II SO/Kr 7/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy w dniu 24 lutego 2010 r. postanawia odmówić wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. W dniu 3 lipca 2009r. Z. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". We wniosku tym wskazano, że Kolegium nie wywiązało się z obowiązku przekazania Sądowi skargi wnioskodawczyni z dnia 18 maja 2009r. na bezczynność tego organu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią organu na skargę. Wnioskodawczyni podniosła, że jej skarga nie została przekazana Sądowi do dnia 3 lipca 2009 r., co uzasadnia wymierzenie organowi grzywny za naruszenie trzydziestodniowego terminu określonego w art. 54 § 2 ppsa. W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jego oddalenie lub umorzenie postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ administracji wyjaśnił, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi wpłynął do Kolegium dopiero 5 sierpnia 2009r., zaś skarga wraz z odpowiedzią na nią została nadana do WSA w Krakowie już 7 lipca 2009r. Organ przyznał, że przekazanie skargi do Sądu nastąpiło "kilka dni po terminie", ale wynikało to z niedopatrzenia oraz miało związek z okresem urlopowym. W ocenie Kolegium grzywna, o której mowa w art. 55 ppsa ma jedynie na celu dyscyplinowanie organów administracji. Tym samym przekazanie skargi wraz z aktami sprawy uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W kolejnym piśmie wnioskodawczyni z dnia 5 października 2009r. wskazano na wydanie w dniu 30 września 2009r. wyroku w sprawie bezczynności SKO w [...], mocą którego umorzono postępowanie sądowe. Przyczyną umorzenia postępowania było wydanie przez Kolegium aktu administracyjnego w drodze autokontroli. Wnioskodawczyni podkreśliła, że skarga w przedmiocie bezczynności Kolegium została przesłana Sądowi już po złożeniu wniosku o wymierzenie mu grzywny. Opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy jest wystarczającą przesłanką ukarania organu grzywną i to niezależnie od okoliczności uzasadniających to opóźnienie. Taka grzywna pełni funkcje nie tylko dyscyplinujące, ale również stanowi realną sankcję grożącą organowi w przypadku nie wykonania obowiązków. Przekazanie akt sprawy wraz ze skargą po terminie może tylko wpływać na wysokość grzywny, ale nie samą możliwość jej nałożenia. Podniesiono nagminność w działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w zakresie nieterminowego przekazywania akt administracyjnych do Sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 28 października 2009r., sygn. akt II SO/Kr 20/09 WSA w Krakowie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w związku z art. 55 § 1 ppsa, umorzył postępowanie sądowe w sprawie z wniosku Z. N. o wymierzenie grzywny SKO w [...]. WSA stwierdził, że przekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy sprawia, że postępowanie o wymierzenie grzywny stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Zdaniem Sądu za umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego przemawiał również fakt, iż sprawa ze skargi Z. N. na bezczynność została już rozstrzygnięta przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2009r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Z. N.. Zarzuciła w nim m.in., że Sąd I instancji naruszył art. 55 § 1 ppsa poprzez przyjęcie, że przekazanie skargi uzasadnia zbędność merytorycznego orzekania co do samego wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Stwierdziła również naruszenie przez WSA art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z wiążącym dla orzecznictwa sądowoadministracyjnego stanowiskiem przyjętym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 roku sygn. II FPS 1/08, stanowiącym, że grzywna z art. 55 § 1 ppsa ma nie tylko dyscyplinujący, ale i represyjny charakter. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. NSA wskazał na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009r. sygn. akt II GPS 3/09 oraz uznał, iż Sąd I instancji wadliwie przyjął, że fakt przekazania przez SKO skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny stanowi o braku przesłanek do wymierzenia na mocy art. 55 § 1 ppsa grzywny oraz że postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy NSA nakazał, by Sąd I instancji miał na względzie i poddać ocenie wszystkie te okoliczności, które mogą mieć wpływ na wymierzenie organowi grzywny tak co do zasady, jak i wysokości ewentualnej grzywny, w tym m.in. czas jaki upłynął od wniesienia skargi czy też przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków czy też okoliczność, czy skarga została przekazana sądowi przed, czy po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 2 ppsa organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ma prawny obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ponadto, jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie zapadło orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem ma zastosowanie art. 190 ppsa, zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Realizując wskazania NSA, Sąd ustalił okoliczności związane z wniesieniem przez Z. N. skargi na bezczynność SKO w [...] oraz przekazaniem tej skargi WSA w Krakowie. Okoliczności te są w zasadzie bezpsorne i przedstawiają się następująco. W dniu 19 maja 2009r. do SKO w [...] wpłynęła skarga Z. N. (datowana na 18 maja 2009r.) na bezczynność tego Kolegium w przedmiocie rozpatrzenia jej zażalenia z dnia 9 lutego 2009r. Od tego dnia zaczął biec trzydziestodniowy termin do przekazania skargi sądowi administracyjnemu, który to termin upłynął 18 czerwca 2009r. Kolegium przekazało skargę do WSA w Krakowie 7 lipca 2009r. W dniu 3 lipca 2009r. Z. N. przesłała do Sądu wniosek o wymierzenie grzywny SKO w [...] za naruszenie obowiązku przekazania sprawy w terminie określonym w art. 54 § 2 ppsa (data wpływu do Sądu – 6 lipca 2009r.). Kolegium o złożeniu tego wniosku dowiedziało się 5 sierpnia 2009r., kiedy to otrzymało wezwanie Sądu o ustosunkowanie się do wniosku Z. N.. Niewątpliwie skarga Z. N. na bezczynność Kolegium została przekazana Sądowi z opóźnieniem wynoszącym 19 dni, co stanowi naruszenie terminu określonego w art. 54 § 2 ppsa. Jednak oprócz samego faktu naruszenia terminu przekazania skargi sądowi przy rozstrzyganiu o nałożeniu grzywny należy wziąć pod uwagę czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków oraz okoliczność, czy skarga została przekazana sądowi przed czy po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny. Okoliczności te nakazał również wziąć pod uwagę NSA w wydanym w sprawie postanowieniu. W ocenie Sądu dziewiętnastodniowe opóźnienie w przekazaniu skargi nie może być uznane za znaczne, choć z całą pewnością nie zasługuje na aprobatę. Przepisy o terminie przekazania skargi sądowi oraz dopuszczające wymierzenie organowi grzywny mają na celu dyscyplinowanie organów jak również stosowanie wobec nich finansowych środków represyjnych. Sąd, orzekając o zasadności wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 ppsa, musi wziąć pod uwagę stopień winy organu oraz to, czy wykonanie obowiązku przekazania skargi nastąpiło z inicjatywy organu, czy też obowiązek ten został wykonany dopiero pod presją złożonego przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. W przedmiotowej sprawie przekroczenie terminu do przekazania skargi nie było znaczne, a ponadto skarga wraz z odpowiedzią została przekazana Sądowi jeszcze zanim Kolegium dowiedziało się o złożeniu przez Z. N. wniosku o wymierzenie grzywny. Dlatego też Sąd uznał, że pomimo przekroczenia terminu z art. 54 § 2 ppsa, nie zachodzą podstawy do stosowania wobec Kolegium środka dyscyplinująco – represyjnego w postaci grzywny. W tej sytuacji należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 ppsa.