III SA/Kr 1027/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala Pismem z dnia 22.10.2001r. Z. Z. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji "o przepisanie praw" do mieszkania w K. przy ul. [...] na jego imię i nazwisko w związku ze śmiercią jego matki M. Z. będącej dotychczas głównym najemcą. W odpowiedzi na to pismo Z. Z. został powiadomiony pismem z dnia 25.10.2001r., iż nie jest osobą uprawnioną do uzyskania do renty rodzinnej po zmarłej M. Z. i dlatego brak podstaw do przydzielenia mu tego lokalu będącego w dyspozycji Komendy Miejskiej Policji. Jednocześnie poinformowano, że jako członek rodziny zmarłej zachowuje prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego do czasu uzyskania (nabycia) innego lokalu mieszkalnego lub domu. Kolejnym pismem z dnia [...] 2007r. Z. Z. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji "o potwierdzenie tytułu prawnego" do zajmowanego przez niego mieszkania w K. przy ul. [...] podnosząc, że jest zameldowany i stale w nim przebywa od 29.06.1961r., a obecnie mieszka w nim z żoną T. i synem M. W odpowiedzi na powyższe pismo Z. Z. został powiadomiony pismem z dnia 28.05.2007r., iż jest osobą nieuprawnioną do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, a nadto że w zaistniałej sytuacji zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia tego lokalu mieszkalnego. Zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2007r. powiadomiono Z. Z. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] nr [...] w K. zajmowanego przez niego, a pismem z dnia 17 lipca 2007r. zawiadomiono o zakończeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Decyzją Nr [...] o opróżnieniu lokalu mieszkalnego z dnia [...] Komendant Miejski Policji wezwał Z. Z. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] nr [...] w K. w terminie do dnia 31 października 2007 roku. Jako podstawę prawną wskazano art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277) oraz art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) – ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Na uzasadnienie podano, że przedmiotowy lokal na podstawie przydziału z dnia [..] 1961r. uzyskał E. Z., przy czym do wspólnego zamieszkiwania z nim zostali uprawnieni żona M. Z. i dzieci – J., Z. i B. Z. W dniu [...] 1993r. zmarł E. Z., a tenże lokal mieszkalny został przydzielony żonie M. Z. Decyzją nr [...] z dnia [...], przy czym do wspólnego z nią zamieszkiwania nie został nikt uprawniony. Zwrócono uwagę, iż przedmiotowy lokal stanowi własność Gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji i podkreślono, że Z. Z. nie jest uprawniony do pobierania policyjnej renty rodzinnej. Od decyzji tej odwołał się za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika Z. Z., który wniósł o stwierdzenie nieważność decyzji, gdyż - jego zdaniem – organ, który wydał decyzję nie był do tego uprawniony. Odwołujący się zarzucił, że jest zstępnym najemcy – M. Z. i na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z dnia 2 lipca 1994r. (Dz. U. z 1998r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.) wstąpił z mocy prawa w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Zaznaczył, że lokal ten będący własnością Gminy "nie został przekazany do dyspozycji Komendy Miejskiej Policji ani na podstawie decyzji bądź stosownej uchwały, zatem Komendant Miejski Policji nie jest upoważniony do zarządzania przedmiotowym lokalem". Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 90 ust. 1 ustawy o Policji określający lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów i zwrócił uwagę, że lokal zajmowany przez Z. Z. należy do kategorii mieszkań, o których mowa w tym przepisie. Organ II instancji podniósł, że "przedmiotowy lokal został wybudowany przy udziale środków przekazanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i pozostaje w dyspozycji organów Policji od 1961r.", przy czym "został przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji protokołem przekazania teczek mieszkań funkcyjnych emerytów i rencistów policyjnych do KMP, zatwierdzonym przez Szefa Logistyki Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu [...] 2000r., pod poz. [...]." Podkreślono także, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji jest wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) i odwołujący się do takich osób nie należy. Z treści tych przepisów wynika, że Z. Z. jest "inną osobą zajmująca lokal bez tytułu prawnego", do której odnosi się art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, a to obliguje organy Policji do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Organ II instancji nie podzielił zarzutu odwołującego się w przedmiocie stosowania ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r., Nr 31, poz. 266), albowiem z treści art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że "przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej". Według organu odwoławczego ustawa o Policji jest ustawą zawierającą szczególne przepisy dotyczące tych lokali. Wskazano także, że taki stan rzeczy został zaaprobowany przez orzecznictwo jak choćby uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979r. – sygn. akt SN III CZP 25/79), a także, iż obecnie omawianą materię regulują szczegółowo przepisy Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005r. i w § 1 ust. 1 oraz w § 14 ust. 1 posługują się terminem dyspozycyjności, który według ustalonego orzecznictwa oznacza uprawnienie dysponenta do wydawania przydziałów tego mieszkania jako lokalu służbowego. Organ zaznaczył, że pomimo tego, iż organy Policji nie są właścicielami tego mieszkania, to jednak mają prawo do dysponowania nim jako mieszkaniem służbowym, a to w związku z treścią art. 90 ust. 1 ustawy o Policji. Z decyzją tą nie zgodził się Z. Z., który w skardze ponowił argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji, a w szczególności podkreślił, że skarżący nie wskazał żadnych przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach administracyjnych zalegają: na – k. 53 - "Przydział kwatery stałej – mieszkania służbowego" z dnia [...] 1961r. wydany przez Komendę Milicji Obywatelskiej o przydziale E. Z. jako kwatery stałej – mieszkania służbowego składającego się z 3 izb o łącznej powierzchni 51,9 m² z zaznaczeniem, że do zamieszkania razem z E. Z. uprawnieni są żona M. Z. i dzieci – J. Z., Z. Z. i B. Z.; na k. 47 – Decyzja Nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 1993r. przydzielająca lokal nr [...] w K. przy ul. [...] składający się z 3 izb o łącznej powierzchni 51,9 m² wdowie po zmarłym emerycie – M. Z. z zaznaczeniem, że oprócz M. Z. nikt z jej rodziny nie jest uprawniony do zamieszkiwania w tym lokalu oraz na k. 7 - zaświadczenie Urzędu Miasta z dnia 8 października 2007r., iż lokal mieszkalny nr [...] w domu przy ulicy [...] nr [...] w K. zajął w dniu [...] 1961r. E. Z. i w dniu [...] 1961 roku Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej wydała przydział na jego rzecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga Z. Z. nie jest uzasadniona. Należy zwrócić uwagę na treść przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.): "Art. 88. 1. Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych." "Art. 89. Członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Art. 90. 1. Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych." Jest niewątpliwym - zdaniem Sądu - że przytoczone wyżej przepisy art. 88 ust. 1, art. 89 i art. 90 ust. 1 ustawy o Policji wskazują jednoznacznie na to, iż przedmiotem przydziału lokalu mieszkalnego policjantowi i ściśle określonemu kręgowi rodziny policjanta przez jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych mogą być wyłącznie lokale będące w dyspozycji ministra do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Z powyższego wynika, że Z. Z., mimo że jest członkiem rodziny zmarłego funkcjonariusza - nie jest osobą, którą "uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego", a nadto lokal mieszkalny w K. przy ul. [...] jest - w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy o Policji - lokalem przeznaczonym na lokale mieszkalne dla policjantów, albowiem został zwolniony - przez śmierć M. Z., wdowy po funkcjonariuszu - przez osobę, która decyzję o przydziale uzyskała z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Poza sporem – jak Sąd zauważa - pozostaje fakt, iż M. Z. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji uzyskała decyzję o przydziale przedmiotowego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w obecnym składzie podziela w pełni stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2002r. sygn. akt I CKN 683/00 (opubl. Biul. SN 2003/2/10 oraz LEX nr 74801), że: "Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi." "Art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) spod działania przepisów tej ustawy wyłączał między innymi lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Z tego względu" – jak stwierdzono to w cyt. wyżej orzeczeniu – strona "skarżąca nie mogła wstąpić w ten szczególny stosunek najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 8 tej ustawy." Sąd Najwyższy nadto podkreślił, że "Według art. 90 ust. 1 ustawy o Policji lokale będące w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów to lokale uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zatem według tego unormowania lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych jest lokal co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi." W omawianej przez Sąd Najwyższy sprawie – podobnie jak w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sporny lokal, aż do śmierci M. Z., był lokalem będącym w dyspozycji organów Policji z tego względu, że zmarła zajmowała go na podstawie decyzji organu Policji o przydziale. W świetle treści art. 90 ust. 1 ustawy o Policji przestałby nim być np. z chwilą sprzedaży go przez Gminę, o ile organy Policji wyraziłyby na to zgodę. Dopiero w tym bowiem terminie lokal przestałby stanowić własność Gminy. Do chwili jednak śmierci M. Z. - to jest osoby uprawnionej do zamieszkiwania w lokalu i do ewentualnego jego nabycia, do sprzedaży mieszkania nie doszło, a więc organy Policji nigdy nie przestały być dysponentem tego lokalu na gruncie tej szczególnej regulacji prawnej. Nadto należy przytoczyć art. 95 ust. 3 pkt 3 omawianej ustawy o Policji: "Art. 95.(...) 3. Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: (...) 3) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego." Skoro zatem Z. Z. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, to – zdaniem Sądu – organy administracyjne obu instancji – miały prawo do podjęcia zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.