II SO/Kr 23/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2014 r. wniosku P. W. z dnia 14 lipca 2014 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. za nieprzekazanie skargi i akt sprawy w terminie postanawia oddalić wniosek. W dniu 10.06.2014 r. P. W. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Z. skargę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu. Zarzucana bezczynność polegać miała na nierozpoznaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. skargi P. W. z dnia 8.01.2014 r. dotyczącej remontu chodnika, wymiany nawierzchni oraz wydzielenia zatok dla parkowania na działkach przy ul. G. w Z.. Opisana skarga wraz z odpowiedzią na tę skargę oraz aktami sprawy została nadana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na poczcie w dniu 15.07.2014 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Kr 235/14. Skarga ta, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29.08.2014 r. została odrzucona. Powodem tego rozstrzygnięcia było uznanie, że skarga wniesiona przez P. W. jest niedopuszczalna. W dniu 14.07.2014 r. P. W. złożył wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi z dnia 10.06.2014 r., akt sprawy oraz odpowiedzi na tę skargę. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 55 par. 1 w zw. z art. 154 par. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. P. W. podał, że od dnia złożenia skargi na bezczynność do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (z dnia 10.06.2014 r.) upłynęło ponad 30 dni, a organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., mimo wezwania, nie złożył do akt odpowiedzi na wniosek P. W. dotyczący wymierzenia temu organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Art. 54 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a) statuuje zasadę, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Termin ten liczony jest od dnia otrzymania przez organ przedmiotowej skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że grzywna ta spełnia funkcję dyscyplinującą, która polega na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Funkcja ta aktualizuje się zatem wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymusić jej dokonanie. Wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r.; sygn. akt I OZ 996/2010; LexPolonica nr 2483087). Analizując akta niniejszej sprawy w kontekście wymogów ciążących na organie administracji z mocy wskazanej wyżej normy prawnej, na wstępie należy wskazać, że sąd orzekający w tej sprawie nie podziela poglądu przyjmującego, że możliwość merytorycznego badania wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie akt sądowi, uzależniona jest od dopuszczalności wniesienia skargi w sprawie głównej (na bezczynność), to znaczy, że jeżeli niedopuszczalne jest wniesienie skargi głównej, to niedopuszczalnym jest także wniesienie związanego z tą skargą wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie akt w ustawowym terminie. W takiej sytuacji sąd miałby obowiązek odrzucenia takiego wniosku. Pogląd ten nie jest trafny. Skoro bowiem pismo skarżącego złożone do organu administracji publicznej jest kierowane (za pośrednictwem tego organu) do sądu administracyjnego, to organ winien pismo to wraz z kompletem akt sprawy do którego ono się odnosi - przekazać adresatowi (sądowi). Termin wykonania tej czynności określony został w cytowanym wyżej art. 54 par. 2 p.p.s.a. Ocena natomiast charakteru prawnego tego pisma (skargi głównej) tj. dopuszczalności merytorycznego jego rozpoznania należy do sądu, a nie organu administracji. Ocena ta jest możliwa, gdy organ wykona obowiązki ciążące na nim, z mocy wskazanego przepisu art. 54 par. 2 p.p.s.a., które aktualizują się w momencie wpływu pisma kierowanego do sądu administracyjnego. Odróżnić zatem należy sam obowiązek organu polegający na przekazaniu pisma (skargi) oraz akt sprawy - jego adresatowi (sądowi), od następczej merytorycznej oceny tej skargi przez sąd. Zauważyć należy, iż brak zadośćuczynienia obowiązkowi przekazania sądowi skargi i akt sprawy lub też nieterminowe dokonanie tej czynności, wykluczają lub opóźniają możliwość dokonania sądowoadministracyjnej jej kontroli. To z kolei uchybia zasadzie praworządności, którą kierować winny się wszystkie organy. Sama więc techniczna czynność przekazania skargi, akt i odpowiedzi na skargę, nie może nie być kontrolowana przez sąd administracyjny, który wyposażony został w mechanizmy oddziaływania na organ, przewidziane w art. 55 par. 2 p.p.s.a. Powyższe rozważania mają znaczenie dla niniejszej sprawy. Zaznaczyć trzeba, że skarga P. W. z dnia 10.06.2014 r. została przez WSA w Krakowie odrzucona (postanowieniem z dnia 29.08.2014 r.; sygn. akt II SAB/Kr 235/14), wobec stwierdzenia jej niedopuszczalności. Okoliczność ta, w kontekście przedstawionego poglądu, nie wyklucza dopuszczalności i możliwości kontroli terminowości obowiązku przekazania sądowi tej skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Kr 235/14 wynika, iż przesyłka, w której organ skierował do WSA w Krakowie sporne dokumenty przygotowana została do wysyłki w dniu 9.07.2014 r. Okoliczność tę potwierdza adnotacja zawarta na kopercie, w której akta sprawy przesłane zostały do sądu. Nadto, pismo przewodnie organu odnoszące się do skargi P. W. z dnia 10.06.2014 r. – także opatrzone jest datą 9.07.2014 r. Zauważyć przy tym i podkreślić należy, iż data sporządzenia wskazanego pisma przewodniego, jak również czynność przygotowania przez organ przesyłki (akt sprawy) do wysłania do sądu – miały miejsce przed upływem 30 dniowego terminu, wynikającego z cytowanego powyżej art. 54 par. 2 p.p.s.a. Podkreślenia przy tym jednak wymaga, iż przesyłka zawierająca sporne dokumenty nadana została na poczcie w dniu 15.07.2014 r. (datownik poczty znajdujący się na kopercie). Zgodnie z art. 83 par. 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (...) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przy uwzględnieniu zatem treści cytowanego przepisu uznać należy, iż opóźnienie organu w przekazaniu skargi P. W., akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę – wynosiło 5 dni. Mając zatem na uwadze fakt nieznacznego opóźnienia organu w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku, a także akcentowaną okoliczność podjęcia przez organ czynności przygotowawczych w celu przesłania dokumentów do sądu, która miała miejsce z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 54 par. 2 p.p.s.a., sąd uznał, że oceniany obecnie wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga bowiem także, iż zarówno na dzień orzekania w niniejszej sprawie, jak również w sprawie odnoszącej się do samej skargi (na bezczynność) kompletne akta sprawy znajdowały się w sądzie i umożliwiały sądowi rozpoznanie sprawy. Zatem, akcentowana powyżej dyscyplinująca funkcja grzywny z art. 55 par. 2 p.p.s.a. nie miałaby w sprawie żadnego znaczenia. Nadto, przy ocenie niniejszego wniosku, nie można nie wziąć pod uwagę okoliczności, iż skarga P. W. na bezczynność organu okazała się być w ogóle niedopuszczalna. Ten fakt powinien również być uwzględniony przy ocenie obowiązków organu administracji wynikających z cytowanych powyżej przepisów. W powyższych okolicznościach sprawy należało uznać, że wniosek o wymierzenie grzywny nie jest uzasadniony. Oddalając ten wniosek, sąd przyjął, że wystarczające w sprawie dla osiągnięcia prewencyjnego charakteru instytucji zagrożenia grzywną za nieprzekazania akt sprawy (art. 55 par. 2 p.p.s.a.) będzie wyłącznie zwrócenie niniejszym Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. uwagi na konieczność przestrzegania w każdym przypadku obowiązku terminowego podejmowania wszelkich czynności. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak sentencji. Podstawą prawną orzeczenia jest art. 152 p.p.s.a. w zw. z art. 64 par. 3 p.p.s.a. i art. 55 par. 1 p.p.s.a.