II SO/Kr 10/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o wymierzenie Dyrektorowi [...] w K. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] w K. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora [...] w K. na rzecz K. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. oddalić wniosek K. R. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. K. R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o wymierzenie [...] w K. grzywny, wobec nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, która to skarga została złożona dnia 16 lipca 2020 r. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor [...] w K. wniósł o niewymierzanie grzywny podnosząc, że organ powziął informację o wpłynięciu skargi pod koniec września 2020 r. Z uwagi na ograniczenia kadrowe związane z covid-19 spowodowane pracą zdalną organ nie odbierał korespondencji przesłanej drogą e-Puap. Postanowieniem z 24 listopada 2020 r., II SO/Kr 11/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r., III OZ 280/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie z dnia 24 listopada 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, a uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie może być argument, że organ miał kłopoty techniczne z systemem informatycznym, czy też problemy kadrowe. Sąd wskazał, że organ jest zobowiązany tak zorganizować swoją pracę, by mógł zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie. Dotyczy to również zapewnienia należytej obsługi informatycznej organu, tak aby zapewnić możliwość pozostawania z organem w kontakcie elektronicznym i tą drogą komunikacji elektronicznej umożliwić składanie wniosków i formułowanie żądań w postępowaniu. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że powyższe okoliczności winny jednak mieć wpływ na wysokość grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzyga Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 200, art. 203 pkt 1, art. 209, art. 210 § 1 i 2 p.p.s.a.). Tym samym wniosek skarżącego o zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego winien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny organowi jest zasadny. Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Z kolei, stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego urzędu statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Uwzględnić należy również, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawach dotyczących informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W przedmiotowej sprawie Sąd orzekający związany jest, według art. 190 p.p.s.a., stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z 20 kwietnia 2021 r., III OZ 280/21, w którym przesądzone zostało, że po pierwsze, organ nie wypełnił obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 21 pkt 1 u.d.i.p., gdyż przekazanie skargi odbyło się po terminie, a po drugie, przedstawione przez organ powody nieprzekazania skargi (brak informacji o wpływie skargi w formie elektronicznej do elektronicznej skrzynki podawczej organu, świadczenie pracy przez zatrudnione osoby w formie pracy zdalnej, braki kadrowe wywołane pandemią, które utrudniają kontrolowanie wpływu pism składanych drogą elektroniczną) nie mogą przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia organowi grzywny, lecz powinny mieć wpływ na wysokość grzywny. Sąd Naczelny wskazał przy tym, że wymierzając organowi grzywnę, Sąd powinien mieć na względzie, że opóźnienie organu nie było celowe, czy złośliwe i nie było intencją organu pozbawienie strony prawa do sądu i zobowiązał Sąd pierwszej instancji do uwzględnienia zaprezentowanej przez organ argumentacji oraz dokonania oceny, jaka wysokość grzywny będzie adekwatna w tej sprawie, mając na uwadze okoliczności podniesione przez organ. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy zasadne będzie wymierzenie Dyrektorowi [...] w K. grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych, która to kwota jest adekwatna ze względu na przedstawioną przez organ argumentację, jak i przekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy po dowiedzeniu się o wniesieniu skargi. Sąd uwzględnił w szczególności, że brak właściwej reakcji przez organ na skargę wniesioną drogą elektroniczną wynikał z jego problemów organizacyjnych i kadrowych, związanych także z trwającą pandemią covid-19, nie był zaś zachowaniem celowym, nakierowanym na utrudnienie czy pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis od wniosku w kwocie 100 zł, koszt zastępstwa procesowego 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego. Na podstawie art. 209 p.p.s.a. o kosztach postępowania sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Brak jest podstaw do zamieszczenia orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie, w szczególności w orzeczeniach wydawanych w postępowaniu zażaleniowym. Nie umożliwia tego w szczególności art. 197 § 2 p.p.s.a. nakazujący stosować odpowiednio do postępowania toczącego się na skutek zażalenia przepisy o skardze kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2021 r., III OZ 111/21, z 29 marca 2017 r., I GZ 74/17). Zauważyć należy przy tym, że przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 3 sentencji postanowienia.