II SO/Kr 4/17

Kraków, dnia 12 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B.M. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy P. za nieprzekazanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy P. grzywnę w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 2. zasądzić od Wójta Gminy P. na rzecz wnioskodawcy B.M. kwotę 100 (sto) złotych zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek wniosku B.M. , w którym wnioskodawca wniósł o wymierzenie Wójtowi Gminy P. grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art.154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art.154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnioskodawca wniósł o orzeczenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że dnia 6 lutego 2017 r. wystąpił, za pośrednictwem Wójta Gminy P. , ze skargą na przewlekłość postępowania tegoż organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie wznowienia postępowania w sprawie podziału działki nr [...] położonej w gminie P. Mimo upływu terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd. Wnioskodawca wskazał, że organ w sprawie powtarza czynności, wykonuje opieszale działania pozorne, nieskuteczne, tj. przedłuża termin załatwienia sprawy. Z tych względów, zdaniem wnioskodawcy, wymierzenie organowi grzywny we wnioskowanej wysokości jest uzasadnione. W odpowiedzi na wniosek, złożonej w wyniku wezwania Sądu, organ wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że po przeanalizowaniu dokumentacji wpływającej do Urzędu Gminy P. nie zarejestrowano wpływu pisma B. M. , na dowód czego przedłożono wydruk z korespondencji przychodzącej z okresu 6.02.2017 - 15.02.2017. Dalej organ wskazał, że tocząca się przed skarżonym organem sprawa z wniosku B.M. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia 7.01.2015 r., znak [...] , zatwierdzającej projekt podziału działki [...] w P. na wniosek ówczesnego właściciela nieruchomości M.M. - wskutek złożonego przez B.M. zażalenia na Postanowienie Wójta Gminy P. z dnia 08.02.2017 r. jest obecnie rozpatrywana przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. (przedłożono kopię pisma przekazującego zażalenie wraz z aktami sprawy do SKO w K). Organ nadmienił także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, pod sygnaturą akt II SAB/Kr 44/16, badał już sprawę ze skargi B. M. na przewlekłe prowadzenie sprawy. Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - oznaczana dalej jako P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 54 § 2 P.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi do sądu, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Celem tego przepisu jest dyscyplinowanie organów do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a.. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że grzywna ta spełnia funkcję dyscyplinującą, która polega na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Funkcja ta aktualizuje się zatem wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a Sąd chce na nim wymusić jej dokonanie. Wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie tego organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/2010; LexPolonica nr 2483087). W niniejszej sprawie skarga B.M. z dnia 6 lutego 2017 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. została wniesiona przez skarżącego listem poleconym i odebrana przez zastępcę Wójta Gminy w dniu 13 lutego 2017 r.. Do dnia złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., a nawet do dnia wydania niniejszego postanowienia, nie została przekazana do Sądu. Dla zasadności wymierzenia grzywny nie miałby znaczenia fakt wypełnienia obowiązku i przekazania do WSA skargi wraz z aktami sprawy przed rozpoznaniem przedmiotowego wniosku, czego Wójt Gminy P. nawet do dnia dzisiejszego nie uczynił. Jak wyżej wskazano, grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, dyscyplinująco - restrykcyjny. Wyłączną przesłanką jej orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. w przewidzianym terminie. Tym samym nawet późniejsze dopełnienie obowiązku przed orzeczeniem przez sąd w przedmiocie wymierzenia grzywny (ale z uchybieniem terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a.) nie wyłączałoby możliwości jej wymierzenia na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., sygn. I OZ 328/12 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 roku sygn. II GPS 3/09). Tym bardziej wymierzenie grzywny jest uzasadnione w przypadku dalszego niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a.. Złożenie wniosku o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma nie tylko służyć zdyscyplinowaniu organu do tego, aby wreszcie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i przekazał skargę do sądu administracyjnego, ale może wiązać się z realną sankcją grożącą organowi w przypadku naruszenia prawa. W tym miejscu należy zaznaczyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że "sąd (...) może orzec o wymierzeniu grzywny organowi". Oznacza to, że ustawodawca pozostawił do uznania Sądu zarówno rozstrzygnięcie, czy grzywnę w ogóle należy wymierzyć, jak i orzeczenie o wysokości grzywny. Sąd powinien przy tym wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a nie tylko sam fakt naruszenia przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a.. W szczególności do okoliczności takich należy okres, jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewypełnienia obowiązku w terminie, a także okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. I OZ 745/12). Nie ulega wątpliwości, że organ administracji prawie trzykrotnie przekroczył ustawowy termin do przesłania skargi do sądu administracyjnego i nadal uchyla się od wypełnienia obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., co uzasadnia wymierzenie mu grzywny, gdyż uchybił obowiązkowi z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w terminie określonym w tym przepisie. Sąd wskazuje, że z załączonej przez organ do odpowiedzi na wniosek [...] - wbrew temu, co twierdzi organ w pisemnej odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny – wynika, że w Urzędzie Gminy P. pod Lp.[...] odnotowano w dniu 13 lutego 2017 r. skargę na przewlekłość postępowania. Zatem wymierzając grzywnę w wysokości 1.000 zł Sąd uwzględnił fakt niewyjaśnienia przez organ okoliczności i powodów opóźnienia w przekazaniu do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, a także dalszego zaniechania przesłania skargi wraz z odpowiedzią na wniosek, co wskazuje na lekceważenie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.. W zaistniałych okolicznościach orzeczona grzywna, mając na uwadze maksymalne progi przewidziane w art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a., będzie w ocenie Sądu spełniać cele, dla jakich winna być orzekana, zarówno cechując się adekwatną karą za konkretne wyżej opisane zaniechanie, jak i skutkować będzie prewencyjnie na przyszłość w celu uniknięcia takich zaniechań. Sąd wskazuje przy tym, że wspomniana w odpowiedzi na wniosek sprawa o sygn. II SAB/Kr 44/16 dotyczyła skargi B.M. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie wznowienia postępowania. Skarga ta została odrzucona. Fakt jej wniesienia przez skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednocześnie Sąd wskazuje, że rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi Sąd nie orzeka, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd rozstrzygnął w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.. Na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzono na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów niniejszego postępowania, obejmujący wpis od wniosku w kwocie 100 zł.