy ul.[...] )G.M. . W trakcie postępowania uczestnicy ci wielokrotnie zgłaszali pisemnie lub ustnie w trakcie oględzin, że z powodu przeciągającego się nadmiernie postępowania, w sprawie samowoli budowlanej na działce [...] inwestor dokonał kolejnych samowoli budowlanych polegających na przebudowie również ogrodzenia na działce [...] , rozbiórce budynku gospodarczego oraz budowie nowego budynku gospodarczego na działkach [...] i [...] bez stosownego zgłoszenia. Z uwagi, że PINB odmówił wspólnego prowadzenia sprawy dotyczącego samowoli budowlanej na działkach [...] oraz [...] strony postępowania (L.M. i T.M. w dniach 09.03.2012, 14.08.2012, 17.08.2012) wystosowali kolejne pisma do PINB oraz WINB z wnioskiem o zajęcia się opisywanymi samowolami budowlanymi. W ocenie skarżącej jeżeli organ odmawia wszczęcia postępowania to powinien wydać odpowiednie postanowienie. Jeżeli z kolei organ odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego, to nie może jednocześnie formułować wniosków i ocen dotyczących meritum. Błędne zatem było stwierdzenie organu, iż ustalony przez niego zakres robót nie wymagał ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania. Skarżąca wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (II SA/Ol 893/11). W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wniósł o oddalenie skargi, podając iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie znalazł podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, że: 1. roboty budowlanej wykonane przy ogrodzeniu na działce nr [...] przy ul. [...] w K. stanowią bieżącą konserwację, 2. w kwestii rozbiórki budynku gospodarczego brak przedmiotu postępowania uniemożliwia jego wszczęcie, 3. w kwestii ustawienia "drewnianego budynku gospodarczego" jego posadowienie nie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budo wlanej. Skarżącej zaś udzielono wyczerpujących, odpowiedzi na składane zarzuty w trybie skargowym uregulowanym w Dziale VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w formie stosownych zawiadomień zawierających zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Nadto organ podał, iż w sprawie ogrodzenia działki [...] toczy się postępowanie administracyjne prowadzone pod znakiem[...] . W ramach przedmiotowego postępowania PINB w K. - Powiat Grodzki decyzją z dnia 6.12.2012 r., Nr[...] , działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w związku z wykonaniem bez wymaganej zgody właściwego organu robót budowlanych polegających na remoncie ogrodzenia znajdującego się na działce numer [...] , obr. [...] od strony działki numer[...] , obr.[...] , stanowiącej część pasa drogowego ul. [...]w K. , ze względu na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca była jest stroną ww. postępowania i była adresatem przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest uzasadniona. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 84). Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwe zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie. Należy tu wskazać przede wszystkim art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na niewydaniu w terminach przewidzianych przepisami, stosownego do rozstrzygnięcia sprawy aktu administracyjnego. Skoro bowiem został złożony wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania (vide: pismo skarżącej z 9.03.2012r. k. – 1 akt adm.) w przedmiocie samowoli budowlanej, a organ przyjmuje, iż brak jest podstaw do wszczęcia takiego postępowania, to winien wydać akt administracyjny o odmowie wszczęcia postępowania (vide: art. 61a § 1 kpa). Nie można uznać za załatwienie sprawy kierowanie w opisanej sytuacji do strony pisma wyjaśniającego w trybie skargowym, gdyż tryb wnioskowo – skargowy (art. 221 i n. kpa) dotyczy zupełnie innych kwestii niż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego. W/w pismo skarżącej było precyzyjnym żądaniem wszczęcia postępowania dotyczącym samowoli budowlanej i uznanie go za skargę lub wniosek składany w tzw. trybie skargowo-wnioskowym, było bezpodstawne (vide: art. 227 i 241 kpa zawierające definicję takiej skargi lub wniosku). Rozpatrzenie przez skarżony organ powyżej opisanego wniosku w trybie skargowym mogło doprowadzić de facto do uniemożliwienia uzyskania przez stronę kontroli sądowej działania organu, gdyż tryb wnioskowo-skargowy jest wyłączony spod jurysdykcji sądów administracyjnych. Natomiast ewentualne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podlega zaskarżeniu do sądu. Jednocześnie jednak organowi nie można zarzucić braku woli i jakiejkolwiek aktywności w rozpoznaniu sprawy, gdyż z przebiegu czynności wynika, iż organ podjął szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, co zmniejsza w kontrolowanej sprawie jego winę i skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia, że okoliczności związane z bezczynnością były tego rodzaju, aby można je zakwalifikować jako naruszenie prawa w stopniu rażącym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku. W związku z powyższym Sąd uznając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, będąc zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, pozostawał w bezczynności, orzekł jak pkt I w sentencji wyroku na podstawie art. 149 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.