III SA/Kr 1034/06
WyrokWSA w Krakowie2008-03-11
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, czy też wyłącznie na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej?Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy przewiduje dla emerytów jedynie prawo do lokalu mieszkalnego i pomoc w budownictwie mieszkaniowym, nie obejmując świadczeń takich jak równoważnik za remont czy brak lokalu. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej, która reguluje te świadczenia, ma zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy w służbie czynnej.Stan faktyczny
Skarżący, K. C., emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2006 rok. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że prawo do takiego równoważnika przysługuje wyłącznie strażakom w służbie czynnej na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a ustawa emerytalna nie przewiduje takich świadczeń dla emerytów. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów i powołując się na przepisy ustawy emerytalnej oraz orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek spr. NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu s k a r g ę o d d a l a
do wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 marca 2008r.
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił K. C. przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2006r.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Powiatowy podniósł m.in., iż zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przysługuje jedynie strażakowi będącemu w służbie czynnej. Równocześnie wskazał, iż ustawa nie przewiduje w ramach zaopatrzenia emerytalnego uprawnień do równoważnika za brak i remont lokalu. Podkreślił również, że art. 77 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej daje prawo do równoważników tylko strażakom w służbie stałej.
K. C. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu. W uzasadnieniu odwołania wskazał na art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.), który zdaniem skarżącego ma także zastosowanie wobec emerytów PSP.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity z 2004 r., Dz .U. Nr 8 poz. 67 z późn.zm.) i art.138 § 1 pkt 1 KPA, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego PSP.
W uzasadnieniu decyzji Komendant stwierdził, że stanowisko organu I instancji należy uznać za słuszne. Podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej przysługuje równoważnik za remont lokalu mieszkalnego lub domu, zajmowanego na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego. Wskazał również na przepis art. 83 ust. 5, który stanowi, że decyzje w tych sprawach wydają komendanci powiatowi (miejscy) Państwowej Straży Pożarnej - w stosunku do podległych im strażaków.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie na fakt, iż Komendant Powiatowy ma prawo wydawania decyzji dla strażaków, ale nie posiada natomiast uprawnień do rozpatrywania wniosków emerytowanych strażaków PSP odnośnie przyznawania przedmiotowego równoważnika. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego ustawa emerytalna nie mówi wprost o świadczeniach związanych z równoważnikami za brak czy remont lokalu. Wskazuje tylko, że do mieszkań tych stosuje się przepisy jak dla funkcjonariuszy. Jednak znowelizowana w 2005 r. ustawa o PSP jasno określa, że równoważnik za remont czy za brak przysługuje strażakowi w służbie stałej i przygotowawczej.
Komendant Wojewódzki wskazał także, iż uprawnienia "mieszkaniowe" dla emerytów tzw. policyjnych określa przepis art. 2 pkt. 2 lit. c. wyżej wymienionej ustawy, a przepis art. 29 i 30 tej ustawy wskazuje jedynie na sposób ich realizacji.
Na powyższą decyzję K. C. wniósł skargę z dnia 26 lipca 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:
- art. 29 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy PSP,
- § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005r w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 241, poz. 2033).
Skarżący podniósł, iż jeżeli ustawodawca nie chciałby przyznać równoważnika za remont lokalu emerytom i rencistom Państwowej Straży Pożarnej, to nie umieściłby ich w oświadczeniu zawartym w załączniku do Rozporządzenia. Wskazał także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietna 2003r. sygn. akt. I SA 2246/01, z którego uzasadnienia zdaniem skarżącego wyraźnie wynika, iż emerytom i rencistom Państwowej Straży Pożarnej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, a także prawo do świadczeń związanych z tym lokalem. W związku z tym, cytuje dalej skarżący, uprawnienie te są tożsame z tymi, które przysługiwały im w dniu zwolnienia ze służby.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzkiej Straży Pożarnej w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, iż po myśli art. 29 ust. 1 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy do mieszkań funkcjonariuszy zwolnionych ze służby należy odpowiednio stosować przepisy jak dla funkcjonariuszy. Odpowiednie stosowanie nie oznacza jednak, iż w stosunku do strażaków - emerytów należy wprost stosować zapisy ustawy z dnia 24.08.1991r. o Państwowej Straży Pożarnej. Organ podkreślił, iż K. C. nie jest od dnia [...] 1992r. funkcjonariuszem w służbie stałej, tak więc z uwagi na przebywanie na zaopatrzeniu emerytalnym nie spełnia warunków do otrzymania ww. świadczenia. Odnosząc się do cytowanego przez skarżącego wyroku NSA Komendant Wojewódzki stwierdził, iż przedmiotowe orzeczenie dot. stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 maja 2005r. (Dz. U. Nr 100, poz. 836) i nie uwzględnia obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont albo za brak lokalu.
Postanowieniem z dnia [...] dopuszczono do udziału w niniejszym postępowaniu Z. E. i R. P. R. P., który w piśmie z dnia 10 marca 2008r. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając błędną wykładnię art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Do powyższego stwierdzenia upoważnia analiza aktualnej regulacji prawnej dotyczącej zasad przyznawania funkcjonariuszom Straży Pożarnej świadczeń dotyczących tzw. pomocy mieszkaniowej. Z obowiązujących przepisów wynika bowiem, że inny jest zakres tych świadczeń przewidziany ustawą z 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2006r., nr 96, poz. 667 z późn. zm.), inny natomiast jest zakres tych świadczeń przewidziany dla emerytowanych funkcjonariuszy ustawą z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Pierwsza z tych regulacji prawnych, dotycząca funkcjonariuszy w służbie czynnej (mianowanych na stałe lub także strażakom w służbie przygotowawczej) przewiduje, że funkcjonariuszom tym przysługują 4 rodzaje świadczeń: prawo do lokalu mieszkalnego (art. 74 ust. 1 ustawy), prawo do równoważnika za remont (art. 77 ust. 1 ustawy), prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (art. 78 ust. 1 ustawy) oraz pomoc finansowa na uzyskanie lokalu (art. 80 ust. 1 ustawy).
W niniejszej sprawie te przepisy nie znajdują jednakże zastosowania, albowiem skarżący K. C. jest emerytowanym funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej. W tym przypadku znajdują zatem zastosowanie - na zasadzie lex specialis - przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Z art. 2 pkt 2 litera c tej ustawy wyraźnie wynika, że uprawnienia emerytowanego funkcjonariusza zostały ograniczone w porównaniu z funkcjonariuszem pozostającym w czynnej służbie. W przytoczonym bowiem przepisie dotyczącym uprawnień funkcjonariusza emerytowanego przewidziano tylko dwa rodzaje pomocy mieszkaniowej, a mianowicie prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Ustawodawca nie przewidział zatem wobec emerytów dwóch pozostałych, wynikających z ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uprawnień, to jest uprawnienia do równoważnika za remont lokalu, ani do równoważnika za brak lokalu.
Powyższy wniosek potwierdza też treść art. 29 oraz art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W art. 29 jest bowiem mowa o pierwszym z przyznanych emerytom uprawnień, to jest prawie do lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 litera c), w art. 30 natomiast o drugim z tych uprawnień, tj. pomocy w budownictwie mieszkaniowym (art. 2 pkt 2 litera c). W ustawie tej nie ma jednakże w ogóle mowy o pozostałych dwóch formach pomocy mieszkaniowej, tj. o równoważnikach za remont lub brak lokalu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ administracyjny w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy i odmówił skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, brak bowiem podstaw prawnych do przyznania emerytowanemu funkcjonariuszowi straży pożarnej tego rodzaju świadczenia.
Powoływane przez skarżącego argumenty dotyczące treści załącznika do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 listopada 2005r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy bowiem zaznaczyć, że rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, która nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Nadto zaś wymienienie w tym rozporządzeniu emerytów stanowi wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej, ustawa ta nie dotyczy bowiem funkcjonariuszy emerytowanych.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona, w oparciu o 151 w/w ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło