II SAB/Kr 98/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-01

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Barbara Pasternak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu gminy w przedmiocie niedoprowadzenia do naprawy wodociągu na działce prywatnej, wniesiona na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, jest dopuszczalna, gdy przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku wydania zarządzenia lub uchwały w tym zakresie, a relacje między odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowym reguluje umowa cywilnoprawna?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu gminy na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ obowiązek podjęcia określonej uchwały lub wydania zarządzenia. W przypadku awarii wodociągu na działce prywatnej, relacje między odbiorcą a przedsiębiorstwem wodociągowym reguluje umowa cywilnoprawna, a przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie nakładają na burmistrza obowiązku wydania zarządzenia lub uchwały w celu usunięcia takiej awarii. W związku z tym, skarga na bezczynność burmistrza w tym zakresie jest niedopuszczalna, a sąd administracyjny odrzuca ją jako sprawę nienależącą do jego właściwości.
Stan faktyczny
Skarżący B.W. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta S., zarzucając mu zaniechanie kontroli miejskiego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, co miało doprowadzić do awarii wodociągu na jego działce. Skarżący domagał się zobowiązania Burmistrza do naprawy wodociągu. Burmistrz Miasta S. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa dotyczy sfery cywilnoprawnej, a nie administracyjnej, a umowa o dostawę wody nie stanowi czynności w rozumieniu art. 101a ustawy o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska WSA Barbara Pasternak (spr) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B.W. na bezczynność Burmistrza Miasta S. postanawia skargę odrzucić . B.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta S. Skarżący wskazał, że Burmistrz zaniechał kontroli działalności miejskiego przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego, co doprowadziło do awarii wodociągowej na działce nr [....] stanowiącej własność skarżącego, nadto zaniechał wezwania w trybie art. 18a ust. 1 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz.U. Nr 72, póz. 747 ze zm.) do usunięcia przez Zakład Komunalny stanu faktycznego niezgodnego z przepisami prawa regulującymi gospodarczą działalność Zakładu. Powołując jako podstawę art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2000r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.) skarżący wniósł o zobowiązanie Burmistrza Miasta S. do dopełnienia obowiązku wynikającego z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i doprowadzenia do naprawy wodociągu na działce nr [....] , oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę należą do katalogu zadań własnych gminy wymienionym w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a wykonywanie tych zadań ma na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zaspokajanie owych potrzeb winno mieć charakter bieżący i nieprzerwany. W myśl przepisów ustawy gminnej wykonywaniem zadań własnych gminy zajmuje się jej organ wykonawczy, którym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) i jest on także odpowiedzialny za gospodarowanie mieniem komunalnym. Skarżący podkreślił, że odnośnie spraw wodociągowych, uprawnienia i obowiązki wójta wyznacza ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która określa precyzyjnie, w jakim zakresie wójt władny jest podejmować określone czynności faktyczne i prawne. Odnosi się to nie tylko do podejmowania określonych aktów, ale także czynności kontrolnych, analiz, ocen. W myśl przepisów tej ustawy wójt zobowiązany jest do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego. Wójt wyznacza też przedsiębiorstwu wodociągowo - kanalizacyjnemu termin do usunięcia stanu faktycznego niezgodnego z przepisami prawa, zaś niewątpliwie stanem takim jest awaria wodociągowa powodująca zalanie posesji i niszczenie istniejącej 1 sygn. akt II SAB/Kr 98/09 infrastruktury. Stanem takim jest także niezaspokajanie bieżących potrzeb skarżącego, którego nieruchomość z powodu awarii sieci wodociągowej odcięta jest od bieżącej dostawy wody. Skarżący kilkakrotnie informował Burmistrza Miasta S. o awarii wodociągów na jego działce, czyniąc tym samym zadość obowiązkowi wezwania organu administracji publicznej do podjęcia prawem nakazanych czynności, oraz wnosił o podjęcie przez Burmistrza oraz podległą mu jednostkę organizacyjną niezbędnych kroków mających na celu usunięcie awarii. W ocenie skarżącego w tej sytuacji miała miejsce bezczynność Burmistrza Miasta S. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta S. podniósł, że przesłanką skutecznego wniesienia skargi wg art. 101 a u.s.g. jest bezczynność organu gminy dotycząca czynności ze sfery administracji publicznej nakazanej temu organowi. Natomiast skarżący na podstawie umowy z Zakładem Komunalnym jest odbiorcą wody, zatem jest to czynność objęta sferą cywilnoprawną, co jednoznacznie wynika z art.6 ust. 1a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (D. U z 2006r. Nr. 123, poz.858). Zdaniem Burmistrza umowa o dostawę wody i odbiór ścieków nie stanowi innej czynności w rozumieniu art. 101 a u.s.g. Pismem z dnia [....] .2010 r. pełnomocnik Burmistrza S. wniósł o odrzucenie skargi, oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. , podając, że wniesienie skargi na bezczynność organu gminy w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym może dotyczyć wyłącznie niewykonania czynności nakazanych prawem . Określone w art. 7 ust.1 tej ustawy zadania własne gminy stanowią ogólne ramy kierunków działania giny i nie są podstawą do posługiwania się władczymi formami działania jej organów. Działania takie wymagają każdorazowego odwołania się do przepisu materialnego- szczegółowego. Na podstawie umowy o zaopatrzeniu w wodę zawartej z zakładem komunalnym, skarżący obowiązany był do umożliwienia pracownikom zakładu dostępu do nieruchomości w celu usunięcia awarii sieci wodociągowej, na co nie wyraził zgody, zatem skarga jest także merytorycznie pozbawiona uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność Burmistrza Miasta S. , polegającą na niedoprowadzeniu do naprawy wodociągu na działce nr [....] , położonej w S. sygn. akt II SAB/Kr 98/09 , stanowiącej własność skarżącego, w świetle regulacji przewidzianej w przepisie art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r, Nr 142, póz. 1591 ze zm.), dalej w skrócie u.s.g. Przepis ten stanowi: Ust. 1. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Ust. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy. Natomiast art. 101 ust. 1 stanowi : Każdy, czyj interes prawny tub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu doi usunięcia naruszenia -zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przytoczonych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego oparta na art. 101 a jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy "organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem", lub "przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich", czyli tylko w zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ stanowiący obowiązek podjęcia określonej uchwały lub wydania zarządzenia. Wskazane w skardze normy, jako podstawa zobowiązania Burmistrza do działania, które ma doprowadzić do naprawy wodociągu u skarżącego, w istocie nie nakładają na Burmistrza obowiązków polegających na wydaniu zarządzenia (ani tym bardziej uchwały) w zakresie i w przedmiocie, w jakim domaga się tego skarżący. Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest ogólną normą, z której wynika obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty przez gminę i zawiera wyliczenie spraw należących do zadań własnych gminy, przy czym wyliczenie to nie stanowi katalogu zamkniętego. Z ust. 2 art. 7 u.s.g. wynika natomiast, że zadania obowiązkowe gminy określają ustawy. Niewątpliwie jedną z takich ustaw jest ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. nr 72, póz. 747 ze zm.), zwana dalej ustawą, która w art. 3 ust. 1 stanowi, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W przepisach tej więc ustawy należałoby upatrywać podstawy zobowiązania Burmistrza S. do podjęcia działań mających doprowadzić do naprawy wodociągu na działce skarżącego. Stosownie jednak do treści art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 sygn. akt II SAB/Kr 98/09 ust. 1 u.s.g. konkretny przepis winien statuować obowiązek Burmistrza podjęcia uchwały lub wydania zarządzenia. Analiza przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie daje podstawy do uznania, że którykolwiek z tych przepisów mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania skarżącego. W szczególności zauważyć należy, iż zgodnie z art. 18e ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest uprawniony do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego w zakresie zgodności wykonywanej działalności z udzielonym pozwoleniem. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że działalność kontrolna podejmowana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w stosunku do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego jest po pierwsze: uprawnieniem wójta (burmistrza, prezydenta miasta), po drugie : dotyczy wyłącznie kwestii zgodności wykonywanej działalności z udzielonym zezwoleniem. Pozostałe przepisy ustawy dotyczące kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i wzajemnych relacji pomiędzy tymi organami a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym także nie statuują uprawnień wójta (burmistrza, prezydenta miasta) ingerencji w działalność takiego przedsiębiorstwa polegającą na świadczeniu usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, polegających na wydawaniu zarządzeń, czy podejmowaniu uchwał w sprawach korzystania z usług przedsiębiorstwa przez indywidualnych odbiorców. Podejmowanie uchwał zastrzeżone jest do enumeratywnie wymienionych w przepisach ustawy działań organów gminny, takich jak zatwierdzanie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków - art. 16 ustawy, oraz zatwierdzania taryf - art. 24 i art. 24a ustawy. Natomiast relacje między odbiorcą usług ( w rozumieniu art. 2 pkt. 3 ustawy) a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (w rozumieniu art. 2 pkt. 4 ustawy) reguluje pisemna umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawarta pomiędzy tymi dwoma podmiotami. Wynika to z art. 6 ust. 1 ustawy. Ust. 3 art. 6 zawiera przykładowe wyliczenie postanowień takiej umowy, a z pkt. 3a ust. 3 przepisu wynika, że zawiera ona postanowienia dotyczące warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że na Burmistrzu Miasta S. nie spoczywa obowiązek podjęcia któregokolwiek z aktów, o których mowa w art. 101 u.s.g, ani jakichkolwiek innych sygn. akt II SAB/Kr 98/09 czynności nakazanych prawem, w sytuacji polegającej na nie usunięciu przez Zakład Komunalny awarii wodociągu na działce stanowiącej własność skarżącego. Skoro więc Burmistrz nie jest zobowiązany do podejmowania czynności nakazanych prawem w rozumieniu art. 101 a u.s.g., to skarżącemu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Burmistrza w przedmiocie określonym skargą. Art. 58 § 1 pkt. 1) p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec niedopuszczalności skargi B.W. należało na podstawie tego przepisu, oraz jego § 3 orzec jak w sentencji. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło