III SA/Kr 1030/18

WyrokWSA w Krakowie2018-12-13

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o świadczenie wychowawcze, mimo że strona nie posiadała wiedzy o konieczności przedłożenia orzeczenia o rozwodzie z osobą, z którą nie zawarła związku małżeńskiego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wywiązały się należycie z obowiązku informowania i wyjaśniania stron postępowania, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.). Skarżący, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie został w sposób jasny poinformowany o konieczności przedłożenia orzeczenia o rozwodzie, co doprowadziło do jego przekonania o braku winy w uchybieniu terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze. Organ I instancji wezwał go do przedłożenia odpisu prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Skarżący wyjaśnił, że nigdy nie zawierał związku małżeńskiego z matkami swoich dzieci i nie dysponuje takim dokumentem. Organy administracji kilkukrotnie wzywały do uzupełnienia braków, nie wyjaśniając precyzyjnie, że chodzi o rozwód skarżącego z byłą żoną, z którą nie miał dzieci. W konsekwencji organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, a następnie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków, uznając brak winy skarżącego za nieuprawdopodobniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o świadczenie wychowawcze uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku M. K. – dalej: "skarżący" z dnia 31 sierpnia 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 31 sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na troje swoich dzieci , w którym wskazał, iż jest osobą rozwiedzioną. Pismem z dnia 11 października 2017 r. organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków ww. wniosku poprzez przedłożenie odpisu prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący poinformował organ, że nie może przedłożyć żądanego dokumentu , gdyż rodzice dzieci objętych wnioskiem tj. O., M. oraz K. nigdy nie zawarli związku małżeńskiego. Skarżący zadeklarował, że jest gotów udzielić dalszych wyjaśnień. Mając powyższe na uwadze , pismem z dnia 27 listopada 2017 r. organ I instancji wezwał skarżącego w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania wezwania do przedłożenia: 1) odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz dzieci: O. , M. oraz K., 2) odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej zobowiązującej do alimentów na rzecz dzieci tj. O., M. oraz K., 3) odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd zobowiązujących do alimentów na rzecz ww. dzieci . W dniu 5 marca 2018 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] wraz z ugodą z dnia 15 grudnia 2017 r., protokół rozprawy z dnia 20 sierpnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz oświadczenie skarżącego informujące o opiece naprzemiennej nad córką K. Z przedłożonych dokumentów wynikało , że dzieci skarżącego mają dwie matki ; synowie mieszkają ze swoją matką , a córka jest objęta opieką naprzemienną swojej matki i ojca. Skarżący wyjaśnił , że wszystkie jego dzieci wchodzą w skład jego rodziny , mimo iż synowie nie podlegają opiece naprzemiennej. Pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. organ I instancji wezwał ponownie skarżącego do przedłożenia: 1) odpisu prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód), 2) odpis zatwierdzonego przez sąd porozumienia wychowawczego o pozostawieniu dzieci O. oraz M. pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. W piśmie z dnia 10 maja 2018 r. skarżący raz jeszcze wskazał, że nie pozostawał w związku małżeńskim z żadną z dwóch matek małoletnich dzieci oraz nie dysponuje zatwierdzonym przez sąd porozumieniem wychowawczym pozostawiającym synów pod opieką naprzemienną obojga rodziców. W dnia 15 maja 2018 r. organ pozostawił wniosek skarżącego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego bez rozpatrzenia, w związku z niezastosowaniem się do wezwania z dnia 12 kwietnia 2018 r. Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego załączając jednocześnie kopię aktu małżeństwa. Skarżący wyjaśnił, iż pozostawał, iż organ I instancji żąda przedłożenia orzeczenia potwierdzającego rozwód z którąś z matek jego dzieci, z którymi w związek małżeński nigdy nie wstępował. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych w wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na treść art. 58 k.p.a., stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie od dnia 24 kwietnia 2018 r. do dnia 8 maja 2018 r. istniała przeszkoda uniemożliwiająca zastosowanie się do wezwania dotyczącego uzupełninia dokumentów brakujących do rozpatrzenia wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wskazał, że organ I instancji wydając przedmiotowe postanowienie zupełnie pominął okoliczność, że w trakcie wielomiesięcznej korespondencji za każdym razem w terminie ustosunkowywał się do wezwania. W ocenie skarżącego powyższa sytuacja wynikła wyłącznie z niezrozumienia oraz zbyt mechanicznego i nie dość zaangażowanego podejścia organu I instancji do przedmiotowego wniosku. Niezrozumiała jest dla skarżącego okoliczność, że organ I instancji nie poinformował go w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że chodzi o jego stan cywilny (w ogóle) i że rzeczony stan cywilny (rozwiedziony) nie musi/nie jest "skorelowany" z konkretnymi dziećmi (równocześnie z konkretnymi matkami). Wskazał, że nie miał wiedzy, iż orzeczony rozwód odnosić może się do kobiety, która nie była matką dziecka, którego dotyczy wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Analizując przesłanki przywrócenia terminu wskazane w treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. organ wskazał, że jest obowiązany przywrócić termin wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki przywrócenia terminu: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu odwoławczego nie została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 § 2 k.p.a. (tj. jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin). Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 5 czerwca 2018 r. po rozmowie telefonicznej z pracownikiem Urzędu Miasta, która - jak sam wskazuje - miała miejsce na przełomie maja i czerwca 2018 r. Do wniosku tego skarżący załączył kserokopię odpisu zupełnego aktu małżeństwa, a nie - zgodnie z przedmiotem żądania - odpis prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód. Organ odwoławczy wskazał, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. O braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W ocenie organu odwoławczego przekonanie skarżącego, iż organ I instancji żąda od niego przedłożenia orzeczenia potwierdzającego rozwód z którąkolwiek z matek jego dzieci, z którymi związku małżeńskiego nie zawierał, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności, której terminowi uchybiono. Osoba dbająca należycie o własne interesy winna być zorientowana w zakresie dokumentów, których przedłożenie determinuje pozytywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku. Jednym z nich jest - wskazany w art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że orzeczenie to powinno zostać złożone przez każdą osobę rozwiedzioną, nawet i wówczas, gdy z byłym małżonkiem wnioskodawca nie ma dzieci, na które może zostać przyznane świadczenie wychowawcze. Z wniosku oraz oświadczeń skarżącego w sposób niepozostawiający wątpliwości wynika, iż jest on osobą rozwiedzioną, a zatem zasadnie organ I instancji wezwał go do przedłożenia odpisu prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie nie istniały okoliczności obiektywne, które uniemożliwiły skarżącemu uzupełnienie w stosownym terminie braków formalnych we wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. o świadczenie wychowawcze. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. b) oraz art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. d) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez ich błędną wykładnię; - art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 57 k.p.a., art. 58 k.p.a., art. 59 k.p.a., art. 64 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 138 k.p.a., art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych we wniosku z dnia 31 sierpnia 2017, ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty oraz powielił argumentację ujętą w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 31 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302, dalej: "p.p.s.a.") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego. Zdaniem organów administracji skarżący, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. Oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organów w pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4). W tym miejscu wskazać należy, że ocena tej okoliczności winna zostać dokonana w świetle ochrony praw strony (por. ww. uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15), a przede wszystkim zapewnienia jej gwarantowanej tak normami konstytucyjnymi, jak i przepisami prawa międzynarodowego podwójnej gwarancji ochrony praw jednostki na drodze prawa do procesu i prawa do sądu w postępowaniu administracyjnym (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w brzmieniu nadanym Traktatem Lizbońskim, art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). Należy pamiętać, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu przepis art. 58 § 1 k.p.a. obciąża stronę ubiegającą się o przywrócenie terminu ciężarem wykazania, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, jednakże brak winy nie musi być udowodniony, lecz jedynie uprawdopodobniony. Uwzględniając dorobek judykatury i literatury przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia, uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie, wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. W odniesieniu do owego uprawdopodobnienia trafnie w orzecznictwie podkreśla się, że brak jest podstaw prawnych by przyjąć, iż "organ oprócz oceny okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę winien z urzędu wyjaśniać powody naruszenia terminu i poszukiwać przyczyn uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GSK 278/11, LEX nr 1137932). Wobec tego, rozstrzygając kwestię przywrócenia terminu, organy z jednej strony nie są zobowiązane do poszukiwania z urzędu wszelkich okoliczności służących potwierdzeniu tezy strony. Z drugiej zaś strony - zgodnie z art. 7 k.p.a., w przypadku powzięcia wątpliwości, co do treści przedstawianych materiałów służących uprawdopodobnieniu, zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Z obowiązku tego wynika wspomniany już zakaz dokonywania przez organy dowolnych ustaleń faktycznych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że okolicznością bezsporną jest, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o świadczenie wychowawcze w terminie 14 dni od daty doręczenie wezwania. Jak wynika z akt sprawy, organ kilkakrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie m.in. odpisu prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwania, za każdym razem informował organ, że nie może pozytywnie ustosunkować się do powyższego żądania, gdyż nigdy nie zawierał związku małżeńskiego z matką żadnego ze swych dzieci. Nie uzupełnienie braków formalnych wniosku o świadczenie wychowawcze przez skarżącego wynikło z jego przekonania, że organ oczekuje od niego dokumentu poświadczającego orzeczony rozwód, pomiędzy skarżącym a matkami jego dzieci. Nie miał świadomości, że chodzi o dokument poświadczający jego rozwód z byłą żoną, z którą nie miał dzieci. Organ na żadnym etapie wielomiesięcznej korespondencji ze skarżącym nie poinformował skarżącego, że chodzi o przedłożenie prawomocnego orzeczenia sądu orzekającego rozwód przez osobę rozwiedzioną, nawet wówczas, gdy z byłym małżonkiem wnioskodawca nie ma dzieci, na które może zostać przyznane świadczenie wychowawcze. Równocześnie organ wzywając skarżącego do kolejnych uzupełnień, na które skarżący w terminie odpowiadał, nie odniósł się do oświadczenia o braku możliwości przedłożenia orzeczenia stwierdzającego rozwód z matkami jego dzieci. Przystępując do oceny zaistnienia bądź nie przesłanek umożliwiających przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków wniesionego odwołania zauważyć należy, że zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§1). Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 3 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 804/18, wskazał, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zdaniem Sądu, stosownie do ww. przepisów, pracownik organu, na którym ciąży obowiązek respektowania zasad postępowania administracyjnego w szczególności wyrażonych w art. 8 i art. 9 k.p.a., powinien precyzyjnie wskazać, że chodzi o dokument poświadczający jego rozwód z byłą żoną, z którą nie miał dzieci. Przerzucanie negatywnych skutków powyższych uchybień pracownika organu na skarżącego jest niedopuszczalne. Ta czynność mogła mieć istotne znaczenie dla prawidłowego biegu postępowania, bowiem nie wykluczone, że skarżący w obliczu uzyskania stosownej informacji złożyłby w przewidzianym terminie orzeczenie sądu orzekającego rozwód. Należy zauważyć, że działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony. Dodatkowo organ nie może ograniczać się wyłącznie do udzielenia informacji prawnej, lecz winien także podać niezbędne wyjaśnienia, co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody. Tymczasem sposób działania organów w niniejszej sprawie świadczy o braku zrozumienia roli organu administracji w toczącym się postępowaniu, co stanowi nie tylko naruszenie cytowanego wyżej art. 9 k.p.a., ale również innej naczelnej zasady procedury administracyjnej - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Jak wynika z powyższych rozważań, rolą organu w postępowaniu nie jest tylko zastosowanie przepisów prawa, ale również udzielenie stronie postępowania takiej opieki, która zagwarantuje realizację zasad wynikających z k.p.a. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe, a udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być traktowane, jako wystarczająca podstawa do uchylenia rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 1561/15, CBOSA). W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie nie wywiązały się w należyty sposób z obowiązku poinformowania skarżącego i czuwania nad tym, aby nie poniósł on szkody z powodu nieznajomości prawa, zwłaszcza, że w sprawie występował bez profesjonalnego pełnomocnika. Podzielając tym samym zarzuty skarżącego, organy naruszyły art. 7, 8 i 9 k.p.a. których naruszenie niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak reakcji organu na oświadczenie skarżącego, że nie może przedłożyć orzeczenia sądu orzekającego rozwód, gdyż nigdy nie zawierał związku małżeńskiego z matką żadnego ze swych dzieci spowodowało negatywne konsekwencje dla skarżącego, tj. odmówiono mu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu należy uznać, że skarżący w sposób przekonywujący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braków formalnych wniosku. Jak wynika z uzasadnienie zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy, wskazał, że osoba dbająca należycie o własne interesy winna być zorientowana w zakresie dokumentów, których przedłożenie determinuje rozstrzygnięcie złożonego wniosku. Odnosząc się do ww. argumentu, należy przede wszystkim stwierdzić, że skoro przepisy prawa przewidują możliwość uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie brakujących dokumentów, bez znaczenia dla sprawy w zakresie przywrócenia terminu do dokonania uzupełnienia braków jest to, czy skarżący wiedział jakie powinien spełnić wymagania w odniesieniu do dokumentów - w dacie złożenia wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a., a konsekwencji do naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a. Naruszenie tych przepisów bezspornie w ocenie Sądu wpłynęło na wynik przedmiotowego postępowania. Stosownie do art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło