III SA/Kr 1023/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-07-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza o częściowym przyznaniu prawa pomocy (ustanowienie adwokata z urzędu), może domagać się ponownego rozpatrzenia wniosku w całości, a jeśli tak, to czy jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza, sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca jego dochody, wydatki oraz sytuację jego matki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż nie jest on w stanie bez uszczerbku dla własnego utrzymania ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie adwokata z urzędu oznacza, że koszty ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w sprawie choroby zawodowej. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, argumentując potrzebę posiadania fachowego pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając adwokata z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując jego częściowy charakter i podnosząc swoją trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić adwokata dla skarżącego, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 28 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 sierpnia 2006 r. znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanowił - ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Skarżący - J. J. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 sierpnia 2006 r. znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej. 5 października 2006 r. nadał listem poleconym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Powyższy wniosek został rozpatrzony i postanowieniem z dnia 9 listopada 2006 r.; sygn. akt III SA/Kr 1142/06 Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że skarżący w niniejszej sprawie, dotyczącej choroby zawodowej, nie ma, w świetle treści art. 239 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skarżący po wydaniu w dniu 10 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 1023/08, wyroku oddalającego jego skargę złożył kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając jego złożenie podniósł, ze istnieje wymóg prawny wniesienia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2009 r., przesłanym za osobnym pismem z 3 marca 2009 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 12 marca 2009 r. udzielił żądanych wyjaśnień oraz przedłożył dodatkowe dokumenty w postaci: decyzji z [...] 2007 r. o przyznaniu mu zasiłku stałego oraz decyzji z tej samej daty o przyznaniu mu świadczenia w postaci opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, 3 faktur VAT, dowodów wpłaty, rachunków za prąd, telefon i gaz. Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 1023/08, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 czerwca 2009 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2009 r., nadanym listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu, J. J. wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia. Podniósł w nim, że w złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że utrzymuje się za kwotę 444 zł miesięcznie, a więc poniżej minimum socjalnego. Po uiszczeniu opłat stałych za media, ubezpieczenie, wydatki na leczenie, pozostaje mu skromna kwota na egzystencję. Obciążenie tych środków finansowych kosztami mającymi związek z ustanowieniem adwokata, częściową odpłatnością jest, jego zdaniem, pozbawione zasad współżycia społecznego. Wnosi więc o ponowne rozpatrzenie jego wniosku i uchylenie postanowienia z 21 maja 2009 r. referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpatrywanej sprawie sprzeciw skarżącego został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Konsekwencją tego jest, że wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację materialną skarżącego na podstawie: oświadczenia zawartego we wniosku, wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 12 marca 2009 r. oraz dokumentów dołączonych do tego pisma, a także oświadczenia zawartego w poprzednim wniosku skarżącego o prawo pomocy w odniesieniu do okoliczności związanej z dochodami matki skarżącego, nie wskazanych w obecnym wniosku. W ocenie Sądu, w świetle przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zachodzą podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie dla skarżącego adwokata z urzędu, zwłaszcza, że wiąże się to z zagwarantowaniem skarżącemu możliwości dochodzenia swoich praw w postępowaniu odwoławczym, tj. ze skargi kasacyjnej. Skarżący posiadając dochody w wysokości 444 zł z zasiłku stałego, ponosząc wydatki na leki i leczenie w okresie 3 miesięcy w wysokości 20 do 123 zł, płacąc za prąd ok. 50 zł miesięcznie, za telefon ok. 30 zł miesięcznie, za gaz ok. 42 - 49 zł miesięcznie, oraz opłacając ubezpieczenie pracownicze ok. 42 zł, wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie ponieść kosztów związanych z wyborem profesjonalnego pełnomocnika. Sąd też miał na uwadze okoliczność zamieszkiwania przez matkę w tym samym domu co skarżący, jej stan majątkowy i uzyskiwany przez nią dochód w wysokości 500 zł z tytułu alimentów w kontekście obowiązku wynikającego z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie istnieje, zdaniem Sądu, realna możliwość w chwili złożenia przez skarżącego wniosku, poniesienia przez niego, jak i nawet matkę, kosztów związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić wobec tego należy, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w żaden sposób nie może być przez niego rozumiane jako konieczność ponoszenia przez niego kosztów związanych z ustanowieniem tego pełnomocnika, jak to podniósł w sprzeciwie J. J. Użyte słowa "w zakresie częściowym" wynikają bowiem z treści przepisów będących podstawą przyznania prawa pomocy - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a oraz art. 245 § 3 p.p.s.a. wskazujące na przesłanki i zakres przyznanego prawa pomocy. Ustanowienie dla skarżącego adwokata z urzędu oznacza więc, że wszelkie koszty z tym związane ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący. J. J., co wymaga także dodatkowo powtórzenia, nie ponosi też żadnych innych kosztów sądowych, gdyż z takich jest zwolniony, zgodnie z postanowieniami art. 239 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., skoro niniejsza sprawa dotyczy choroby zawodowej. W tym zakresie referendarz sądowy już orzekł w postanowieniu z dnia z dnia 9 listopada 2006 r.; sygn. akt III SA/Kr 1142/06. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło