III SA/Kr 1002/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala Decyzją z 19 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2018 r., którą to decyzją orzeczono o cofnięciu J. Z. (dalej: skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, C, B+E, C+E. Dodatkowo, Starosta nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.). W uzasadnieniu Starosta powołał się na wydaną w sprawie decyzję z 18 grudnia 2017 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z 16 maja 2017 r. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku i nie poddał się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje w zakresie kategorii B, C, B+E, C+E, a więc Starosta cofnął powyższe uprawnienia. Jako podstawę prawną wydanej decyzji Starosta wskazał: art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.). W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie: – art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony podczas gdy skarżący nie zgodził się z decyzją z 18 grudnia 2017 r. i w ustawowym terminie złożył od niej odwołanie oraz skargę; – art. 10 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji odstąpienie od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, podczas gdy nie wystąpił stan "niecierpiący zwłoki i niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia ludzkiego"; – art. 107 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, – art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą i pozbawioną wszechstronności ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, – art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie wydanie zaskarżonej decyzji mimo braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności poprzez uznanie przez organ za udowodnione okoliczności faktyczne w sytuacji gdy postępowanie dotyczące skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone a decyzja administracyjna o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje została zaskarżona do sądu; – art. 108 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezzasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podczas gdy, wykazanie istnienia, od strony pozytywnej, dobra chronionego w danej sprawie powinno było być wyraźne, a Starosta nie uzasadnił w przekonujący sposób podstawy zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, – art. 11 ust. 2 oraz art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 403, str. 18 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; – art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że zasadnym było wydanie decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy w rzeczywistości brak było przesłanek uzasadniających wydanie ww. rozstrzygnięcia. Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniło, że wyrokiem z 19 czerwca 2018 r., III SA/Kr 326/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wcześniej - 15 maja 2018 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania ww. kategoriami pojazdów. Zdaniem Kolegium, skoro skarżący nie przystąpił do egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, to organ I instancji był zobowiązany do orzeczenia o cofnięciu uprawnień. Powołując się ma orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium podało, że art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy o kierujących pojazdami znajdował zastosowanie również do kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim UE, jeśli kierowcy Ci byli obywatelami polskimi. Tym samym, zdaniem Kolegium, nie doszło do naruszenia dyrektywy 2006/126/WE. Odnośnie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Kolegium wskazało, że skarżący w krótkim czasie kilkukrotnie przekroczył zasady ruchu drogowego czym stwarzał zagrożenie dla ruchu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: – art. 11 ust. 2 i art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień, w sytuacji gdy uprawnienia nie zostały wydane przez polski organ administracyjny, a przez organ administracyjny Republiki Słowacji, co stanowiło przekroczenie kompetencji przez polski organ administracyjny; – art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ administracji publicznej nie był władny do cCofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w sytuacji gdy uprawnienia zostały wydane przez organ państwa obcego, a także do kierowania osoby legitymującej się takim dokumentem na kontrolny egzamin sprawdzający; – art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.pa. poprzez dokonanie pobieżnej i niewyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcia faktu, że skarżący ma miejsce zamieszkania na terytorium Słowacji, co wyłączało względem niego jurysdykcję polskich organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie, a ponadto powodowało naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych; – art. 7a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy normy prawne, zarówno polskie, jak i europejskie pozostawiały wątpliwości, co do właściwości polskich organów administracji publicznej w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a w konsekwencji nierozstrzygnięcia występujących wątpliwości na korzyść skarżącego; – art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie wydanie zaskarżonej decyzji, mimo niewyjaśnienia dokładnie okoliczności faktycznych sprawy; – art. 80 K.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego, a także wszystkich podstaw prawnych, koniecznych do zastosowania w sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa; – art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego zgodnie z art. 11 ust. 2 i art. 12 Dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi przez polski organ administracji publicznej winno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe w całości z powodu prawnej bezskuteczności cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi przez polski organ administracyjny. W odpowiedzi, Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu była właściwość polskich organów komunikacyjnych w przedmiocie orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami obywatela polskiego, ale poruszającego się po terenie Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie słowackiego prawa jazdy. Z akt wynika przy tym, że pierwotne uprawnienia ww. kategorii zostały nabyte przez skarżącego w Polsce, zgodnie z polskimi przepisami. Wydano mu więc w 2007 r. polskie prawo jazdy. Dopiero w 2017 r. skarżący zgłosił zmianę miejsca zamieszkania i uzyskał słowackie prawo zjazdy. W sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z 19 czerwca 2018 r. III SA/Kr 326/18 oddalił skargę na decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Odnosząc się do analogicznych jak w rozstrzyganej sprawie, zarzutów skarżącego kwestionujących właściwość polskich organów, orzekający ówcześnie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie, mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. Sąd powołał się również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 28 czerwca 2016 r., I OSK 2342/14 zgodnie z którym wskazana dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawiła krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych. Powołane w zaskarżonych decyzjach regulacje dotyczące skutków przekroczenia 24 punktów karnych Sąd uznał za tego typu przepisy tj. administracyjno-karne związane z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa na drodze. Dodatkowo orzekający ówcześnie Sąd wskazał, że w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym mowa jest o uprawnieniach do kierowania pojazdem. Natomiast z przepisu tego nie wynika, aby zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym wskazano także drugi warunek skierowania, tj. przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji przyjąć trzeba było, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b Prawa o ruchu drogowym znajdował zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci byli obywatelami polskimi. Pogląd ten orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela i uznaje za własny. Sądowi z urzędu znany jest również fakt, że podobny pogląd (o właściwości polskich organów co do sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami polskiego obywatela poruszającego się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie) wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 11 stycznia 2018 r., III SA/Kr 1220/17, który to wyrok również dotyczył skarżącego. W uzasadnieniu tego wyroku orzekający ówcześnie Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i wyroki sądów administracyjnych, zgodnie z którymi każde państwo członkowskie może cofnąć uprawnienia do poruszania się po swoim terenie nawet w sytuacji, gdy uprawnienia te potwierdza prawo jazdy wydane przez inne państwo członkowskie. Zgodnie z obowiązującym w dacie cofnięcia uprawnień art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym konsekwencją niepoddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikację było cofnięcie uprawnień. Decyzję taką wydaje starosta zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami w sytuacji gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia do kwalifikacji skarżącego. Słusznie Kolegium zauważyło, że jest to tzw. decyzja związana, czyli organ (Starosta) nie ma możliwości rozważenia innych okoliczności w sprawie – sam fakt istnienia wątpliwości co do kwalifikacji, potwierdzony przekroczeniem 24 punktów karnych i niezgłoszeniem się na nakazany w trybie administracyjnym egzamin sprawdzający – zobowiązuje Starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Wbrew zarzutom skargi zgromadzony materiał dowodowy został oceniony prawidłowo. Organy zastosowały również w sposób prawidłowy ww. przepisy – Sąd uznał więc, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych były niezasadne. Sąd oddalił więc skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.