III SA/Kr 1008/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] Starosta odmówił wydania R. N. prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 6 września 2009 r. sygn. akt [,...] orzeczono wobec R. N. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. W związku z tym, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, został on skierowany na badania lekarskie i psychologiczne, jednak ich nie wykonał. W dniu 6 października 2008 r. R. N. dostarczył wystawione przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Starosta uznał zatem, że R. N. nie spełnia wymogu wydania prawa jazdy określonego w art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, tj. posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. R. N. wniósł, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r. nr [...], zarzucając jej naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (według stanu na dzień 9 października 2008 r.), poprzez skierowanie go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej mu wydania prawa jazdy kat. B, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ kontroli ruchu w jego przypadku nie był uprawniony do kierowania go na badania lekarskie i powinien wydać decyzję przyznającą mu prawo jazdy kat. B. W związku z tym R. N. wniósł o wydanie decyzji przyznającej mu prawo jazdy kat. B. W uzasadnieniu wniosku R. N. przyznał, że prowadził pojazd mechaniczny bez uprawnień i spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż nie zachowując należytych środków ostrożności stracił panowanie nad pojazdem, a następnie zjechał na prawe pobocze uderzając w mostek, w wyniku czego pasażer pojazdu doznał stłuczenia głowy oraz rany tłuczonej czołowej po lewej stronie. Podkreślił, że jednak pasażerowi biorącemu udział w opisanym powyżej zdarzeniu nic groźnego się nie stało, w szczególności nie poniósł on w jego następstwie śmierci, czy też ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co jest istotne, gdyż zgodnie z obowiązującym w dniu 9 października 2008 r. (data wydania decyzji) stanem prawnym, art. 122 ust. 1 pkt 3, na podstawie którego skierowano go na badania lekarskie, stanowił: "1. Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: (...), 3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: a) uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu (...)." Zdaniem R. N., z cytowanego przepisu wynika zatem, że na badania lekarskie kieruje się osobę prowadzącą pojazd, jeżeli uczestniczyła w wypadku drogowym, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub jej ciężki uszczerbek na zdrowiu. W powołanym przepisie nie ma osobnego punktu, który uprawniałby organ kontroli ruchu do kierowania osobę prowadzącą pojazd na badania lekarskie w sytuacji, kiedy tylko uczestniczyła w wypadku drogowym i gdzie nikt nie poniósł śmierci lub nie doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. R. N. stwierdził zatem, że organ kontroli ruchu drogowego bezpodstawnie skierował go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r. nr [...], gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów, które stanowiły podstawę do jej wydania. Zdaniem Kolegium, Starosta po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych u R. N. był zobowiązany uwzględnić jego treść, bowiem zostało ono wydane w placówce medycznej uprawnionej do przeprowadzenia badania lekarskiego kierowców, a zatem stanowiło podstawę ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wydania prawa jazdy. Organ dodał nadto, że decyzja, na podstawie której R. N. został skierowany na badanie lekarskie była ostateczna, nie zostało od niej złożone odwołanie, jak też nikt nie żądał stwierdzenia jej nieważności, a wynikający z niej obowiązek poddania się badaniu został zrealizowany. Ponadto Kolegium wskazało, że skierowanie na badanie lekarskie jest zgodne z obowiązującym w dniu jego wydania wzorem ustanowionym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U z 2004 r. nr 2, poz. 15), które za wystarczającą przesłankę do skierowania na badanie lekarskie uznaje "udział w wypadku drogowym w którym jest zabity lub ranny". Kolegium stwierdziło, że z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt [...] wynika, że R. N. był sprawcą wypadku drogowego, w wyniku którego pasażer doznał obrażeń powodujących naruszenie czynności narządów ciała powyżej siedmiu dni, tj. przestępstwo z art. 177 § 1 kk. Pasażer ten doznał stłuczenia głowy i twarzy, wstrząśnienia mózgu, rany tłuczonej policzka prawego i powieki górnej prawego oka, rany tłuczonej spojówki gałki ocznej prawej oraz wybroczyny krwawej spojówki prawego oka. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż pasażer ten został ranny w wyniku wypadku spowodowanego przez R. N. Zdaniem Kolegium, okoliczność, że pasażer wypadku nie doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a zatem nie było podstaw do kierowania sprawcy wypadku na badanie lekarskie nie stanowi rażącego naruszenia prawa w sytuacji, w której wynik badania lekarskiego, któremu R. N. się poddał, stwierdza u niego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Kolegium podało, że orzeczenie wydane przez uprawnionego lekarza w placówce medycznej określonej przepisami prawa ma moc wiążącą niezależnie od podstawy skierowania na badanie lekarskie. Na wynik badania lekarskiego wpływ ma bowiem jedynie stan zdrowia osoby badanej, a nie zasadność kierowania na badania, stąd też zarzut wnioskodawcy, że badanie było nieuzasadnione pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy. Kolegium podkreśliło, że decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się R. N. nie została wydana na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ale na podstawie art. 90 ust. 1 tej ustawy. Organ ją wydający nie dopuścił się więc naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa skutkującego stwierdzeniem jej nieważności z powodu przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Ze względów już wyżej podanych organ uznał za bezzasadny zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o czym mówi art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie Kolegium, w sytuacji, w której przeprowadzone w uprawnionej placówce medycznej badanie lekarskie wykazało istnienie u R. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, obowiązkiem Starosty było uwzględnienie treści zaświadczenia, a w konsekwencji - wobec braku spełnienia warunku, o którym mowa w art. art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - orzec o odmowie wydania prawa jazdy kat. B. Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. R. N. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...]. R. N. ponownie podniósł, że w art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie uprawniał organ kontroli ruchu do skierowania go na badania lekarskie w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowani pojazdami w związku z jego uczestnictwem w wypadku drogowym, w którym nikt nie poniósł śmierci oraz nie doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a w dokumentach w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego znajduje się stosowne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. R. N. wskazał, że pasażer prowadzonego przez niego pojazdu nie odniósł groźnych obrażeń, gdyż doznał jedynie stłuczenia głowy oraz rany tłuczonej czołowej po lewej stronie. W szczególności nie poniósł on w następstwie wypadku śmierci, czy też ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, skutkujących koniecznością przejścia badań, które bezpodstawnie zobligowany został przejść wnioskodawca i które to badania stanowiły podstawę do odmowy wydania mu prawa jazdy kat. B. R. N. dodał, że charakter obrażeń pasażera wypadku oraz winę wnioskodawcy za popełnione przez niego wykrocznie, opisane w art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń i art. 94 § 1 kodeksu wykroczeń, potwierdził Sąd Rejonowy Wydział VI Sąd Grodzki w wyroku z dnia 6 września 2009 r. sygn. akt [...]. Zdaniem R. N., nie ulega wątpliwością, że spełnił wszystkie warunki, o których mowa w obowiązującym w dacie orzekania art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uprawniające go do uzyskania prawa jazdy, a pomimo tego z niezrozumiałych przyczyn prawa jazdy nie uzyskał. Bezsprzeczny jest również fakt, że nie spełnił on przesłanek obligujących go do wykonania dodatkowych badań lekarskich, którym to badaniom poddał się w związku z zobowiązaniem go przez organ i których to wynik stanowił podstawę do wydania decyzji z dnia [...] 2008 r. Decyzją z dnia 28 maja 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało swoją decyzję z dnia 25 maja 2017 r. Kolegium wskazało, że jednym z wymogów uzyskania prawa jazdy, określonym w art. 90 ust. 1 pkt 2 - Prawa o ruchu drogowym było uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Orzeczeniem lekarskim nr [...], wydanym dnia 26 września 2008 r. w Ośrodku Medycyny Pracy, tj. w placówce medycznej uprawnionej do przeprowadzenia badań kierowców, stwierdzone zostało istnienie u R. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii prawa jazdy. SKO podkreśliło, że orzeczenie to jest obowiązujące i stanowiło niepodważalny dowód w zakresie niezdolności zdrowotnych R. N. do prowadzenia pojazdów. Tym samym organ rozpoznający sprawę przyznania uprawnienia do kierowania pojazdami - wobec braku spełnienia jednego z wymogów - nie mógł wydać mu prawa jazdy. Kolegium stwierdziło, że twierdzenia odwołującego się, że spełnia on wszystkie wymogi konieczne do uzyskania prawa jazdy pozostają zatem w oczywistej sprzeczności z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Pomimo tego, że uzyskał w dniu 27 lutego 2008 r. orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego po pewnym upływie czasu, tj. 26 września 2008 r., stwierdzono u niego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy. Od orzeczenia powyższego nie składał odwołania, a zatem stało się ono ostateczne i ma moc wiążącą. Za chybione Kolegium uznało podnoszone przez R. N. okoliczności, że nie powinno być uznane za skuteczne orzeczenie lekarskie wydane na skutek badania lekarskiego, na które został skierowany bez podstawy prawnej, gdyż nie doszło na skutek wypadku drogowego przez niego spowodowanego do trwałego uszczerbku na zdrowiu innej osoby, jak też nikt w wyniku wypadku nie został zabity. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, iż orzeczenie wydane przez uprawnionego lekarza w placówce medycznej określonej przepisami prawa, ma moc wiążącą, niezależnie od podstawy kierowania na badanie lekarskie. Na wynik badania lekarskiego decydujący wpływ ma stan zdrowia osoby badanej, a nie przyczyna kierowania. Kolegium stwierdziło, że w każdym czasie stan zdrowia może ulec zmianie, dlatego ustawodawca konstruując warunki wydania prawa jazdy stanowi o wymogu potwierdzenia zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jeśli wymóg taki nie zostaje spełniony, organ administracji nie może wydać prawa jazdy. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się R. N. i pismem z dnia 3 lipca 2018 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją Kolegium z dnia [...] 2017 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzemieniu obowiązującym w dniu 9 października 2008 r., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż skierowanie go na badania lekarskie było możliwe i nie wpłynęło na prawidłowość wydanej decyzji, podczas gdy z brzmienia wymienionego wyżej przepisu - według stanu na dzień 9 października 2008 r. - wynika, iż skierowanie skarżącego na badania lekarskie nie było uzasadnione. 2. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), poprzez jego niezastosowanie przez organ, co w konsekwencji doprowadziło do braku stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dniu [...] 2008 r. nr [...] o odmowie wydania R. N. prawa jazdy kat. B, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem winna zostać stwierdzona jej nieważność. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł te same argumenty co we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga R. N. jest całkowicie nieuzasadniona. Ma rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując, że decyzja z dnia [...] 2008 r. nr [...] Starosty o odmowie wydania R. N. prawa jazdy kat. B zapadła w wyniku dostarczenia przez skarżącego w dniu 6 października 2008 r. wystawionego przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenia lekarskiego nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, a więc na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Sąd zauważa, że przepis art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) zarówno na dzień 26 września 2008 r., jako dzień wydania orzeczenia lekarskiego nr [...], jak i na dzień 9 października 2008 r., jako dzień wydania decyzji nr [...], której stwierdzenia nieważności chce skarżący, brzmiał: "Art. 90. 1. Prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane;" Poza sporem stron pozostaje okoliczność, że skarżący w dniu 6 października 2008 r. przedłożył orzeczenie lekarskie nr [...] wystawione przez Ośrodek Medycyny Pracy, w którym stwierdzono u niego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Okoliczność ta spowodowała brak pozytywnej przesłanki wydania prawa jazdy, na którą wskazuje przytoczony wyżej art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Nie jest więc prawdą, że w chwili wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, spełniał on "wszystkie warunki, o których mowa w obowiązującym w dacie orzekania art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uprawniające go do uzyskania prawa jazdy, a pomimo tego z niezrozumiałych przyczyn prawa jazdy nie uzyskał", jak twierdzi to skarżący we wniosku z dnia 21 czerwca 2017 r. o ponowne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, ma rację Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając, że przesłanka z art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest przesłanką samodzielną, niezależną od tego na jakiej podstawie skarżący został skierowany na badanie lekarskie. Nie sposób odmówić racji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, który wskazał, że kwestia czy prawidłowo czy nieprawidłowo skarżący został skierowany na badanie lekarskie jest w powyższej sytuacji okolicznością prawnie irrelewantną, czyli nie ma doniosłości prawnej. Dla zachowania bezpieczeństwa ruchu drogowego istotnym jest to, aby pojazdami kierowały wyłącznie osoby, u których orzeczeniem lekarskim stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a w żadnym wypadku nie mogą prawa jazdy uzyskać osoby, u których orzeczeniem lekarskim stwierdzono istnienie takich przeciwwskazań zdrowotnych, jak miało to miejsce w przypadku skarżącego. Sąd podziela w pełni stanowisko Kolegium, że orzeczenie wydane przez uprawnionego lekarza w placówce medycznej określonej przepisami prawa ma moc wiążącą niezależnie od podstawy skierowania na badanie lekarskie. Istotnie bowiem, na wynik badania lekarskiego wpływ ma jedynie stan zdrowia osoby badanej, a nie zasadność kierowania na badania. Sąd, w ślad za stanowiskiem tego organu stwierdza, że zarzut skarżącego, iż badanie było nieuzasadnione nie może odnieść żadnego skutku prawnego w tej sprawie. W sytuacji bowiem, w której przeprowadzone w uprawnionej placówce medycznej badanie lekarskie wykazało istnienie u R. N. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, Starosta był zobowiązany uwzględnić treść zaświadczenia, a w konsekwencji, wobec braku spełnienia warunku, o którym mowa w art. art. 90 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy - Prawo o ruchu drogowym, był zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy kat. B, jak – zgodnie z obowiązującym prawem – to uczynił. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji wyroku.