II SAB/Kr 80/07
PostanowienieWSA w Krakowie2007-11-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba starsza i schorowana, z niską emeryturą jako jedynym źródłem dochodu, może liczyć na pełne zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż jej trudna sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Niska emerytura, wysokie wydatki na leki i opłaty, wiek, choroby oraz brak możliwości uzyskania pomocy od dzieci uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odmowa ustanowienia adwokata mogłaby pozbawić skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca J.P., osoba starsza (79 lat) i schorowana, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K. Wskazała na niską emeryturę jako jedyne źródło dochodu, wysokie wydatki na leki i opłaty, brak oszczędności oraz niemożność uzyskania pomocy od dzieci. Referendarz WSA częściowo oddalił wniosek, zwalniając jedynie z części wpisu. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd uwzględnił sprzeciw skarżącej i postanowił zwolnić J.P. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.P. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2007 r, sygn. akt II SA/Kr 80/07, mocą którego zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego w - części, a w pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K. postanawia I. zwolnić skarżącą J.P. od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej J.P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
W dniu .........2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącej J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K.
We wniosku skarżąca wskazała, że mieszka w mieszkaniu należącym do jej wnuczki, jest osobą starszą (79 lat) i schorowaną, a jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 1077,38 zł miesięcznie brutto. Skarżąca podniosła, że to niewysokie świadczenie w większości wydatkowane jest na zakup leków (ok. 200 zł miesięcznie), opłacenie czynszu w kwocie 302 zł miesięcznie, prądu (ok. 70 zł miesięcznie) i gazu w kwocie 115 zł co półtora miesiąca. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, ani cennych ruchomości, a jedynymi nieruchomościami, stanowiącymi jej własność są dwie działki o łącznej powierzchni 10186 m kw. bez dojazdu i z przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego na tereny zielone. Z posiadanych działek skarżąca nie osiąga żadnych dochodów.
Poza tym skarżąca J.P. dodała, że nie może liczyć na żadną pomoc materialną ze strony dorosłych dzieci, gdyż jedynym źródłem ich utrzymania są niskie renty inwalidzkie.
W dniu 10 sierpnia 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, na mocy którego zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia - części wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił.
Od przedmiotowego postanowienia skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W uzasadnieniu sprzeciwu J.P. ponownie podkreśliła, że z emerytury po dokonaniu stałych miesięcznych wydatków zostaje jej na życie kwota 14 zł dziennie, dodała, że nie ma praktycznie środków na zakup środków czystości i odzieży, a nie może liczyć na żadną materialną pomoc swoich chorych dzieci.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei zgodnie z art. 245 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Regulacje cytowanej ustawy w zakresie prawa pomocy nie uzależniają natomiast przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącej J.P. w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia w całości. Strona w sposób wyczerpujący i dokładny wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek
kosztów postępowania. Przedstawione przez J.P. okoliczności, a zwłaszcza fakt uzyskiwania niskiego dochodu z tytułu emerytury, wiek skarżącej, jej wymagające stałego leczenia choroby, niemożliwość uzyskania pomocy materialnej od osób trzecich, zwłaszcza dzieci, brak jakichkolwiek oszczędności, cennych przedmiotów, czy wartościowych nieruchomości, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują że poniesienie przez skarżącą pełnych kosztów niniejszego postępowania byłoby niemożliwe. Skarżącej po wykupieniu niezbędnych leków i dokonaniu podstawowych opłat pozostaje na przeżycie zaledwie kwota 14 zł dziennie. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że nie jest to suma za jaką można godnie i choć na minimalnym poziomie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe. Z kolei odmowa przyznania skarżącej pomocy w postaci wyznaczenia adwokata mogłaby doprowadzić do pozbawienia jej konstytucyjnego prawa do sądu, jako osoba starsza i schorowana ze skąpymi środkami materialnymi ma utrudnioną możliwość osobistej obrony swoich interesów przed tutejszym Sądem.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło