I GZ 74/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. S. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Go 440/16 w sprawie ze skarg D. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 2. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Go 440/16 i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Go 440/16, po rozpoznaniu skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w pkt. 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości, w punkcie 2 zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie na rzecz skarżącego kwotę 1.025,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania sądowego Sąd I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarżący wniósł zażalenie na zawarte w punkcie 2. wyroku rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania w części, w której Sąd odmówił zasądzenia na rzecz skarżącego dodatkowej kwoty 39,90 zł, zgodnie z zestawieniem kosztów z dnia 26 stycznia 2017 r. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonemu w części postanowieniu zarzucił naruszenie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 w zw. z art. 276 p.p.s.a., poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia w sprawie kosztów, z którym zdaniem skarżącego, nie sposób podjąć merytorycznej polemiki, a dodatkowo brak jest uzasadnienia dotyczącego wniosku skarżącego o koszty z dnia 26 stycznia 2017 r., a w konsekwencji nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu o kosztach postępowania kwoty poniesionej na opłatę skarbową (17 zł) od złożonego w sprawie pełnomocnictwa oraz poniesione w związku ze sprawą opłaty pocztowe (22.90 zł). Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego w wysokości 108,70 zł, w tym: uiszczony wpis 100 zł, opłata pocztowa 8,70 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania sądowego w wyniku uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wymaga podania w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Obowiązek taki wynika z treści art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku ograniczył się jedynie do wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów (k. 42 akt sądowych), uniemożliwiając tym samym zarówno stronom postępowania jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poznanie motywów leżących u podstaw tego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji uznać należy, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 141 § 4 w zw. z art. 166 cytowanej wyżej ustawy w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Brak możliwości oceny rozstrzygnięcia Sądu I instancji uniemożliwia jednocześnie odniesienie się do kwestii prawidłowości wysokości zasądzonych kosztów postępowania. Uchybienie to w stanie faktycznym sprawy jest o tyle istotne, że strona skarżąca poza złożonym w skardze wnioskiem o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2017 r. (k. 20-21 akt sądowych) ponowiła ten wniosek, precyzując jakie – w jej ocenie - poniesione przez nią wydatki, powinny być zwrócone na jej rzecz wraz z kosztami postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie zwrotu kosztów postępowania między stronami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim obowiązany będzie w sposób szczegółowy przedstawić motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując nie tylko podstawę prawną postanowienia, lecz również ją wyjaśniając w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Rozstrzygając w tym zakresie Sąd I instancji będzie miał na względzie, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast stosownie do art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (§ 1). Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 2). Z powyższych uregulowań wynika, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Jednocześnie brak było podstaw do rozstrzygnięcia wniosku zażalenia o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, bowiem żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie między stronami kosztów tego postępowania w przypadku uwzględnienia zażalenia (por: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA 2008/2/23; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05, publ. ONSAiWSA 2006/1/17). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.