III SA/Kr 1029/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kuztner WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 9 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat T. C. kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia [...] 2002 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz.U. Nr 87 poz. 960 z dnia 24 sierpnia 2001r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - orzekł o wymeldowaniu G. M. z pobytu stałego w [...] przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji organ meldunkowy wskazał, że najemcą przedmiotowego mieszkania jest A. M., który złożył wniosek o wymeldowanie G. M. W przedmiotowym mieszkaniu nikt nie zamieszkiwał na stałe, co najmniej od 2001 r. i mieszkanie stało otwarte. W [...] 2001 r. została dokonana przez administrację budynku dezynfekcja mieszkania. Po usunięciu wszystkich rzeczy przez A. M., administracja zamknęła lokal i klucze są w jej posiadaniu. Fakt niezamieszkiwania G. M. w miejscu zameldowania potwierdzony został przez Komisariat Policji. Organ meldunkowy ustalił także, iż G. M. przebywał w aresztach śledczych od [...].2001 r. do [...].2002 r. Odebrał korespondencję w Areszcie Śledczym w [...], jednak nie udzielił żadnych wyjaśnień. Przed aresztowaniem, od pewnego czasu nie przebywał już w przedmiotowym mieszkaniu. Po opuszczeniu aresztu śledczego nie skontaktował się z administracją, nie odebrał kluczy, jak również nie zamieszkał w tym mieszkaniu. Przy zwalnianiu z aresztu śledczego, jako miejsce pobytu podał adres [...] ul. B. G. M. wzywany do organu celem zapoznania się z aktami sprawy i udzielenia wyjaśnień zarówno na adres dotychczasowego miejsca zameldowania jak i na adres [...] ul. B, nie odebrał korespondencji. G. M. przesłał do organu meldunkowego pismo nadane w placówce pocztowej w dniu [...] 2004 r.- nazwane wyjaśnieniem, przesłane następnie do Wojewody [...], w którym kwestionuje prawidłowość wydanej przez organ I instancji decyzji meldunkowej. Na kopercie zawierającej przesyłkę widnieje adres nadawcy: Areszt Śledczy w [...] ul. [...]. Wojewoda [...] uznając powyższe pismo za odwołanie od decyzji organu meldunkowego, postanowieniem z dnia 9 września 2004 r. na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji stronie. Wydana w sprawie decyzja wysłana została na adres pobytu stałego G. M. oraz na adres, który wskazał jako miejsce pobytu po zwolnieniu z Aresztu Śledczego w dniu [...] 2002 r. tj. ul. B w [...]. Doręczenie decyzji nastąpiło w myśl przepisu art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ wobec niemożności doręczenia powyższą przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym [...], a zawiadomienie o tym fakcie doręczyciel pozostawił w dniu [...] 2002 r. w skrzynce pocztowej mieszkania adresata. Wysłana decyzja na powyższe adresy awizowana była dwukrotnie. Jeżeli zatem przesyłkę - w ocenie organu odwoławczego-złożono w urzędzie pocztowym w dniu [...] 2002 r. na okres 7 dni i pozostawiono wiadomość o tym adresatowi w skrzynce pocztowej, to po upływie tego terminu przesyłkę tą uważa się za prawidłowo doręczoną, co nastąpiło w dniu [...] 2002 r. Termin do złożenia odwołania upłynął zatem w dniu [...] 2002 r. G. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skargi podjął polemikę ze stanowiskiem organu w zakresie skuteczności doręczenia poprzez awizowanie przesyłki zarzucając, że nie powinien być dyskryminowany tylko z tego powodu, że nie odebrał przesyłki. Ponadto zarzucił, że w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania z art. 15 ust 2 ustawy meldunkowej a w szczególności trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. W chwili obecnej przebywa nadal tymczasowo w Areszcie, ale pragnie mieszkać pod dotychczasowym adresem po opuszczeniu Zakładu Karnego. W skardze zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji polemizując ze sposobem doręczenia i podnosząc, że zaskarżonej decyzji nigdy nie otrzymał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny-zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonego postanowienia jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jego wydania było niewadliwe i rzetelne, przy czym zgodnie z dyspozycją art. 134 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak nie w pełni z przyczyn w skardze wskazanych. Trafnie organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji stronie. Wskazany przepis uzależnia jednak rozpoczęcie biegu terminu od czynności doręczenia, która musi być skuteczna a więc dokonana w sposób określony w przepisach rozdziału 8 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji nie zostało dokonane w sposób w tych przepisach określony. Organ odwoławczy wskazał, że doręczenie decyzji nastąpiło w myśl przepisu art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem wobec niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym [...] a zawiadomienie o tym fakcie doręczyciel pozostawił w skrzynce pocztowej mieszkania adresata. Decyzja wysłana na pozostające w dyspozycji organu meldunkowego adresy, awizowana była dwukrotnie. Jeżeli zatem przesyłkę - w ocenie organu odwoławczego- złożono w urzędzie pocztowym na okres 7 dni i pozostawiono wiadomość o tym adresatowi w skrzynce pocztowej, to po upływie tego terminu przesyłkę tą uważa się za prawidłowo doręczoną. Nie można z tą argumentacją się zgodzić. Organ I instancji dysponował dwoma adresami miejsca pobytu skarżącego-adresem zameldowania stałego, którego dotyczyło postępowanie o wymeldowanie pod którym skarżący, jak wynikało z ustaleń nie przebywał od dłuższego czasu oraz adresem, który wskazał skarżący przy zwalnianiu z aresztu. Na te dwa adresy zostały wysłane przesyłki zawierające decyzję pierwszoinstancyjną. Jak wynika z zalegających w aktach administracyjnych przesyłek zwróconych przez doręczający urząd pocztowy, przesyłkę dwukrotnie wysłaną na adres stałego zameldowania a także na wskazany przez skarżącego przy zwalnianiu z aresztu adres, doręczający urząd pocztowy zwrócił z widniejącą na pieczątce, której odcisk umieszczono na kopercie zawierającej przesyłkę, adnotacją "zwrot-nie podjęto w terminie". Na odwrotnej stronie tych kopert widnieją też odciski pieczęci o nieobecności adresata w dniu [...] 2002 r. oraz odręczne adnotacje o powtórnym awizowaniu w dniu [...]. Tylko na jednym z druków dołączonych do koperty zawierającej przesyłkę doręczyciel zakreślił adnotację, że wobec niemożności doręczenia przesyłki złożył ją w urzędzie pocztowym a informację o tym pozostawił w skrzynce pocztowej. Taki sposób doręczenia nie jest zgodny z zasadami doręczenia zastępczego określonymi w przepisie art. 44 kpa zgodnie z którym, zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. Należy zauważy, że w przypadku dwóch przesyłek powyżej opisanych, doręczyciel nie poczynił stosownych adnotacji na drukach do przesyłek dołączonych, o zawiadomieniu i sposobie zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłek w urzędzie pocztowym. Brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym na okres siedmiu dni albowiem "potwierdzenie odbioru" nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skutecznie wypełnione. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 kpa(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1998 r. I SA/Gd 1457/96). Samo awizowanie przez pocztę przesyłki poleconej nie może być uznane za równoznaczne z wypełnieniem obowiązków określonych w art.44 kpa(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 6 stycznia 1966 r., I SA/Lu 1396/97). Nie można też nie zauważyć, że skutki doręczenia zastępczego wynikające z art.44 §2 kpa mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z pismem doręczonym w trybie art.44 kpa(wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. akt III S.A. 1650/2002). Organ I instancji w rozpoznawanej sprawie ustalił, że w przedmiotowym mieszkaniu skarżący nie zamieszkiwał, co najmniej od 2001 r. i sytuacja taka miała miejsce także w toku postępowania skoro skarżący przebywał w aresztach śledczych od [...].2001 r. do [...].2002 r. Po opuszczeniu aresztu śledczego skarżący nie skontaktował się z administracją, nie odebrał kluczy, nie zamieszkał w tym mieszkaniu natomiast a przy zwalnianiu z aresztu, jako miejsce pobytu podał adres [...] ul. B. G. M. wzywany do organu celem zapoznania się z aktami sprawy i udzielenia wyjaśnień zarówno z dotychczasowego miejsca zameldowania jak i z adresu [...] ul. B, nie odebrał korespondencji. W tej sytuacji próby doręczenia przesyłek na powyższe adresy nie można uznawać za celowe i skuteczne i trafny jest w ocenie Sądu, zarzut skarżącego, że nie otrzymał decyzji organu I instancji. Ponadto te ustalenia wskazywały, że zachodziła wątpliwość, co do miejsca pobytu skarżącego pod kątem możliwości dokonania skutecznego doręczania pism w postępowaniu administracyjnym i brania udziału w sprawie w charakterze strony. Tym samym zachodziła konieczność rozważenia przez organy sprawę prowadzące, na tym etapie postępowania, potrzeby złożenia wniosku na podstawie art.34 §1 kpa do Sądu o wyznaczenie kuratora procesowego w trybie art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dla osoby nieobecnej. Konieczność rozważenia takiego wniosku potwierdzona była także tym, że wszystkie przesyłki w toku postępowania przed organami obu instancji wysyłane na adres meldunkowy skarżącego były przez pocztę zwracane, zawierając wady identyczne jak w przypadku doręczenia decyzji organu I instancji. Wprawdzie w toku postępowania przed organem meldunkowym zostało dokonane skutecznie jednokrotne doręczenie skarżącemu na adres Aresztu w [...], jednakże doręczenie to dotyczyło przesyłki zawierającej pytania organu niezwiązane z ewentualnym pouczeniem skarżącego o treści art.41 kpa w zakresie obowiązku powiadamiania organu o każdej zmianie miejsca zamieszkania i skutków niewykonania tego obowiązku. Dlatego też, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.250 tej ustawy.