III SA/Kr 1014/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-29
Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podanie niezgodnych ze stanem faktycznym numerów rejestracyjnych środków transportu w zgłoszeniu SENT, nawet jeśli wynika z omyłki pełnomocnika, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podmiot wysyłający?Ratio decidendi
Podmiot wysyłający ponosi odpowiedzialność za prawidłowość zgłoszenia do systemu SENT, nawet jeśli nieścisłości wynikły z omyłki pełnomocnika. Udzielenie pełnomocnictwa nie zwalnia mocodawcy z odpowiedzialności za czynności dokonane przez pełnomocnika w jego imieniu. W przypadku podania danych niezgodnych ze stanem faktycznym, organ może nałożyć karę pieniężną, a odstąpienie od jej nałożenia wymaga wykazania nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ważny interes strony lub interes publiczny, których w tej sprawie nie stwierdzono.Stan faktyczny
W trakcie kontroli zestawu drogowego przewożącego olej napędowy stwierdzono, że zgłoszenie do systemu SENT zawierało nieprawidłowe numery rejestracyjne środków transportu oraz nieprawidłowy numer dokumentu przewozowego. Spółka twierdziła, że nieścisłości wynikły z omyłek jej pełnomocnika, firmy C S.A., która dokonywała zgłoszeń. Organy administracji nałożyły karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, uznając, że spółka ponosi odpowiedzialność za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że nie miała intencji podania błędnych informacji i że odwołanie powinno być potraktowane jako wniosek o odstąpienie od kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji A E. M., M. M. Sp .j z siedzibą w N na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lipca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym - skargę oddala -
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 13 lipca 2018r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] 2018r., nr [...], którą wymierzono dla podmiotu Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. i M. M. Sp. j. w N, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Powyższe rozstrzygnięcie miało miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w dniu 16 grudnia 2017r. w B (autostrada [...]), zatrzymali do kontroli zestaw drogowy, składający się z autocysterny oraz przyczepy cysterny. W trakcie kontroli ustalono, iż przedmiotowy zestaw przewoził olej napędowy grzewczy w ilości 32.363 litrów, zakwalifikowany do kodu CN 2710. Ponadto stwierdzono, iż w kontrolowanym przewozie nadawcą, jak i przewoźnikiem była ww. firma "A", a odbiorcą towaru Przedsiębiorstwo Budowlane "B" C. S., O. Równocześnie w trakcie wykonywanej kontroli ustalono, iż przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywany był pod numerem [...]. Jednakże przedmiotowe zgłoszenie nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego transportu, bowiem w polu środek transportu wskazano nieprawidłowe numery rejestracyjne, zaś w polu informacje o towarze wskazano nieprawidłowy numer dokumentu przewozowego. W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wyniku którego decyzją nr [...] z dnia [...] 2018r. nałożył na Spółkę, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Spółka, odwołała się od ww. decyzji, zarzucając jej:
- błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, iż strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia wyjaśnień, podczas gdy strona o toczącym się postępowaniu dowiedziała się dopiero w dniu 26 kwietnia 2018r., tj. w dniu doręczenia jej decyzji o wymierzeniu kary,
- art. 24 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708 ze zm., dalej: "u.s.m."), poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia kary pieniężnej na stronę w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem podmiotu wysyłającego. W związku z powyższym, Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów powołanych w uzasadnieniu odwołania, na okoliczności tam wskazane oraz uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie prawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzję z dnia 13 lipca 2018r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 3 ust 2 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 i ust. 4, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 3 u.s.m. Dokonując analizy dowodu wydania/atestu nr [...] stwierdzono, iż dokument ten dotyczy oleju napędowego, transportowanego z rafinerii należącej do C Paliwa Sp. z o.o. Jako przewoźnik, odbiorca i właściciel paliwa wskazana jest Spółka z adresem ul. S, N, a jako miejsce dostawy wskazano adres oddziału Spółki - ul. D, N. W ocenie organu, w świetle ww. przepisów, to Spółkę obciążał obowiązek dokonania prawidłowego zgłoszenia do systemu, zatem to Spółkę obciążają konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości w tym zakresie. Okoliczność, iż Spółka udzieliła C pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, nie zwalnia jej z odpowiedzialności za nieprawidłowości ujawnione w zgłoszeniu SENT, bowiem pełnomocnik zawsze działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, a czynności dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy. Uznano, że spółka uzupełniając zgłoszenie SENT i wpisując inne, niż stwierdzone numery rejestracyjne środków transportu, podała dane niezgodne ze stanem faktycznym. Spółka nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem, o którym mowa w art. 24 ust. 2 u.s.m., a w ocenie organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki, aby z urzędu odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przedmiotowym zakresie. W tym zakresie zarzut odwołania uznano za niezasadny wskazując, że okoliczności sprawy nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki z ww. przepisów, nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują. Zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ww. ustawą była powszechnie znana przewoźnikom. Bezzasadny jest też zarzut odwołania, iż spółka o toczącym się postępowaniu, dowiedziała się dopiero w dniu doręczenia jej decyzji o wymierzeniu kary, przez co nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia wyjaśnień, bowiem w toku postępowania organ I instancji skierował do spółki następujące pisma: postanowienie z dnia [...] 2018r. o wszczęciu postępowania, postanowienie z dnia [...] 2018r., wezwanie z dnia 26 marca 2018r., zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 29 marca 2018r. Wszystkie wyżej wskazane dokumenty zostały prawidłowo doręczone, co potwierdzają dowody doręczenia, każdorazowo opatrzone pieczęcią firmową spółki oraz podpisem osoby odbierającej przesyłkę. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, iż o przedmiotowej sprawie spółka wiedziała od dnia 1 lutego 2018 r. tj. od daty potwierdzenia odbioru postanowienia o wszczęciu postępowania. Odnośnie dowodów powołanych w uzasadnieniu odwołania (pełnomocnictwo z dnia 11 maja 2017r. dowody wydania), organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż okoliczności tam wskazane, wbrew poglądom spółki, potwierdzają prawidłowość ustaleń organu I instancji. W konsekwencji, uznając zarzuty odwołania za chybione, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca ww. decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 121, art. 122, art. 187 § 1 2,art. 191, art. 2lO ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 800, dalej: "o.p."), poprzez dokonanie oceny dowodów bez rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych,
- 24 ust. 1 pkt 3 u.s.m., polegające na jego nie zastosowaniu, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia przez organ kary pieniężnej uzasadnione ważnym interesem publicznym.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podała m.in., że wszelkie nieścisłości w dokumentach dotyczących dostawy towaru, ustalone w toku kontroli z dnia 16 grudnia 2017r. wynikły z omyłek dokonanych nie przez stronę skarżącą, lecz przez składującego towar C S.A., działającego jednocześnie z upoważnienia strony skarżącej. Strona nie miała w intencji podania błędnych informacji, czy uchylenia się od jakiegokolwiek obowiązku, nałożonego na nią ustawą. Błędnie podane informacje, które są przedmiotem niniejszej sprawy, stanowią zwykłe omyłki, wynikające z błędu ludzkiego. Strona nie sformułowała wprost wniosku o odstąpienie organu od wymierzenia kary pieniężnej, lecz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nawiązała do regulującego go przepisu. Skarżący, jako pomiot, który na etapie składania odwołania od decyzji organu I instancji nie był reprezentowany przez pełnomocnika nie miał obowiązku sporządzania wniosków formalnych, czy obszernego uzasadnienia, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wymagają jedynie, aby z odwołania wynikało, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Nawiązanie przez stronę skarżącą w odwołaniu do art. 24 ust. 3 u.s.m. powinno w ocenie strony skarżącej zostać potraktowane, jako wniosek strony o odstąpienie od wymierzenia kary.
W świetle powyższych zarzutów oraz argumentacji skargi, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wniesiono także o dopuszczenie dowodów powołanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lipca 2018r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] 2018r., nr [...], którą wymierzono dla podmiotu Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. i M. M. Sp. j. w N, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
W ocenie Sądu, rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji, rozstrzygające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708 ze zm., dalej: "u.s.m.").
Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.
Natomiast w art. 3 ust. 2 ww. ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami CN wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar o kodzie CN 2710.
Stosownie do art. 5 ust. 1 u.s.m. w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
2. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:
1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;
2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;
7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.
Z kolei w myśl art. 5 ust. 4 u.s.m. w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
1) dane przewoźnika obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
3) numery rejestracyjne środka transportu;
4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;
5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;
6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;
7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;
8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
W przypadku dostawy towarów podmiot odbierający, uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia towaru (art. 5 ust. 5 u.s.m.).
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 u.s.m.).
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze, działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych, jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je, jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane, jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).
W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzję uwzględniły okoliczności faktyczne, ustalone bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 16 grudnia 2017r. (protokół kontroli nr [...]). Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w dniu 16 grudnia 2017r. w B (autostrada [...]), zatrzymali do kontroli zestaw drogowy, składający się z autocysterny oraz przyczepy cysterny.
Z bezspornych ustaleń wynikało, że skarżąca spółka w dniu 16 grudnia 2017r., działając w charakterze podmiotu wysyłającego i przewoźnika, dokonywała przewozu oleju napędowego grzewczego w ilości 32.363 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował z firmy C Paliwa Sp. z o.o. ul. F w T, do Przedsiębiorstwa Budowlanego "B" C. S. w O. Transport został w dniu 15 grudnia 2017r. o godzinie 14:58 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny SENT [...].
Jednak przedmiotowe zgłoszenie nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego transportu, bowiem w polu środek transportu w rubrykach numer ciągnika i numer naczepy wpisano inne, niż stwierdzone w toku kontroli numery rejestracyjne, a w polu informacje o towarze w rubryce numer dokumentu przewozowego wpisano inny, niż przestawiony w toku kontroli numer dowodu wydania/atestu.
Według skarżącej spółki w dniu 11 maja 2017r. udzieliła ona C Spółce Akcyjnej, pełnomocnictwa do działania w jej imieniu i na rzecz w celu realizacji u.s.m. Na podstawie tego pełnomocnictwa, C S.A. dokonuje za stronę zgłoszeń transportu paliwa w systemie SENT. Nadto, jako iż strona pobiera z rafinerii należącej do C S.A. paliwa, to wydaje ona również stronie dowody wydania/atesty. W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej, wszelkie nieścisłości ustalone podczas kontroli, wynikły z omyłek dokonanych przez składującego towar – C S.A. który błędnie dokonał zgłoszenia w systemie SENT, a kolejno błędnie uzupełnił dowody wydania paliwa o dokonane zgłoszenia SENT.
Dokonując analizy dowodu wydania/atestu nr [...] organy ustaliły, że dokument ten dotyczy oleju napędowego, transportowanego z rafinerii należącej do C Paliwa Sp. z o.o. Jako przewoźnik, odbiorca i właściciel paliwa wskazana jest spółka z adresem ul. S, N, a jako miejsce dostawy wskazano adres oddziału Spółki - ul. D, N.
W ocenie Sądu, badającego przedmiotową sprawę, prawidłowo ustaliły organy, że strona skarżąca wpisała inne, niż stwierdzone w toku kontroli numery rejestracyjne środków transportu. W konsekwencji strona skarżąca, wpisując dane niezgodne ze stanem faktycznym, naruszyła przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Słuszna zatem była konstatacja organów, że przedmiotowy transport odbywał się z naruszeniem wymogów ww. ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to Spółkę obciążał obowiązek dokonania prawidłowego zgłoszenia do systemu. Nadto to spółkę obciążają konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości w tym zakresie. Okoliczność, iż Spółka udzieliła C pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, nie zwalnia jej z odpowiedzialności za nieprawidłowości ujawnione w zgłoszeniu SENT, bowiem pełnomocnik zawsze działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, a czynności dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania, pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy.
W konsekwencji zasadne jest stwierdzenie organów obu instancji, że spółka, uzupełniając zgłoszenie SENT i wpisując inne, niż stwierdzone numery rejestracyjne środków transportu, podała dane niezgodne ze stanem faktycznym.
Powyższego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej – w żadnej sposób nie uzasadniają argumenty zawarte w skardze, że wszelkie nieścisłości w dokumentach dotyczących dostawy towaru, ustalone w toku kontroli, wynikły z omyłek dokonanych nie przez nią samą, lecz przez składującego towar C S.A., działającego jednocześnie z upoważnienia strony skarżącej. Strony skarżącej nie usprawiedliwiają także okoliczności, że błędnie podane informacje, które są przedmiotem niniejszej sprawy, stanowią zwykłe omyłki, wynikające z błędu ludzkiego.
W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 u.s.m., zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.
W ocenie Sądu podzielić należało stanowisko, iż w sprawie miał zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 u.s.m., co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w tej normie. Przepisy tej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.
W uzasadnieniu projektu ustawy o SENT, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość równa się kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań, zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu, organ odwoławczy rozważył również z urzędu możliwość zastosowanie w tym konkretnym przypadku art. 24 ust. 3 u.s.m., w myśl którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
W art. 26 ust. 3 u.s.m. zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: (1) nie stanowi pomocy publicznej albo (2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo (3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Podkreślenia wymaga, że użyte w ww. przepisach sformułowanie "może", wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do wykładni wyrażeń użytych w przepisie. Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania, wskazując sytuacje, w których można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.
Słuszne jest rozumowanie organów, że ewentualne udzielenie wnioskowanej ulgi, uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego.
Pogląd ten, w ocenie Sądu nie narusza prawa. Racjonalnie, organ przez ważny interes strony, rozumie nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych (B. Dauter, Ordynacja podatkowa, Komentarz, wyd. LexisNexis 2011 r.). Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań (por. wyroki: z dnia 4 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1467/14, z dnia 10 lutego 2015r., I SA/G1 797/14, z dnia 22 kwietnia 1999r., SA/Sz 850/98).
Z kolei, pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, czy korektę błędnych decyzji. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje (por. wyrok z dnia 4 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1467/14).
Zaakceptować również należy stanowisko organu, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 o.p.
Ponadto wskazać trzeba, że o ważnym interesie nie może przesądzać wysokość nałożonej kary. Na gruncie przedmiotowej sprawy, brak było podstaw do rozważania przesłanki ważnego interesu przewoźnika w kontekście np. sytuacji finansowej skarżącej spółki, albowiem spółka w tym zakresie nie przedstawiła żadnych informacji świadczących o ewentualnym braku środków, uniemożliwiających uregulowanie przedmiotowej należności.
W niniejszej sprawie organ II instancji stanął na stanowisku, że okoliczności, przedstawione przez stronę skarżącą, które zaistniały w niniejszej sprawie, nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych wyżej przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują.
Należy w pełni zaaprobować stanowisko organów, że zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów była powszechnie znana przewoźnikowi. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego, wywiązują się z ciążących na nich obowiązków, bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie, bądź nieprawidłowe wykonanie.
W konsekwencji, z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego, organy nie miały, w ocenie Sądu, podstaw do przyznania z urzędu omawianej ulgi. Nie narusza prawa stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, wskazywane przez skarżącą spółkę w jej argumentacji tłumaczącej uwarunkowania, jakie przyczyniły się do przedmiotowego naruszenia.
Podsumowując, wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej, przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Ponadto Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania i uznaje, że ustalony stan faktyczny oparto na wszechstronnej analizie materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi – uznać należy za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści przedmiotowego uzasadnienia. Strona skarżąca nie miała racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację mają organy we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło