III SA/Kr 1027/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2025 r. nr 1009/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę w uiszczeniu składek na ubezpieczenia za osobę prowadzącą działalność gospodarczą postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2025 r. nr 1009/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę w uiszczeniu składek na ubezpieczenia za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 9 czerwca 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia 21 maja 2025 r., doręczoną w dniu 27 maja 2025 r. Jak wynika akt sprawy, ZUS decyzją z dnia 15 lipca 2025 r. nr UP-482/2025 utrzymał w mocy decyzję z dnia 21 maja 2025 r., pouczając o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. skarżąca cofnęła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była niedopuszczalna na obecnym etapie sprawy i dlatego została odrzucona. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z treści ww. art. 52 § 3 p.p.s.a. wynika więc, że ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona jeżeli wcześniej nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została w pierwotnej decyzji (z 21 maja 2025 r.) pouczona o dwóch konkurencyjnych środkach zaskarżenia, tj. prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze do sądu administracyjnego. Jako pierwszy chronologicznie środek zaskarżenia, skarżąca wybrała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z 9 czerwca 2025 r.). Uruchomione więc zostało postępowanie, które zakończyło się ostatecznie decyzją z dnia 15 lipca 2025 r. i to ta decyzja mogła zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Skarżąca natomiast wniosła skargę na decyzję z dnia 21 maja 2025 r. (pierwotna decyzja). Sądy administracyjne podkreślają, że decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd administracyjny nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17). W rozpoznawanej sprawie skarżąca została prawidłowo pouczona o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Skoro wybrała jako pierwszy – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - to późniejsza skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Końcowo odnosząc się do wniosku skarżącej o cofnięcie skargi wskazać należy, że brak było podstaw do jego uwzględnienia i umorzenia postępowania. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się bowiem, że przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przed okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania. W razie stwierdzenia niedopuszczalności skargi niezależnie od przyczyny, uznać należy, że postępowanie sądowe nie zostało skutecznie zainicjowane. Skoro zaś postępowanie nie może się toczyć w ogóle, to nie może zostać również umorzone. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.