III SA/Kr 1002/16
WyrokWSA w Krakowie2017-02-17
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Kutzner, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli kierowca nie poddał się obowiązkowemu badaniu lekarskiemu w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Brak zgłoszenia się na badanie lekarskie skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy, a decyzja w tym zakresie nie ma charakteru uznaniowego.Stan faktyczny
Starosta orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy M.B. z powodu niestawienia się na obowiązkowe badania lekarskie, do których został skierowany po zdarzeniu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M.B. złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące bezpodstawności decyzji, rzekomego politycznego podtekstu sprawy oraz braku jego udziału w postępowaniu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala.
Decyzją Starosty z dnia 11 marca 2016 r. nr [...] orzeczono o zatrzymaniu M.B. prawa jazdy kat. B, nr dokumentu [...], druk nr [...] wydanego w dniu 3 września 2002 r. przez Starostę do czasu ustania przyczyn zatrzymania.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 17 września 2015 r. nr [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, została wydana decyzja o skierowaniu M.B. na badania lekarskie. M.B. nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na badania lekarskie. W związku z powyższym w dniu 15 stycznia 2016 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W końcowej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po ustaniu przyczyny powodującej zatrzymanie, czyli po dostarczeniu orzeczenia lekarskiego z wykonanych badań oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.B. opisując przebieg wypadku drogowego, jaki miał miejsce w dniu 3 lipca 2015 r. w M. Odwołujący się wskazał także, że orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej został zaliczony do II grupy inwalidzkiej i podniósł, że posługiwanie się samochodem jest dla niego niezbędne.
Decyzją z dnia 5 maja 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia 11 marca 2016 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia 17 września 2015 r. nr [...] organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami skierował M.B. na badanie lekarskie na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Poinformowano stronę, że na badania lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia otrzymania skierowania, a oryginał orzeczenia lekarskiego należy przedłożyć niezwłocznie po wykonaniu badania w Urzędzie Miasta w Wydziale Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 22 września 2015 r. Z akt sprawy nie wynika, aby strona odwołała się od skierowania na badania, zatem decyzja stała się ostateczna.
Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że art. 12 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), obowiązujący w dacie wydawania decyzji o skierowaniu na badania stanowił, że do dnia 3 stycznia 2016 r. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 lit a, b i d ustawy zmienianej art. 1 jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.
Pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy M.B. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji i złożonego odwołania wynika, że M.B. nie poddał się badaniom lekarskim na które został skierowany. Wobec powyższego należy stwierdzić, że M.B. bezspornie nie przedstawił orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami; b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Wobec nie przedstawienia przez M.B. orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zasadnym było w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.B. Jako uzasadnienie skargi podał bezpodstawność wydania decyzji. Podał, że wszystkie dotychczasowe decyzje i wnioski w przedmiotowej sprawie, będącej elementem przestępstwa osób funkcyjnych administracji państwowej, wydawane były zaocznie bez jego udziału i co jest istotne, bez śladu w formie oficjalnego przesłuchania. A są to: Komenda Policji, Wojewódzka Komenda Policji, Prokuratura Rejonowa, Sąd Rejonowy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Zdaniem skarżącego cała sprawa ma podtekst polityczny, gdyż jest reakcją na wypowiedź odwołującego się skierowaną podczas zajścia do A.P., która odegrała kluczową rolę w zajściu, nakłaniając funkcjonariuszy policji do obrony przestępców i przekierowanie swojego postępowania przeciw ofierze, co ma oczywiste znamiona przestępstwa. Żaden z organów ścigania, do których skarżący zwrócił się o pomoc, nie podjął działalności prowadzącej do pełnego wyjaśnienia tak okoliczności jak i skutków zajścia, ograniczając działalność do wyjaśnień strony przestępczej, mimo ewidentnego doznania krzywdy fizycznej i materialnej przekraczającej już kilka tysięcy złotych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.".
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2005 r. sygn. akt FSK 2326/04).
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie zachodzi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, z późn. zm.), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy kategorii B nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ww. ustawy. Art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi zaś, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej stosowne orzeczenie lekarskie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty z dnia 17 września 2015 r. nr [...] na mocy której skarżącego skierowano na kontrolne badanie lekarskie, celem stwierdzenia braku lub istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została wydana w oparciu o wniosek i zawarty w tym wniosku opis zdarzenia, do którego doszło w dniu 3 lipca 2015 r. około godz. 11.30 w miejscowości M., przesłany przez Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P. z dnia 3 lipca 2015 r. Z tego wniosku wprost wynika, że podczas czynności prowadzonych przez policjantów skarżący wielokrotnie prosił o powtarzanie słów, gdyż jest osoba niedosłyszącą.
Przedmiotowe badanie lekarskie miało zostać wykonane w Ośrodku Medycyny Pracy terminie miesiąca, zaś oryginał orzeczenia lekarskiego skarżący miał przekazać do organu w terminie 3 miesięcy od otrzymania powyższej decyzji. O tej decyzji, tj. decyzji o skierowaniu na badania lekarskie skarżący dowiedział się w dniu 22 września 2015 r., a w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie osobistego odbioru tej decyzji przez skarżącego (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Z treści tej decyzji wynika także obowiązek niezwłocznego przedstawienia organowi orzeczenia lekarskiego.
Skarżący nie zgłosił się na żadne badania lekarskie i w związku z tym po upływie ponad 5 miesięcy od daty doręczenia ww. decyzji o skierowaniu na powyższe badania, Starosta decyzją wydaną w tej sprawie orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B.
Z akt sprawy wynika, że nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i w zakreślonym terminie nie stawił się na badania lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji. Dodać także należy, że wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ był zobowiązany wydać. Takie też stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, opub. w lex LEX nr 2151301; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, opub. w LEX nr 2189919; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 736/16, opub. w LEX nr 2188526; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd w tym składzie także podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy temu kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a więc czy zgłosił się do uprawnionego lekarza, a jeżeli tak, to co wynika z tak wydanego zaświadczenia lekarskiego. W sytuacji zaś braku zgłoszenia się kierowcy na badanie lekarskie, obligatoryjnie następuje zatrzymanie prawa jazdy.
Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego zawartej w skardze należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna. Skarżący wiąże całe zdarzenie zaistniałe w dniu 3 lipca 2015 r. w oderwaniu od tej konkretnej sprawy administracyjnej. Starosta orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy niezależnie od tego, kto spowodował pozostawienie grabi na jezdni lub poboczu i jaki przebieg miała rozmowa między skarżącym a A.P. lub innymi osobami. W tej sprawie nie ma to istotniejszego znaczenia. Jedyną okolicznością, która spowodowała skierowanie skarżącego na badania lekarskie było zachowanie samego skarżącego, które skutkowało powstaniem wątpliwości co do takiego stanu zdrowia skarżącego, który pozwalałby mu na kierowanie pojazdami w ruchu drogowym.
Takie wątpliwości mógł usunąć tylko uprawniony lekarz po przeprowadzeniu odpowiedniego badania lekarskiego. Sam skarżący zdawał sobie sprawę z istoty tego badania, skoro w odwołaniu od decyzji organu I instancji wprost wskazał, że jest w pełni świadomy swojego stanu zdrowia i ubytków w tym zdrowi wywołanych i służba zawodową w wojsku i wiekiem. Błędnie jednak skarżący założył, że tylko wówczas badanie lekarskie będzie miało wynik dla niego pozytywny, jeżeli spełni on wymogi skierowane dla "młodych" (jak to sam ujął skarżący) osób. Badanie lekarskie, na które został skarżący skierowany miało jedynie na celu wykazanie, czy stan zdrowia skarżącego pozwala mu na bezpieczne dla siebie i innych poruszanie się pojazdem po drogach. Kierujący, którego stan zdrowia nie pozwala na poruszenie się pojazdem, nie tylko stwarza niebezpieczeństwo dla siebie, ale także i dla innych uczestników ruchu także i takich, którzy prawidłowo poruszają się po drogach. To właśnie wzgląd na bezpieczeństwo, ochronę zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego był jedyną podstawą do skierowania skarżącego na badania lekarskie i gdyby stan zdrowia skarżącego pozwał mu na, chociażby ograniczone kierowanie pojazdami, to prawdopodobnie w orzeczeniu lekarskim nie zamieszczono by wskazań skutkujących zatrzymaniem prawa jazdy. Ubytek słuchu niewątpliwie ma bezpośredni związek z bezpiecznym poruszaniem się pojazdem po drogach publicznych. Sam skarżący nie poddając się badaniu lekarskiemu nie pozwolił na ocenę stanu swojego zdrowia, co musiało skutkować wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji.
Nie ma racji skarżący podnosząc, że w tej sprawie nie brał udziału w postępowaniu. Został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]), a po jego przeprowadzeniu o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i możliwością zgłoszenia swoich wniosków oraz wypowiedzenia się w sprawie (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Na to skarżący złożył jedno pismo w którym nie zaprzeczył, że nie poddał się badaniu lekarskiemu, a wręcz oświadczył, że jego stan zdrowia nie pozwala na wysiłek związany z podróżowaniem (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Skarżącemu doręczono także decyzję organu I instancji i organu II instancji. Tym samym Sąd stwierdza, że w sprawie administracyjnej zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Nie było żadnej potrzebny w tej sprawie przeprowadzania dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony, skoro materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym został zebrany w prawidłowy sposób i wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności.
Nie ma żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego konteksty polityczne samej sprawy, ani też, wbrew twierdzeniom skarżącego, żadnego działania A.P. nie miały znaczenia dla zebranego w toku tej sprawy postępowania administracyjnego.
Także samo zajście, jak nazywa to skarżący, które miało miejsce w dniu 3 lipca 2015 r. nie miało w tej sprawie znaczenia poza faktem takiego zaobserwowanego przez funkcjonariusza Policji zachowania się skarżącego, które wskazywało na stan jego zdrowia mogący stwarzać realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego.
Z powyższych względów zarzuty skarga okazała się bezzasadna. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami niż zawarte w skardze, a które uzasadniałyby jej uchylenie. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu i tego nie uczynił, to skutkiem tego obowiązkiem Starosty było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Z tych względów Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło