III SA/Kr 100/09

WyrokWSA w Krakowie2009-03-17

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Elżbieta Kremer, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu, wykonana na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego, stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu osoby z tego lokalu na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Wykonanie wyroku orzekającego eksmisję lub opróżnienie i wydanie lokalu jest równoznaczne z ustaniem pobytu osoby w tym lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W konsekwencji, fakt ten uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej, nawet jeśli eksmisja nastąpiła wbrew jej woli lub w czasie jej nieobecności. Organy meldunkowe nie są właściwe do badania legalności eksmisji ani do orzekania o przyznaniu lokalu socjalnego.
Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany decyzją Prezydenta Miasta z powodu opuszczenia lokalu w wyniku eksmisji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając brak wiarygodności decyzji i wnosząc o przyznanie mieszkania zastępczego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że eksmisja odbyła się bez jego zgody i w czasie jego nieobecności, ponieważ przebywał wówczas w areszcie. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata B. C. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2007r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego M. G. z lokalu przy ul. A 9/8 w T. z uwagi na to, iż skarżący bez wymeldowania opuścił przedmiotowy lokal w wyniku wykonanej eksmisji. Decyzja organu została oparta na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy jest zobowiązany do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W opinii organu zasadne było zatem orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego skoro Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 1991r. (sygn. akt [...]) orzekł o eksmisji M. G. z lokalu przy ul. A 9/8 w T. i eksmisja ta została wykonana przez Komornika. Równocześnie organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. G. opuścił miejsce pobytu stałego i nie ma możliwości powrotu do niego. Organ podaje także, że od dnia wykonania eksmisji z lokalu przy ul. A 9/8 w T. M. G. mieszkał w różnych miejscach. Obecnie natomiast przebywa na leczeniu w szpitalu. Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, zarzucając decyzji brak wiarygodność. Podniósł także, iż nie posiada on stałego miejsca zamieszkania, dlatego wnosi o przyznanie mu mieszkania zastępczego. Wojewoda rozpatrując odwołanie M. G., decyzją z dnia 15 lutego 2008r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydane strzygnięcie organ odwoławczy wskazał ponownie na dyspozycję art. 15 ust. 2 w/w ustawy, zgodnie z którą organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda stwierdził także, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się również opuszczenie lokalu, które nastąpiło w wyniku przymusowej eksmisji, tak jak to miało miejsce w przypadku M. G. Organ wyjaśnił także, że wymeldowanie jest jedynie konsekwencją uprzedniego opuszczenia lokalu, a nie na odwrót. Na niniejszą decyzję skargę wniósł M. G. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż eksmisja została przeprowadzona bez jego zgody i w czasie jego nieobecności albowiem w tym czasie przebywał w areszcie. Ponownie zwrócił się do organu o przyznanie mu mieszkania zastępczego, bowiem od czasu eksmisji pozostaje bezdomny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako oczywiście niezasadnej. W całości także potrzymał argumentację zawartą w swej decyzji. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2008 roku, sygn. akt. III SA/Kr 475/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę ze względu na nieuiszczenie w terminie wpisu od skargi. Pismem z dnia 02.10.2008 roku pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2008r. sygn. akt. III SA/Kr 475/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji zarzucić nie można. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winna zatem być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie dopatrzył się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący M. G. faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącego nie jest już sporny lokal, z którego został eksmitowany w dniu 18 września 1991r. i w którym nie mieszka od tego czasu. Opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego opróżnienie i wydanie nieruchomości, podobnie jak w przypadku eksmisji, jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok NSA, z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693). Wobec wykonania wyroku Sądu Rejonowego z dnia 2 sierpnia 1991r. (sygn. akt. [...]), niedopuszczalne jest, jak domagał się tego skarżący, badanie przez organy administracji kwestii prawomocności tego orzeczenia czy przyznanie prawa do lokalu socjalnego. Szczególnie ta ostania okoliczności nie leży we właściwości sądu. Sąd podkreśla, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych egzekucja wyroku orzekającego eksmisję, czy opróżnienie i wydanie lokalu (na skutek roszczenia windykacyjnego) przez skarżącego jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 w/w ustawy. Nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (por. wyrok NSA, z dnia 26 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). Również fakt nieobecności czy wadliwości prawnej dokonanej eksmisji nie może stanowić skutecznego zarzutu bowiem na niezgodne z prawem działanie komornika przysługuje skarżącemu skarga do właściwego sądu rejonowego. Na pewno do oceny tego typu działań czy sytuacji prawnej niej jest właściwy sąd administracyjny. Organy administracyjne trafnie ustaliły zatem, że skarżący nie przebywa na stałe w lokalu przy ul. A 9/8 w T. Ponadto organy meldunkowe nie były obowiązane przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy do orzekania o przyznaniu skarżącemu lokalu socjalnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie znajdując tym samym podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło