III SA/Kr 1030/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak- Sudyka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt uchyla zaskarżone postanowienie. Wnioskiem z 19 kwietnia 2021 r. K. J. (dalej: skarżący) wystąpił o udostępnienie mu kompletnych akt sprawy postanowienia nr [...] z dnia 14 września 2009 r. Postanowieniem z 28 kwietnia 2021 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił udostępnienia akt sprawy wskazując, że oryginały znajdują się w Komendzie Wojewódzkiej Policji. Z kolei postanowieniem z 16 czerwca 2021 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu powołał się na nadużycie prawa przez skarżącego poprzez wielokrotne składanie wniosków w trybie art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej "K.p.a.". W wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I i II instancji oraz zobowiązanie do niezwłocznego udostępnienia stronie akt postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że żądane przez skarżącego materiały zostały mu uprzednio wydane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga była zasadna ponieważ w istocie organ II instancji nie wziął pod uwagę, że zasadniczo, zgodnie z uzasadnieniem postanowienia nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił udostępnienia kompletnych akt ponieważ aktami tymi w ogóle nie dysponował. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że zasadniczo organ uznał, że "sposób i okoliczności korzystania przez wymienionego z dopuszczalnych prawem środków w nowych odsłonach spraw faktycznie historycznych, w tym z art. 73 K.p.a, przesądzają o krytycznej ocenie całokształtu takich działań, dając podstawę do przypisania im statusu nadużycia". Podglądu tego orzekający w sprawie Sąd nie podziela. Powtarzając więc za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 kwietnia 2021 r., III SA/Kr 257/21 należałoby powtórzyć, za cytowanym tamże poglądem, że nie można odmówić stronie wydania odpisu lub kopii dokumentu z akt, powołując się na to, że uprzednio został jej wydany odpis tego dokumentu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2014 r., II SAB/Bk 24/14). Organ nie może również uzasadniać odmowy ilością spraw zainicjonowanych przez skarżącego, trudnościami organizacyjnymi związanymi z zaangażowaniem środków osobowych, czy też faktem, że akta danej sprawy składają się w przeważającej części z dokumentów znanych, czy też wydanych już skarżącemu. Powołany przez organy art. 73 K.p.a. odróżnia przeglądanie akt sprawy, sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1) od uwierzytelnienia odpisów i kopii z akt sprawy (art. 73 § 2). W pierwszym przypadku strona zapoznaje się z aktami sprawy, to jest przegląda dokumenty włączone do akt sprawy, odczytuje ich treść, zapisuje swoje spostrzeżenia dotyczące akt sprawy, kopiuje dokumenty w całości lub w części itp. Strona może to uczynić zarówno w siedzibie organu, jak i poprzez system teleinformatyczny organu. Z kolei uwierzytelnienie nie ma na celu zapoznania się przez stronę z treścią akt sprawy, lecz polega na dostarczeniu stronie sporządzonego przez organ i uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy lub tylko na umieszczeniu przez ten organ adnotacji o zgodności z oryginałem kopii lub odpisu sporządzonego przez stronę. Strona może zapoznawać się, sporządzać odpisy oraz kopie, a także żądać wydania uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W przypadku, gdyby organ miał wątpliwość co do treści żądania, powinien zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania, w szczególności wskazania co jest jego rzeczywistą wolą, a także o jakie dokumenty chodzi skarżącemu. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2020 r., I OSK 2568/19, zgodnie z którym art. 73 § 3 K.p.a. nie nakłada na organ obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy administracyjnej poprzez prowadzony system teleinformatyczny. Organ, odmawiając stronie udostępnienia wglądu do akt sprawy przede wszystkim ma obowiązek podania, czy posiada oryginały akt i czy jest w ogóle możliwe udostępnienie akt w sposób opisany we wniosku. W przypadku, gdy ww. wymogi są spełnione, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia winien wykazać, dlaczego – mimo potencjalnej możliwości zapewnienia stronie dokonania czynności określonych w art. 73 § 1 K.p.a. – odmawia takiego sposobu zapewnienia stronie przysługującego jej prawa. Przy czym organ takie rozstrzygnięcie musi uzasadnić dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Należy również podnieść, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy (uchwała NSA z 8 października 2018 r., I OPS 1/18). Oczywiście udostępnienie może nastąpić z zastrzeżeniem konieczności poniesienia kosztów przez stronę wnioskującą o ich wydanie (wyrok WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2014 r., II SAB/Bk 24/14). Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organ ustali czy oryginały akt nadal znajdują się w jego posiadaniu (Sądowi bowiem z urzędu wiadomo jest, że skarżący w sposób wykraczający poza zwykłe zaskarżanie niekorzystnych rozstrzygnięć wielokrotnie ponawia różne wnioski dotyczące w istocie tych samych spraw, co z kolei powoduje "krążenie" akt pomiędzy różnymi jednostkami policji i sądami), a następnie rozważy możliwość udostępnienia akt w sprawie, w której zostało wydane postanowienie z dnia 14 września 2009 r. znak [...] w sposób wskazany we wniosku przez skarżącego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.