II SAB/Kr 87/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator Sędziowie: SWSA Jacek Bursa AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. – S. na bezczynność Starosty Tatrzańskiego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Tatrzańskiego z 18 lipca 2022 r. nr 271/2022 znak AB.6740.208.2022.PM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. Zobowiązuje Starostę Tatrzańskiego do wydania aktu w terminie miesiąca; II. Stwierdza, że Starosta Tatrzański dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. Przyznaje od Starosty Tatrzańskiego na rzecz A. K. – S. sumę pieniężną w kwocie 2 000 (dwa tysiące) zł; IV. Zasądza od Starosty Tatrzańskiego na rzecz A. K. - S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. - S. w dniu 8 stycznia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - za pośrednictwem organu administracji - skargę na bezczynność Starosty Tatrzańskiego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Tatrzańskiego z dnia 18 lipca 2022 r. nr 271/2022 znak: AB.6740.208.2022.PM. Skarżąca wniosła o: I. wskazanie, że Starosta Tatrzański dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązanie Starosty Tatrzańskiego do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia; III. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a.; IV. rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; V. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek o wznowienie wskazanego wyżej postępowania skarżąca złożyła do Starosty Tatrzańskiego w dniu 18 października 2023 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie podjął żadnych czynności w tym zakresie. Oczywistym pozostaje, że organ dopuścił się bezczynności/przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa co do terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., nie podejmując żadnej czynności w sprawie, podczas gdy powinien załatwić ją w maksymalnym terminie 2 miesięcy, tj. do dnia 18 grudnia 2023 r. Zaznaczono też, że w sprawie złożone zostało ponaglenie. W odpowiedzi na skargę (przesłanej wraz ze skargą i aktami sprawy w dniu 28 marca 2024 r. - koperta k. 7) Starosta Tatrzański wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 18 października 2024 r. wpłynął wniosek A. K. - S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Tatrzańskiego z dnia 18 lipca 2022r. nr 271/2022 znak: AB.6740.208.2022.PM. Natomiast w dniu 5 stycznia 2024 r. wpłynęło ponaglenie Starosty Tatrzańskiego. Na dzień orzekania o pozwoleniu na budowę Starosta Tatrzański uznał, że przebudowa i rozbudowa budynku położonego na dz. ew. nr [...] obr. [...] w Z. nie wprowadza ograniczeń w zakresie zabudowanej już działki ewid. nr [...] o [...] stanowiącej własność A. K. - S.. Pismem z dnia 12 marca 2024 r. Starosta Tatrzański przesłał do Wojewody Małopolskiego akta ww. sprawy. Następnie postanowieniem z dnia 15 marca 2024 r. wznowiono postępowanie i kolejnym postanowieniem z dnia 15 marca 2024 r. wstrzymano z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji Starosty Tatrzańskiego nr 271/2022 z dnia 18 lipca 2022 r. Organ jednocześnie wyjaśnił, iż procedowanie spraw realizowane jest w oparciu o kryterium kolejności ich wpływu oraz terminów postępowań będących już w trakcie rozpatrywania z uwzględnieniem rzeczywistych możliwości dostępnej kadry pracowniczej. Urzędnik prowadząc postępowanie, postępuje zgodnie z chronologią wpływu wniosków. Respektuje terminowości wynikające z terminu. Osoba prowadząca niniejsze postępowanie, ma w toku ponad 50 spraw o pozwolenie na budowę wraz ze skumulowaniem w tym okresie spraw skomplikowanych pod względem merytorycznym wymagających wnikliwych postępowań wyjaśniających - to dodatkowo istotne przyczyny natury obiektywnej rzutujące na tempo procedowania spraw. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." -- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jest to warunek formalny, który w niniejszej sprawie został spełniony: Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli natomiast sąd dojdzie do przekonania że skarga jest bezzasadna – oddala ja na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawia się następująco: A. K. - S. w dniu 18 października 2023 r. złożyła do Starosty Tatrzańskiego że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia 18 lipca nr 271/2022 znak: AB.6740.208.2022.PM zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec braku jakiejkolwiek reakcji ze strony organu w dniu 5 stycznia 2024 r. złożyła ponaglenie (do Starosty oraz bezpośrednio do Wojewody Małopolskiego), a w dniu 8 stycznia 2024 r. wniosła niniejszą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (do Starosty jak również bezpośrednio do WSA - sygn. II DKK 13/24). Pismem z 8 marca 2024 r. (k. 66 akt administracyjnych) Wojewoda Małopolski zwrócił się do Starosty Tatrzańskiego o przesłanie między innymi wskazanego ponaglenia, zwracając uwagę, że już wcześniej wezwania w tej sprawie kierowano w dniach 16 stycznia. 25 stycznia, 8 lutego i 6 marca 2024 r. Wojewoda w piśmie tym użył między innymi sformułowania: "Wydział był wielokrotnie zwodzony obietnicą niezwłocznego przekazania akt". W dniu 15 marca 2024 r. Starosta Tatrzański wznowił postępowanie i wstrzymał wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na bezczynność organ przesłał do WSA w Krakowie w dniu 28 marca 2024 r. Brak jest jakiejkolwiek informacji o wydaniu aktu kończącego postepowanie, dlatego też w pkt I wyroku zobowiązano Starostę Tatrzańskiego do wydania aktu w terminie miesiąca. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin ten liczy się od dnia doręczenia organowi akt. W ciągu pięciu miesięcy po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania organ nie podjął jakiejkolwiek czynności w zakresie tego wniosku, następnie wznowił postępowanie i wstrzymał wykonanie decyzji, by przez kolejne trzy miesiące (do daty wyrokowania) w dalszym ciągu pozostawać w bezczynności. Podnoszone przez organ okoliczności, dotyczące braków kadrowych nie mogą zostać uznane za usprawiedliwiające zaistniałą wielomiesięczną bezczynność. W dniu wydania wyroku minęło dokładnie 8 miesięcy od złożenia wniosku, który nie został rozpoznany. Całkowita bierność Starosty Tatrzańskiego przez tak długi okres niewątpliwie uzasadnia twierdzenie, że organ ten pozostawał w bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na rażący charakter bezczynności wskazuje też długotrwałe nieprzesyłanie ponaglenia do organu wyższej instancji oraz przesłanie skargi do WSA 28 marca 2024 r., a więc niemal trzy miesiące po jej złożeniu w siedzibie organu (data wpływu: 8 stycznia 2024 r.). Co istotne, wniosek o wznowienie dotyczył pozwolenia na budowę, a podczas pięciu miesięcy, które minęły od złożenia wniosku do dnia wstrzymania wykonania decyzji niewątpliwie inwestor mógł wykonać znaczną część robót budowlanych. Z tego względu orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a. Skarżąca domagała się również przyznania jej od organu sumy pieniężnej. W doktrynie podkreśla się, że środek w postaci przyznania sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Jego celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21). Przyznanie sumy pieniężnej ma przy tym charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu. W niniejszej sprawie długi okres oczekiwania na podjęcie jakichkolwiek czynności i długotrwałe nieprzekazywanie ponaglenia ani skargi do WSA świadczą nie tylko o rażącym charakterze zaistniałej bezczynności, ale również uzasadniają przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, przy czym za odpowiednią do okoliczności sprawy Sąd uznał kwotę 2 000 zł. Orzeczenie w tym przedmiocie w pkt III wyroku oparto na art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw . z art. 205 § 1 p.p.s.a.