III SA/Kr 1002/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-11-15
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień i nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ oświadczenia strony we wniosku wzbudziły wątpliwości i były niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Strona nie udzieliła wymaganych dodatkowych wyjaśnień i nie przedstawiła dokumentów źródłowych, co zgodnie z przepisami PPSA należy interpretować na jej niekorzyść. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. We wniosku przedstawił niepełne informacje dotyczące swojego stanu rodzinnego, majątku i dochodów. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów źródłowych, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania. W konsekwencji sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubryce 6 tylko siebie.
Określając swój majątek wykazał dom z lat 30 z adnotacja "do remontu kapitalnego po powodzi", mieszkanie o pow. 25 m2, 1,32 lasu z adnotacja "przekazany synowi". W rubryce wierzytelności wpisał "6000 – dług odnawialny w [...]"
Swoje dochody oszacował na 2600 zł świadczeń rentowo-emerytalnych.
Uzasadniając swoje starania ograniczył się do zarzutów pod adresem kolegium. Wskazując na zobowiązania i stałe wydatki podał, że na leki przeznacza miesięcznie 800 zł, na opłaty i inne wydatki bytowe 800 zł, na żywność i odzież resztę.
Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości, poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe mające na celu:
• wyjaśnienie czy do skarżącego należy i wykazywany do z lat 30-tych ubiegłego wieku i mieszkanie o pow. 25 m2, czy też mieszkanie to znajduje się w tym domu tzn. czy adresy domu i mieszkania są tożsame czy inne?
• dlaczego jako swój majątek skarżący wykazuje las o pow. 1,32 ha skoro został przekazany synowi?
• dlaczego skarżący w rubryce 6 wpisał, że jest samotny skoro ma syna? Czy syn zamieszkuje pod innym adresem niż skarżący?
• udokumentowanie rachunkami deklarowanych miesięcznych wydatków na leki w wysokości 800 zł,
• udokumentowanie rachunkami deklarowanych miesięcznych wydatków na opłaty i inne wydatki bytowe w wysokości 800 zł
Zarządzenie nie zostało wykonane przez skarżącego. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi. Dziwi więc unikanie odpowiedzi.
Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło