II SO/Kr 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. B. na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. o wymierzenie grzywny Komendantowi [...] Komisariatu Policji w K. p o s t a n a w i a sprzeciw odrzucić. W dniu 21 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął drogą elektroniczną wniosek skarżącego P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny Komendantowi [...] Komisariatu Policji w K.. Z uwagi na fakt, że urzędowy formularz wniosku nie zawierał własnoręcznego podpisu skarżącego, referendarz sądowy wezwał P. B. o uzupełnienie w tym zakresie braków formalnych wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pomimo stosownego wezwania, które zostało skarżącemu prawidłowo doręczone w dniu 15 lipca 2011 r. P. B. nie uzupełnił braków formalnych, w związku z czym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W związku z powyższym w ustawowym terminie skarżący drogą elektroniczną wniósł sprzeciw na przedmiotowe zarządzenie. Z uwagi na brak własnoręcznego podpisu skarżący został wezwany pismem z dnia 13 września 2011 r. o uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu poprzez jego osobiste podpisanie w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania w dniu 29 września 2011 r., pozostało ono bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ustawy, które w tej sprawie nie występują. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, Sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. Aby więc można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. nr 130, poz. 1450 z późn. zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające między innymi przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. nr 64, poz. 565 z późn. zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa. Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do art. 2 ust. 3 powołanej ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że w tym postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny nie jest zobowiązany do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w powołanej ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. Tym samym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący został wezwany o osobiste podpisanie sprzeciwu wniesionego drogą elektroniczną, a pomimo tego nie zastosowała się do powyższego wezwania sądu, dlatego też sprzeciw taki należało odrzucić w oparciu o art. 259 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na marginesie należy zaznaczyć, że stanowisko Sądu odnośnie do stosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisu elektronicznego zostało zaakceptowane przez NSA w Warszawie na gruncie tej samej sprawy w postanowieniu z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 341/11.