III SA/Kr 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym s k a r g ę o d d a l a M. G. zamieszkały pod adresem Ł. N. ul. [...] złożył wniosek do Wójta Gminy o wymeldowanie z pobytu stałego Z. G. zameldowanego po adresem Ł. N. ul. [...]. Na uzasadnienie podał, że Z. G. nie zamieszkuje od wielu lat pod tym adresem, a przebywa w tej wsi pod adresem sąsiadującym z sołtysem wsi. Wójt Gminy wydał w dniu [...] Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, którym powiadomił Z. G. i A. G. – zamieszkałych pod adresem Ł. N. ul. [...] o wszczęciu z urzędu – zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego Z. G. Pismem z dnia [...] Wójt Gminy wezwał M. G. o przedstawienie dokumentu potwierdzającego własność mieszkania przy ul. [...], z którego miałby być wymeldowany Z. G. W wyniku tego wezwania M. G. skierował pismo z dnia 4 września 2007r. dołączając kserokopie dwóch dokumentów – z daty [...] 1977r. i z daty [...] 1962r., treść którego to pisma i dokumentów nie wskazują na tytuł prawny do lokalu przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] do nr [...] Wójt Gminy odmówił dopuszczenia do udziału M. G. na prawach strony w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie Z. G. Jako podstawę prawną wskazano art. 28 kpa oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Na uzasadnienie postanowienia podano, iż postępowanie wyjaśniające wykazało, iż M. G. nie dysponuje tytułem prawnym do mieszkania pod adresem Ł. N. ul. [...], a zgodnie ze wskazanymi przepisami stroną postępowania administracyjnego jest: "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek", a w szczególności stroną postępowania o wymeldowanie może być "właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu". Na wydane postanowienie M. G. złożył zażalenie, w którym nie wskazał na istnienie swoich uprawnień do lokalu, z którego miałoby dojść do wymeldowania Z. G., a w którym uzasadnił złożenie wniosku o wymeldowanie Z. G. tym, iż matka Z. G. A. G. w sprawach sądowych przeciwko jemu i jego rodzinie "zawsze podaje, że jej syn zamieszkuje z nią, co nie jest prawdą" i dlatego chce "udowodnić, że Z. G. stale zamieszkuje pod innym adresem". W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia Wojewoda wydał w dniu [...] do nr [...] postanowienie, w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Na uzasadnienie podano, że organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w przedmiocie braku podstaw prawnych do uznania M. G. za stronę postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie Z. G. z lokalu przy ul. [...]. Organ II instancji podniósł, że uznanie osoby za stronę wymaga wykazania, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, a z kolei interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego i podkreślił, że "tylko więc wykazanie, że osoba żądająca uznania jej za stronę powołuje się na swój interes prawny oparty na konkretnej normie prawa materialnego pozwala na przyjęcie, iż ma ona interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym". Wyjaśniono też, że wskazana przez M. G. okoliczność – udowodnienie, że Z. G. nie mieszka w miejscu swego zameldowania wskazuje na interes faktyczny M. G., który to interes nie będąc interesem prawnym nie skutkuje uznaniem M. G. za stronę tego postępowania. Z postanowieniem tym nie zgodził się M. G., który w skardze podkreślił, że jest najbliższym sąsiadem lokalu przy ul. [...], w którym - według jego twierdzeń – Z. G. nie zamieszkuje od wielu lat, a nawet wie, gdzie faktycznie osoba ta stale zamieszkuje. Skarżący podniósł, że Wójt Gminy nie wyjaśni z urzędu sprawy o wymeldowanie Z. G., gdyż pozostaje w "bliskiej przyjaźni – sympatii z A. G.", a A. G. - matka Z. G. nie chce wymeldować syna. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona. Sąd zwraca uwagę, że podstawą prawną uznania osoby za stronę postępowania administracyjnego stanowi artykuł 28 kpa: "Art. 28. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Zgodnie z art. 61 § 1 kpa: "Art. 61. § 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu." Należy podkreślić, że – jak wynika z akt administracyjnych – organ I instancji otrzymując wniosek M. G. o wymeldowanie swego sąsiada Z. G. z pobytu stałego uznał to pismo jako zawiadomienie, w oparciu o które istotnie wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne o wymeldowanie. Spornym w niniejszej sprawie jest to, czy M. G. zajmujący lokal przy ul. ul. [...] sąsiadujący z lokalem przy ul. [...], w którym zameldowany jest Z. G. może być uznany za stronę postępowania w sprawie o wymeldowanie Z. G., jak chce tego skarżący. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – M. G. zajmujący lokal sąsiadujący z lokalem, w którym zameldowany jest Z. G. nie może być uznany za stronę postępowania w sprawie o wymeldowanie Z. G. z przedmiotowego lokalu, albowiem w żaden sposób nie wykazał on istnienia swego interesu prawnego lub obowiązku w takim postępowaniu, do wykazania których zobowiązuje przytoczony wyżej art. 28 kpa. Sąd podkreśla, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo podniosły, iż interes prawny lub obowiązek, o których mowa w art. 28 kpa muszą wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. Prawem materialnym w tym postępowaniu jest ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), a konkretną normą, z której wynika interes lub obowiązek (a tym samym uprawnienie do bycia stroną postępowania) jest art. 29 ust. 2 w związku z 29 ust. 1 tej ustawy: "Art. 29. 2. Osoby wymienione w ust. 1 są obowiązane do zawiadamiania właściwego organu gminy o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w ich lokalach (pomieszczeniach) oraz o opuszczeniu przez nią tego lokalu (pomieszczenia), jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Zawiadomienie powinno być dokonane niezwłocznie po upływie terminu określonego do wykonania obowiązku meldunkowego." "Art. 29. 1. Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia." Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów Sąd uznał, iż organy administracyjne w żaden sposób nie naruszyły przepisów prawa w niniejszym postępowaniu, albowiem słusznie stwierdziły, iż M. G. nie wykazał swego interesu prawnego ani obowiązku opartego na konkretnej normie prawa materialnego, a tym samym nie mógł zostać uznany za stronę w toczącym się postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie Z. G. Na poparcie swego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytacza stanowisko w tym zakresie zaprezentowane w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Według treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 6 września 2002r., sygn. akt II SA/Kr 170/2002 opublikowanego LexPolonica nr 358090: "Zgodnie z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W takim też znaczeniu należy rozumieć pojęcie strony, które jest przyjęte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Tekst jednolity: Dz. U. 2001 r. Nr 87 poz. 960). Organ gminy może zatem wszcząć postępowanie i prowadzić postępowanie w sprawie wymeldowania osoby, na wniosek strony, a zatem podmiotu, który wykaże w sprawie swój interes prawny. Interes prawny to interes wypływający z przepisów prawa, który daje jednostce możliwość uzyskania uprawnienia w danym rodzaju spraw administracyjnych. W sprawie wymeldowania interes prawny przysługuje osobom mającym tytuł prawny do lokalu (właściciel lokalu, najemca lokalu). W razie, gdy organ stwierdzi brak interesu prawnego składającego wniosek o wymeldowanie osoby, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania, chyba, że podjął postępowanie z urzędu." Sąd zwraca uwagę, że takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w niepublikowanym wyroku z dnia 20 grudnia 2001r. sygn. akt SA/Rz 847/00 (CBOIS) jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku (dostępnym w internecie) z dnia 23 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Sz 926/06 (CBOIS). Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga pozbawiona jest podstaw prawnych, a organy obu instancji wydając zaskarżone postanowienia nie naruszyły prawa – a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w wyroku.