III SA/Kr 1023/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 sierpnia 2006 r. [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 477 zł otrzymywanego zasiłku stałego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jego wniosek motywowany jest przewidzianym przez prawo wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez adwokata. Wezwany podtrzymał wniosek o ustanowienie adwokata wywodząc, że jest niezadowolony z tego, iż sąd nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Składając natomiast dodatkowe oświadczenia wyjaśnił, że dom gdzie zamieszkuje jest własnością M. J. (matki skarżącego - przyp. RWSA). Zamieszkując tam nie ponosi żadnych wydatków na czynsz. Opłaca natomiast w połowie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon. Jak powiada ponosi też pewne wydatki na leczenie i lekarstwa na dowód czego przedkłada te z rachunków i paragonów jakimi dysponuje. Obrazują one wydatki rzędu od 20 do 123 zł na przestrzeni trzech miesięcy. Oświadczył, że nie wie jaka jest wysokość dochodów matki. Wyjaśniając zaś brak uwidocznienia jej osoby w obecnym wniosku podniósł, że powodowane to jest prowadzeniem przez te osoby odrębnych gospodarstw domowych co wyraża się tym, że każda z nich kupuje żywość dla siebie i prowadzi oddzielną kuchnię. Z przedłożonych rachunków wynika, że ostatnimi koszt prądu wynosił ok. 50 zł, telefonu ok. 30 zł, gazu ok. 42-49 zł. Do tego dochodzą wydatki na konturowanie ubezpieczenia pracowniczego po ok. 42 zł. Z własnej inicjatywy skarżący przedstawił kopię decyzji OPS przyznającej mu pomoc w postaci zasiłku stałego wypłacanego obecnie w wysokości 444 zł oraz w postaci opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie m.in. adwokata o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. -udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić- (...) 2. -dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić- (...) 3. -ujawnić, stwierdzić coś- wykazać się - wykazywać się -udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się-. (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów, na wezwanie udzielił zaś dalszych wyjaśnień. Oświadczenia skarżącego uzupełnione dalszymi wyjaśnieniami i przedłożonymi dokumentami źródłowymi oraz okolicznościami znanymi z urzędu na podstawie pomocniczych akt administracyjnych uznać należy za wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Pewne nieścisłości jak choćby brak informacji o źródle i wysokości dochodów matki - które można jednak określić na podstawie wcześniejszego wniosku skarżącego (k. 39) -, czy nadinterpretacje rzeczywistego stanu rzeczy - jak choćby twierdzenia o rzekomym prowadzeniu przez te osoby dwóch odrębnych gospodarstw domowych w sytuacji gdy partycypują w częściach równych w kosztach utrzymaniu domu - nie zmieniają zasadniczo generalnego oglądu sytuacji życiowej skarżącego , która nie należy do najłatwiejszych. Jego samego można zaś postrzegać jako osobę ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Dochody jakie osiąga skarżący są bowiem o wiele niższe od przeciętnych zarobków w gospodarce i w zasadzie pozwalają tylko na skromną egzystencję. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest także wysokość płaconych rachunków medialnych. Uwidaczniając obciążenia raptem kilkudziesięciozłotowe uzmysławiają, że powodowane jest to prowadzeniem oszczędnego trybu życia. Od matki też nie za bardzo może oczekiwać wsparcia. Okoliczność, że należy do niej dom gdzie zamieszkują nie może być rozstrzygająca na niekorzyść strony. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na pełnomocnika z wyboru stanowiłoby w istocie pozbawienie tych osób koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Okoliczność, że zamiarem skarżącego jest zakwestionowanie wyroku w sprawie, którą mówiąc kolokwialnie skarżący wygrał jest prawnie nierelewantna. Po pierwsze na gruncie aktualnych uregulowań prawnych przesłankami zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w zasadzie tylko sytuacja materialna strony. Po wtóre ani wojewódzki sąd administracyjny ani tym bardziej referendarz tego sądu nie są uprawnieni do oceny zasadności ewentualnego środka odwoławczego (por. postan. NSA z 30 listopada 2005 r., II FZ 750/05. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.