III SA/Kr 1001/07

WyrokWSA w Krakowie2008-10-28

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Halina Jakubiec, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi może być naliczana na podstawie przepisów, które weszły w życie po dacie rozpoczęcia zajmowania pasa drogowego, ale przed datą wydania decyzji?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi może być naliczana na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji, jednakże okres zajmowania pasa drogowego, który przypada na czas przed wejściem w życie nowych przepisów (w tym nowych stawek opłat), nie może być podstawą do naliczania kary według tych nowych przepisów. Kara może być naliczana jedynie za okres od daty wejścia w życie nowych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę PHU "A" Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego urządzeniem reklamowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Spółka kwestionowała własność reklamy, jej lokalizację w pasie drogowym, podstawę prawną naliczenia kary oraz sposób jej wyliczenia. Organy administracji nałożyły karę, uznając spółkę za stronę postępowania i właściciela reklamy, a także stwierdzając jej lokalizację w pasie drogowym. Spółka podnosiła, że część okresu zajmowania pasa drogowego przypada na czas przed wejściem w życie uchwały Rady Miasta ustalającej stawki opłat, która stanowiła podstawę naliczenia kary.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie : WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi P. H. – U. ,, A ‘’ Sp. z .o.o w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II określa , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 10.239 zł ( dziesięć tysięcy dwieście trzydzieści dziewięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg decyzją z dnia [...] nr [...], powołując się na upoważnienie Prezydenta Miasta do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń w sprawach związanych z wykonywaniem funkcji zarządu drogami: 1. nałożył karę pieniężną w wysokości 302 248 zł. na PHU "A" Sp. z o.o. K. ul. [...], za zajęcie pasa drogowego ul. [...] k/nr [...], urządzeniem reklamowym o treści ""[...] paliwa LPG + cennik paliw zapraszamy" o całkowitej powierzchni reklamowej wynoszącej 8 m2, w okresie czasu od 8.10.2002r. do dnia 26.06.2007r. tj. przez 1723 dni bez zezwolenia zarządcy drogi, 2. orzekł przywrócić stan pierwotny tego pasa drogowego poprzez usunięcie przedmiotowej konstrukcji reklamowej wraz z tablicą o treści "[...] paliwa LPG + cennik paliw zapraszamy". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 40 i art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...] i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzją z dnia [...] organ nałożył karę pieniężną w wysokości 7 222,24 zł. na skarżącą za zajęcie pasa drogowego urządzeniem reklamowym w okresie od 18.02.2002r. do 7.10.2002r. tj. przez 82 dni oraz orzekł o przywróceniu stanu pierwotnego pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 września 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 521/03 oddalił skargę na decyzję Kolegium. W dniu [...] 2003r. przeprowadzono kontrolę wykonania zobowiązań nałożonych decyzją z dnia [...]. Po stwierdzeniu nie usunięcia reklamy, wszczęto postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, w nowym okresie czasu, przez tę samą reklamę, w tej samej lokalizacji, co poprzednio. Na wizji w dniu [...] 2003r., prezes spółki "A" – M. K. poinformował, że teren, na którym umieszczono reklamę jest własnością J. M., który powinien być stroną. Organ posiadając dokumenty geodezyjne potwierdzające, iż teren, na którym znajduje się reklama jest terenem pasa drogowego nie znalazł podstaw by J.M. uczestniczył w postępowaniu nie będąc właścicielem reklamy ani też gruntu, na którym ją umieszczono. Decyzją z dnia [...] nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 744 zł., za zajęcie pasa drogowego urządzeniem reklamowym w okresie od 8.10.2002r. do 2.04.2003r. tj. przez 177 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006r. sygn. akt II SA/Kr 2283/03 uchylił powyższe decyzje z powodu obliczenia wysokości kary bez podstawy prawnej oraz naruszenia zasady prawdy materialnej poprzez nie dokonanie pomiaru w terenie dla wiarygodnego ustalenia, że reklama rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego. W związku z powyższym organ zlecił Biuru Geodezji i Terenów Rolnych ustalenie lokalizacji przedmiotowej reklamy. Otrzymane dokumenty potwierdziły, iż reklama znajduje się w pasie drogowym ul. [...] działki drogowej nr [...] obr [...]. Prezes spółki "A"-M.K. pismem z 3.01.2007 r. oświadczył, iż spółka nie właścicielem reklamy, A.M. nie jest właścicielem pobliskiego terenu i w związku z tym uczestnictwo w wyznaczonej wizji uważają za bezprzedmiotowe. Organ I instancji decyzją z dnia [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 274 208 zł. za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego urządzeniem reklamowym o całkowitej powierzchni wynoszącej 8 m2, w okresie od 8.10.2002r. do 12.04.2007r. tj. przez 1588 dni bez zezwolenia zarządcy drogi, oraz orzekł o przywróceniu stan pierwotnego tego pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ wadliwie nałożono karę za zajęcie pasa drogowego do dnia 12.04.2007r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy kolejne kontrole wykazały, iż skarżąca dodatkowo umieściła przenośne tablice reklamujące LPG, nie usuwając urządzenia reklamowego. Z mocy decyzji z dnia [...] obowiązkiem skarżącej było usunięcie reklamy z pasa drogowego i zapłacenie naliczonej kary. Obu czynności do dnia wydania niniejszej decyzji skarżąca nie dokonała. W trakcie wizji w dniu [...] 2003r. prezes spółki "A" M.K. oświadczył, iż reklamę umieścił na terenie działki J.M.. Po uzyskaniu dokumentów z Biura Geodezyjnego poświadczających, że reklama znajduje w pasie drogowym, M.K. przesłał oświadczenie, iż spółka nie jest właścicielem reklamy, co stoi w sprzeczności z poprzednio złożonymi oświadczeniami. W związku z udowodnieniem własności urządzenia reklamowego, lokalizacji reklamy w pasie drogowym oraz okresu czasu, w którym reklama zajmowała pas drogowy, za zajęcie pasa drogowego: "bez zezwolenia zarządcy drogi" -zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotnej opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił sposób wyliczenia wysokości kary. W szczególności wskazał, że opłata za zajęcie pasa drogowego ulic Miasta 1 m powierzchni reklamy w ciągu 1 dnia, zgodnie z § 5 ust. 1 Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] wynosi 2,20 zł. dla tablicy reklamowej o dwustronnej treści, której powierzchnia wynosi 1 m x 4m x 2 str = 8 m2 . Koszt zajęcia pasa drogowego przez okres od 8.10.2002r do 26.06.2007r. tj. przez 1723 dni wynosi: 8 m2 x 2,20zł/m2/dzień x 1723 dni = 30 324,80 zł. Zgodnie z § 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych opłata karna za nielegalne zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi stanowi dziesięciokrotną wysokość opłaty podstawowej naliczanej na podstawie § 40 ust 6, ust. 10 ustawy oraz Uchwały nr [...] Rady Miasta i w tym konkretnym przypadku wynosi: 30 324,80 zł. x 10 = 302 248 zł. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: błędne ustalenia faktyczne, skutkujące niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 7, 10, 12, 77, 107 § 1, 156 § 1 pkt. 2 i pkt. 4, kpa a także art. 40 i 40d ustawy o drogach publicznych; skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie; wydanie decyzji bez podstawy prawnej naruszając art. 156 § pkt 2 kpa. Skarżąca podniosła, że organ nieprawidłowo stwierdza, że nielegalnie zajmuje pas drogowy urządzeniem reklamowym od dnia 18.07.2002 r. na co powołuje decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], decyzję Kolegium z dnia [...] oraz wyrok WSA z 27.09.2005 r. sygn. akt II SA/Kr 521/03 które zdaniem organu obciążają skarżącą odpowiedzialnością za nielegalne zajmowanie pasa drogowego w okresie od 18.07.2002 r. do 7.10.2002 r. Taka ocena zdaniem skarżącej, jest niewłaściwa albowiem decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...], obarczona jest wadą nieważności i powinna zostać usunięta z obrotu prawnego skoro została wydana bez podstawy prawnej naruszając art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Dlatego decyzja ta oraz rozstrzygnięcia wydane przez Kolegium i Sąd nie powinny stanowić podstawy uzasadniającej ustalenie stanu faktycznego. Ponadto naruszono art. 7 kpa, ponieważ organ nie może uchylać się od samodzielnej oceny materiału dowodowego i bezkrytycznie przyjmować ustaleń innych organów administracji, w tym organów kontroli, jak też nie może występować do innych organów o ocenę dowodów. Organ błędnie przyjmuje, że właścicielem konstrukcji z tablicą informującą jest skarżąca. Skarżąca dzierżawi nieruchomość od [...] 1996 r. na podstawie umowy dzierżawy z Przedsiębiorstwem Prywatnym "B" M. K. które wydzierżawiło tą nieruchomość na podstawie umowy z A. M. Skoro skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości, na której została wykonana konstrukcja z tablicą informacyjną, skarżąca nie jest także właścicielem tej konstrukcji. Przedmiotowa konstrukcja jest, bowiem urządzeniem trwale związanym z nieruchomością i w związku z tym stanowi część składową nieruchomości zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego. Ponadto Spółka "C" sp. z o.o. zgłosiła swoje prawo własności do przedmiotowej konstrukcji z tablicą informacyjną (pismo z 30.01.2007 r. k.52 t.II)."Oświadczamy, że tablica reklamowa... o wymiarach 4x1 m jest naszą własnością i jako właściciel użyczamy niniejszej tablicy miejsca na reklamę Spółce "A"...". Skarżąca wyjaśniła, że w dalszym ciągu wydzierżawia nieruchomość. Aneksem z [...] 2000 r. została przedłużona umowa dzierżawy z pomiędzy Przedsiębiorstwem Prywatnym "B" M. K. a skarżącą. Na skutek zmiany właściciela przedmiotowych nieruchomości dnia [...] 2005r. została zawarta nowa umowa dzierżawy pomiędzy nowym właścicielem M. S. a firmą "D" M. K., a następnie na zasadzie poddzierżawy pomiędzy firmą "D" M. K. a spółką "A". Skarżąca podniosła, że przedmiotowa konstrukcja z tablicą informującą, nie została umieszczona na pasie drogowym. Zgodnie z informacjami od właścicieli działek nr [...] oraz [...] A. M. oraz J. M. istnieje spór w zakresie rozgraniczenia tych działek. Nie istnieją punkty graniczne pozwalające na wyznaczenie granicy pomiędzy sąsiadującymi działkami, co świadczy o tym, że organ błędnie przyjmuje, że konstrukcja mieści się na pasie drogowym. Nie świadczą o tym mapki znajdujące się w ewidencji gruntów Miasta, ponieważ nie określają one rzeczywistych granic nieruchomości. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga przedłożenie przez organ mapy sytuacyjno wysokościowej oraz przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego oraz oznaczenie punktów granicznych. Skarżąca zwracała się z wnioskiem o wszczęcie postępowania z urzędu w celu ustalenia przebiegu punktów i linii granicznych na zasadzie art. 30 ustawy z dnia 17.09.1989 prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ winien uwzględnić te argumenty, ponieważ są one kluczowe dla rozstrzygnięcia miejsca położenia konstrukcji z tablicą informacyjną. Organ stwierdzając, że przedmiotowa konstrukcja z tablicą informacyjną została umieszczona w pasie drogowym powołuje się na cechy wskazujące, że zasadniczą cechą reklamy jest jej funkcja zachęty czy popularyzowania towarów, usług, idei, drugorzędne znaczenie ma forma użytego środka. Przedmiotowa tablica zawiera standardowe informacje umieszczane na znakach drogowych informujących kierowców o lokalizacji stacji paliwowej. Informacja o stacji paliwowej pełni funkcję społecznie użyteczną zapewniającą płynne uczestnictwo w ruchu drogowym. Jej nadrzędnym celem jest zapewnienie komfortu osobom uczestniczącym w ruchu drogowym, ma charakter wyłącznie informacyjny a nienakłaniający do zakupu towaru czy też usługi. Dlatego organ błędnie przyjmuje, że konstrukcja z tablicą informacyjną stanowi reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie ilości dni w okresie pomiędzy 8.10.2002 r. a 26.06.2007 r. Organ przyjął 1723 dni zamiast 1722 dni, zawyżając wysokość kary pieniężnej, co narusza art. 7, 12, 77 kpa. Skarżąca podniosła również, że decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu, bowiem skarżąca nie jest właścicielem konstrukcji z tablicą informująca. Zgodnie z oświadczeniem załączonym przez skarżącą do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], "C" Sp. z o.o. zgłasza swoje prawo własności do konstrukcji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Skarżąca jest użytkownikiem miejsca na tablicy informacyjnej. Dlatego skarżąca wniosła o przesłuchanie osób reprezentujących spółkę "C" w celu wyjaśnienia kwestii własnościowych przedmiotowej konstrukcji z tablicą informacyjną. W związku z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego przez organ byłoby stwierdzenie, że skarżąca umieściła dane informacyjne na konstrukcji z tablicą informacyjną za zezwoleniem Spółki "C". Decyzja nakłada karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez postawienie konstrukcji reklamowej na skarżącą, co jest nieuzasadnione, ponieważ spółka nie jest stroną w sprawie, co stanowi rażącą wadę prawną uzasadniającą jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 40 i 40d ustawy z o drogach publicznych, Uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...]. Podstawę do naliczenia kary pieniężnej stanowi wskazana Uchwała ustalająca opłatę za zajęcie pasa drogowego ulic Miasta w wysokości 2,20 zł za 1 m2 w ciągu 1 dnia. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa dnia [...] i zgodnie z § 9 uchwały weszła w życie po 14 dniach od ogłoszenia, tj. [...] 2004 r. W związku z tym Uchwała może wywoływać skutki prawne dopiero od dnia [...] 2004 r. Organ nie może, zatem nałożyć kary pieniężnej w oparciu o stawki opłaty ustalone tą uchwałą za okres zajmowania pasa drogowego sprzed wejścia w życie uchwały. Decyzja dotyczy natomiast okresu od 8.10.2002 roku do dnia 26.06.2007 r. w związku z tym została wydana bez podstawy prawnej. W decyzji wskazano także, jako podstawę prawną Upoważnienie Prezydenta Miasta, jednakże organ nie sprecyzował, w jakiej formie wydano upoważnienie, kiedy a także czy osoba podpisana pod decyzją jest umocowana do podpisywania decyzji w imieniu Prezydenta Miasta. Niewłaściwie powołana podstawa prawna narusza art. 107 § 1 kpa. Skarżąca wniosła o dopuszczenie jako dowodów w postępowaniu, dowodów, na jakie powołuje się w odwołaniu, które zostały przedłożone w związku z postępowaniem odwoławczym przed Kolegium zakończonym decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 40 , art. 40d ustawy o drogach publicznych, Uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że myśl art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy, zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się: lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast regulacja art. 40 ust. 3 ustawy, powoduje konieczność przyjęcia, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłaty, a w myśl art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca wymierza w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Kolegium wskazało, że konieczność nałożenia kary ciąży na organie w każdym wypadku, gdy ustali, iż nastąpiło zajęcie pasa drogowego drogi publicznej bez zezwolenia. Wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2283/03 wyznaczył kierunek postępowania w sprawie. Jego zakres jest ograniczony do wskazań zawartych w uzasadnieniu, w którym podano, iż organy prowadzące postępowanie naruszyły zasadę prawdy materialnej nie dokonując pomiaru w terenie dla wiarygodnego ustalenia, że reklama rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego. Ponadto organy niewłaściwie powołały się w obliczeniu wysokości naliczenia opłaty za nielegalne zajęcie pasa drogowego na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] wydanego w oparciu o § 10 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych, które przekroczyło zakres delegacji zawartej w ówczesnym art. 40 ust.7 ustawy o drogach publicznych. Natomiast organy administracyjne prawidłowo odwołały się do art. 40 ustawy o drogach publicznych wprowadzający reżim administracyjno-prawny w przypadku wkraczania w granice pasa drogowego urządzeniami niezwiązanymi z ruchem drogowym. Sąd wskazał, że nawet właściciel działki położonej w obrębie pasa drogowego nie może bez administracyjnego zezwolenia umieszczać reklamy oraz, że nie ma żadnego znaczenia czy i jakie stosunki cywilnoprawne łączyły skarżącą z właścicielem działki, skoro spółka nie kwestionuje ustalenia, że to ona ustawiła tablicę reklamową. Stroną jest ten, kto ingeruje w granice pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi publicznej. Zdaniem Kolegium, w świetle powyższego oraz uwzględniając treść art. 153 ppsa, zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia. Bezspornym jest, iż w dotychczasowym postępowaniu skarżąca było stroną. W piśmie z 1.10.2002 r. podano, że właścicielem reklamy jest skarżąca. Pismo zostało podpisane przez Prezesa Zarządu spółki M. K. Zdaniem Kolegium to właściciel reklamy jest stroną postępowania. Sąd wskazał, iż ustalenia dotyczące tej kwestii były prawidłowe. Organ I instancji uwzględniając zalecenia Sądu ustalił, iż przedmiotowa reklama rzeczywiście znajduje się w pasie drogowym ul. [...] działki drogowej nr [...] obr. [...]. Ponadto organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące kar obowiązujące w dniu wydawania nowej decyzji. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 21sierpnia 2005r., sygn. akt II SA/Kr 137/03 obliczenie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego następuje przy zastosowaniu obowiązujących przepisów, określających wysokość kary w dniu wydawania nowej decyzji. Zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych - "za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi, -zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6". Czyli, za zajęcie pasa drogowego pod reklamy, opłatę ustala się jako iloczyn powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego. Z kolei § 5 pkt 1 lit. f Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg ustala stawkę opłaty 2,20 zł dla "pozostałych reklam". W ocenie Kolegium, kara została wyliczona prawidłowo, przy zastosowaniu właściwych stawek. Organ I instancji szczegółowo wskazał również sposób obliczeń i wszystkie działania matematyczne. Prawidłowo także organ I instancji wyliczył okres zajęcia pasa drogowego oraz ilość dni tj. 1723. Odnosząc się do definicji legalnej pojęcia reklamy, zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy, Kolegium wyjaśniło, iż jedynie w odniesieniu do znaków drogowych lub znaków informujących o obiektach użyteczności publicznej ustawionych przez gminę nie znajduje zastosowania pojęcie reklamy. Jest nią każdy nośnik informacji wizualnej niezależnie od materialnej formy, pozostający w polu widzenia użytkowników drogi. Niezależnie od sposobu ekspozycji reklamy, wymaga ona zezwolenia i podlega opłacie. P. H.-U. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając: skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, wydanie decyzji bez podstawy prawnej naruszając art. 156 § pkt 2 kpa, wydanie decyzji z wadliwie wskazaną podstawą prawną, w sposób sprzeczny z art. 107 kpa, błędne ustalenia faktyczne, skutkujące niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego tj. art. 40 i 40d ustawy o drogach publicznych, naruszenie przepisów procesowych w szczególności art. 7, 10, 12, 77, 80 kpa. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz decyzji poprzedzającej ewentualnie o uchylenie ich w całości. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z twierdzeniem, że obliczenie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego następuje przy zastosowaniu obowiązujących przepisów, określających wysokość kary w dniu wydania decyzji. Stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z zasadą lex retro non agit. Kolegium nie precyzuje, jakie przesłanki mają świadczyć o możliwości zastosowania stawek z mocą wsteczną a ograniczyło się wyłącznie do wskazania wyroku WSA w Krakowie z dnia 11.08.2005 roku (sygn. akt II SA/Kr 137/03). Stanowi to rażące naruszenie art. 107 kpa, a także naruszenie zasady przekonywania z art. 11 kpa. WSA w wyroku z 21 czerwca 2005 r. uchylając decyzje organów obu instancji uznał za niewiążące przepisy, które zostały zastosowane, ze względu na ich wydanie na podstawie subdelegacji zawartej w Rozporządzeniu Rady Ministrów, której nie miała prawa udzielić. Organy nie powinny stosować przepisów, które zostały uznane przez Sąd za niewiążące, tylko stosować nowe przepisy, w szczególności uchwałę Rady Miasta z dnia [...]. Jednakże oczywistym jest, że uchwała gminy zgodnie z art 88 ust 1 Konstytucji RP i art. 42 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym, może być zastosowana do stanów faktycznych, które zaszły po wejściu w życie tej uchwały ([...] 2004 r.). Skoro nie istniała norma prawna stanowiąca podstawę prawną do nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego w określonym czasie to brak jest podstaw prawnych do obciążenia sankcją za brak zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w tym samym okresie zwłaszcza, że ustawowa konstrukcja zasad obliczenia wysokości kary odwołuje się do ustawowych mechanizmów obliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. W decyzji za podstawę prawną obok art. 40 oraz art. 40 d ustawy o drogach publicznych wskazano uchwałę Rady Miasta z [...], ale nie wskazano konkretnego przepisu uchwały, który zastosowano. W identyczny sposób została wskazana podstawa prawna w decyzji organu I instancji, który wskazał konkretny przepis dopiero w uzasadnieniu decyzji, jednakże ograniczył się wyłącznie do wskazania § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...]. Organ nie wskazał na podstawie jakiej jednostki redakcyjnej § 5 ust. 1 ustalił stawkę kary pieniężnej. Kolegium dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że organ stosuje stawkę kary pieniężnej wyrażoną w § 5 pkt. 1 lit. f. Kara pieniężna została wyliczona w oparciu o błędną stawkę. Organ wymierzył karę pieniężną na podstawie § 5 pkt. 1 lit. f uchwały Rady Miasta z dnia [...], zakwalifikował sporną tablicę informacyjną do kategorii innych reklam i zastosował stawkę 2,20 zł. Zdaniem skarżącej, organ nie uwzględnił § 5 pkt 1 lit. b uchwały zgodnie z którym stawka opłaty dziennej za 1 m2 zajęcia pasa drogowego wynikającego z umieszczenia reklam niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego na tablicach informacyjno-ogłoszeniowych do szerokości 2,86 m i wysokości do 2,95 m wynosi 0,55 zł. Przedmiotowa tablica jest dwustronna, zatem jeśli uznać za poprawne stanowisko zarządcy drogi, iż opłata jest należna za każdą ze stron tablicy, kara powinna być liczona odrębnie od 4 m2 oraz od kolejnych 4 m2. W art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych wymieniono taksatywnie czynniki, jakie właściwy organ może uwzględniać, jeśli ustala stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy właściwy organ jest uprawniony do ustalenia opłaty za metr kwadratowy zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam, oblicza się na podstawie art. 40 ust. 6 ww. ustawy jako "iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy (..) powierzchni reklamy. "Nie można ustalać stawek opłat za zajęcie przez reklamę mniejszej lub większej powierzchni niż 1 m2, jak też wprowadzać opłat ryczałtowych". Zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy nie ma podstawy prawnej modyfikowania wysokości stawki opłat za zajęcie pasa drogowego przez reklamę w inny sposób jak tylko poprzez odniesienie do powierzchni zajmowanej przez rzut reklamy. Zatem na gruncie uchwały Rady Miasta z dnia [...] wszystkie reklamy umieszczone na tablicach o powierzchni do 8,437 m2 podlegają opłacie dziennej w wysokości 0,55 zł za metr kwadratowy. Organ stwierdzając, że przedmiotowa konstrukcja została umieszczona w pasie drogowym powołuje się na dokumenty z Biura Geodezyjnego nie precyzując, jakie dokumenty to poświadczają, co narusza art. 107 § 3 kpa. Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowa konstrukcja reklamowa do 1999 r. nie była kwestionowana. Z chwilą wystąpienia z żądaniami uiszczenia opłaty za zajęcie pasa, właściwy organ zwlekał z wszczęciem postępowania a nawet z wykonaniem dokumentacji geodezyjnej w terenie. Potwierdza to treść pisma skarżącej do Kolegium z dnia 27.02.2003 r., w którym podnosiła, że granice własności terenu są sporne, brak jest znaków granicznych w terenie, teren jest w posiadaniu skarżącej i organ powinien wszcząć odpowiednie postępowanie rozgraniczeniowe i przygotować odpowiednią dokumentacje celem wyjaśnienia sprawy. Skarżąca działając w zaufaniu do organów nie może być karana w następstwie bezczynności organów. Gdyby postępowanie rozgraniczeniowe zostało zakończone w 1999 r., niniejsze postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Ponadto zdaniem skarżącej, organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu: - do kwestii oświadczenia zarządu Spółki P. P. – H.-u. "C" sp. z o.o., wskazującego właściciela spornej konstrukcji reklamowej, - problemu rozgraniczenia działek w obrębie których umiejscowiona jest konstrukcja reklamowa, - wadliwego wskazania umocowania do wydania decyzji z dnia [...] w imieniu Prezydenta Miasta a skarżąca podnosiła, że organ nie sprecyzował, w jakiej formie wydano upoważnienie, kiedy zostało wydane upoważnienie a także czy osoba podpisana pod decyzją jest umocowana do podpisywania decyzji w imieniu Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć wszystkie zarzuty strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym Kolegium naruszyło przepisy postępowania administracyjnego nie odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Skarżąca zarzuciła też błędne ustalenie ilości dni w okresie pomiędzy 8.10.2002 r. a 26.06.2007 r. Organ za podstawę naliczenia kary pieniężnej przyjął 1723 dni zamiast prawidłowej liczby 1722 dni i tym samym zawyżył wysokość kary pieniężnej, naruszając art. 7, 12, 77 kpa. Skarżąca podniosła, że organy obu instancji nie wskazują, jakie dokumenty świadczą o położeniu konstrukcji reklamowej w pasie drogowym, co uniemożliwia odniesienie się do ich wiarygodności, co narusza art. 81 kpa Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że skarżącej zapewniono możliwość zapoznania się z dokumentami Biura Geodezyjnego. Skarżącą zawiadomiono jedynie o pomiarach dokonywanych w terenie, nie zapewniono jednak wglądu do tych dokumentów. Skarżąca nie wie w oparciu o jakie dokumenty organy przyjęły, że konstrukcja reklamowa leży w granicach pasa drogowego a może jedynie się tego domyślać, że chodzi o mapę z inwentaryzacją obiektu punktowego w skali 1:500 z dnia [...] 2006 r. z oznaczeniem kolorem [...] obiektu z oznaczeniem "[...]" i numerem działki [...], podpisany przez uprawnionego geodetę i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego pod numerem [...]. Ten dokument nie zawiera jednak, żadnego komentarza objaśniającego, jaki zakres prac został wykonany przez geodetę i co z tego wynika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie w pełni w uwzględnieniu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z treścią art. 40 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Niewątpliwe jest, iż organy w sprawie poddanej kontroli na skutek wniesionej skargi, prawidłowo odwołały się do art. 40 ustawy o drogach publicznych wprowadzającego regulacje administracyjno-prawne w przypadku wkraczania w granice pasa drogowego urządzeniami nie związanymi z ruchem drogowym. Zgodnie, bowiem z treścią art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych: za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi -zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotnej opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Nie może jednak być nałożona kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego w wysokości określonej na podstawie przepisu nieobowiązującego w okresie, za który nakładany jest obowiązek lub wymierzana kara. Dotyczy to również sytuacji, gdy nowy przepis wprowadza wyższe stawki opłat lub kar. Dlatego też, trafnie skarżąca zarzuciła, że stawki opłat przyjęte przez organy określiła uchwała Rady Miasta z dnia [...] Nr [...] opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia [...], nr [...], poz.[...]. Podstawą prawną do wydania tej uchwały był art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dodany ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 24 listopada 2003 r. nr 200. poz.1953 ze zm.), która weszła w tym zakresie w życie 14 dni od ogłoszenia. Wskazany art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych w zmienionej treści określa, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym, że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł. za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. Uchwała Rady Miasta z dnia [...] Nr [...] określając w §9, że wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa, które to ogłoszenie nastąpiło w dniu [...], nie zawiera postanowień odnoszących się do zdarzeń - polegających na zajmowaniu pasa drogowego bez zezwolenia- już istniejących w dniu jej wejścia w życie. Zgodnie z zasadami interpretacji tego typu regulacji należy przyjąć, że określone w uchwale stawki za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia, obowiązywały od dnia [...] 2004 r. i mogły stanowić podstawę do nakładania kar w oparciu o te stawki obliczonych do takich zdarzeń, dopiero od tego dnia, choćby faktycznie takie zdarzenia istniały już przed wejściem w życie uchwały. Należy przy tym mieć na uwadze, że ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw zawiera szereg przepisów intertemporalnych. W szczególności zgodnie z art. 9 tej ustawy do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei zgodnie z art.10 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też zdaniem Sądu, nałożenie w niniejszej sprawie kary za zajęcie pasa drogowego w okresie od 8 października 2002 r. do 26 czerwca 2007r., który w części dotyczy okresu przed wejściem w życie uchwały Rady Miasta z dnia [...], narusza podstawową zasadę praworządności wynikającą z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U.Z 2000r., nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) zwanej dalej kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przyjmując, że wskazana uchwała może stanowić podstawę do obliczenia kary pieniężnej według stawek w niej określonych naruszono podstawową zasadę, że prawo nie działa wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie we wskazanym przez Kolegium wyroku z dnia 21.08.2005r., sygn. akt II SA/Kr 137/03 przyjął, że obliczenie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego następuje przy zastosowaniu obowiązujących przepisów, określających wysokość kary w dniu wydawania nowej decyzji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela takie stanowisko, ale z uzupełnieniem, że nie odnosi się to do sytuacji, gdy zajęcie pasa drogowego miało miejsce także przed wejściem w życie przepisów określających opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stanowiących podstawę do naliczania kar pieniężnych i trwało nadal. W takiej sytuacji wymierzenie kary na podstawie nowych przepisów może dotyczyć tylko okresu wyznaczonego w dacie początkowej najwcześniej w dacie wejścia takich przepisów w życie. Dlatego też zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo materialne, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie trafnie Kolegium wskazało, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2283/03 wyznaczył kierunek postępowania w sprawie. Jego zakres był ograniczony do wskazań zawartych w uzasadnieniu, w którym podniósł, iż: 1. organy administracyjne prawidłowo odwołały się do art. 40 ustawy o drogach publicznych wprowadzający reżim administracyjno-prawny w przypadku wkraczania w granice pasa drogowego urządzeniami niezwiązanymi z ruchem drogowym. 2. nawet właściciel działki położonej w obrębie pasa drogowego nie może bez administracyjnego zezwolenia umieszczać reklamy oraz, że nie ma żadnego znaczenia czy i jakie stosunki cywilnoprawne łączyły skarżącą z właścicielem działki, skoro spółka nie kwestionuje ustalenia, że to ona ustawiła tablicę reklamową. Stroną jest ten, kto ingeruje w granice pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi publicznej. W świetle powyższego oraz uwzględniając treść art. 153 ppsa, zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są trafne także w zakresie własności nieruchomości czy ich rozgraniczenia. Należy jednak zauważyć, że w powyższym uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał także, że organy naruszyły zasadę prawdy materialnej (art. 7, 77 kpa) nie dokonując pomiaru w terenie dla wiarygodnego ustalenia, że reklama rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego. Nie można jednak zgodzić ze stwierdzeniem Kolegium, że organ I instancji uwzględniając zalecenia Sądu ustalił, iż przedmiotowa reklama rzeczywiście znajduje się w pasie drogowym ul. [...] działki drogowej nr [...] obr. [...]. Organ I instancji z kolei powołując się na powyższe wskazania Sądu stwierdził, że zlecił Biuru Geodezji i Terenów Rolnych ustalenie lokalizacji przedmiotowej reklamy. Otrzymane dokumenty potwierdziły, iż reklama znajduje się w pasie drogowym ul. [...] działki drogowej nr [...] obr [...]. Trafnie, bowiem zdaniem Sądu, skarżąca podniosła, że nie wie w oparciu o jakie dokumenty organy przyjęły, że konstrukcja reklamowa leży w granicach pasa drogowego a może jedynie się tego domyślać, że chodzi o mapę z inwentaryzacją obiektu punktowego w skali 1:500 z dnia [...] 2006 r. z oznaczeniem kolorem [...] obiektu z oznaczeniem "[...]" i numerem działki [...], podpisany przez uprawnionego geodetę i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego pod numerem [...]. Ten dokument nie zawiera jednak, żadnego komentarza objaśniającego, jaki zakres prac został wykonany przez geodetę i co z tego wynika. Trafnie też skarżąca zarzuciła, że organ stwierdzając, że przedmiotowa konstrukcja została umieszczona w pasie drogowym powołuje się na dokumenty z Biura Geodezyjnego nie precyzując, jakie dokumenty to poświadczają, co narusza art. 107 §3 kpa określającym, że uzasadnienie decyzji powinno wskazywać dowody, na których organ się oparł. Dlatego też zdaniem Sądu, organy ponownie prowadząc postępowanie, z naruszeniem art.153 ppsa, nie wykonały wskazań Sądu w tym zakresie, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2283/03. Niewątpliwie decyzja nakładająca w systemie prawa administracyjnego dotkliwą karę pieniężną winna charakteryzować się starannością. Dlatego też trafnie skarżąca zarzuciła, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego wadliwego wskazania umocowania do wydania decyzji z dnia [...] w imieniu Prezydenta Miasta skoro organ nie sprecyzował, w jakiej formie wydano upoważnienie, kiedy zostało wydane upoważnienie a także czy osoba podpisana pod decyzją jest umocowana do podpisywania decyzji w imieniu Prezydenta Miasta. Narusza to zasady rozstrzygania przez organ odwoławczy określone w art. 138 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, przy czym należy zauważyć, że akta postępowania przedłożone wraz z odpowiedzią na skargę takiego upoważnienia nie zawierają. Dotyczy to także zarzutu skarżącego zawartego w odwołaniu, że Kolegium nie odniosło się do kwestii oświadczenia zarządu Spółki P. P. – H.-U." "C" sp. z o.o., wskazującego właściciela spornej konstrukcji reklamowej, problemu rozgraniczenia działek w obrębie których umiejscowiona jest konstrukcja reklamowa. Taka sama staranność winna odnosić się do przywoływania odpowiedniej jednostki redakcyjnej przepisów wskazywanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, co jednak nie świadczy o braku podstawy prawnej decyzji. Kolegium jako organ odwoławczy naruszyło w ocenie sądu przepis art. 138 kpa. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Nie ulega, więc wątpliwości, że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji poprzez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym obowiązku odniesienia się do wniosku dowodowego strony złożonego na etapie postępowania odwoławczego w trybie art.77 kpa. Kolegium w sprawie poddanej kontroli Sądu nie uczyniło tego w odniesieniu do wniosków dowodowych skarżącej zawartych w odwołaniu dotyczących przesłuchania osób czy też dowodów z dokumentów, przy czym stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania przez sąd nie przesądza kwestii potrzeby przeprowadzenia tych dowodów. Pomimo przyjęcia, że wadliwie zastosowano uchwałę Rady Miasta z dnia [...], zdaniem Sądu, nie jest jednak trafny zarzut skarżącej, że organ nie uwzględnił brzmienia § 5 pkt 1 lit. b uchwały Rady Miasta zgodnie z którym stawka opłaty dziennej za 1 m2 zajęcia pasa drogowego wynikającego z umieszczenia reklam niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego na tablicach informacyjno-ogłoszeniowych do szerokości 2,86 m i wysokości do 2,95 m wynosi 0,55 zł. Kolegium wskazało, że § 5 pkt 1 lit. f Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg ustala stawkę opłaty 2,20 zł dla "pozostałych reklam" i wymierzono karę pieniężną na podstawie tego przepisu. Trafnie, więc Kolegium odnosząc się do definicji legalnej pojęcia reklamy, zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy podniosło, iż jedynie w odniesieniu do znaków drogowych lub znaków informujących o obiektach użyteczności publicznej ustawionych przez gminę nie znajduje zastosowania pojęcie reklamy. Jest nią każdy nośnik informacji wizualnej niezależnie od materialnej formy, pozostający w polu widzenia użytkowników drogi. Niezależnie od sposobu ekspozycji reklamy, wymaga ona zezwolenia i podlega opłacie. Nie jest również trafny zarzut skarżącej, że zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, właściwy organ jest uprawniony do ustalenia opłaty za metr kwadratowy zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam, oblicza się na podstawie art. 40 ust. 6 ustawy jako "iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy (..) powierzchni reklamy. " Zasadnie Kolegium wskazało, że za zajęcie pasa drogowego pod reklamę, opłatę ustala się jako iloczyn powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki za zajęcie 1 metra kwadratowego pasa drogowego. Wskazany art. 40 ust 6 ustawy w swej pełnej treści określa, bowiem, że opłatę za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w ust.2 pkt 3 ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Na marginesie powyższych rozważań w zakresie staranności sporządzania decyzji i ich uzasadnień należy zauważyć, że nie był trafny zarzut skarżącej błędnego ustalenia ilości dni w okresie pomiędzy 8.10.2002 r. a 26.06.2007 r., ponieważ organ za podstawę naliczenia kary pieniężnej przyjął 1723 dni zamiast prawidłowej liczby 1722 dni i tym samym zawyżył wysokość kary pieniężnej, naruszając art. 7, 12, 77 kpa. Okres pomiędzy dniami 8.10.2002 r. a 26.06.2007 r., zawierał, bowiem 1723 dni, co o tyle nie ma znaczenia, że jak już podniesiono obejmował także okres zajęcia pasa drogowego przed wejściem w życie uchwały Rady Miasta z dnia [...]. Na marginesie należy też zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił sposób wyliczenia wysokości kary, co Kolegium uznało za poprawne. W szczególności wskazał, że koszt zajęcia pasa drogowego przez okres od 8.10.2002r do 26.06.2007r. tj. przez 1723 dni wynosi: 8 m2 x 2,20zł/m2/dzień x 1723 dni = 30 324,80 zł. a opłata karna za nielegalne zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi stanowi dziesięciokrotną wysokość opłaty podstawowej i w tym konkretnym przypadku wynosi: 30 324,80 zł. x 10 = 302 248 zł. To ostatnie działanie matematyczne jest oczywiście błędne skoro wynik tego mnożenia wynosić powinien 303 248 zł. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a nadto zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a oraz c ppsa– orzekł jak w sentencji. W ocenie Sądu wskazane uchybienia nie dawały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji o co wnioskowała skarżąca. Zgodnie z art.152 ppsa uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ppsa na które złożyły się uiszczony wpis w kwocie 3 022 zł., opłata za czynności radcy prawnego reprezentującego skarżącą w postępowaniu przed sądem w wysokości 7200 zł. (§ 6 pkt 7 w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U., nr 163, poz. 1349 ze zm. ) oraz 17 zł. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Powyżej wyrażone oceny prawne i wskazania wiążą organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zgodnie z treścią art. 153 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło