III SA/Kr 1035/15

Kraków, dnia 5 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku adwokata B. T. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi B. T., ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 120 (sto dwadzieścia) zł podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towaru i usług. Referendarz Sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. przyznał z sum budżetowych pozostających do dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi B. T. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższona o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazano, że ustanowiony dla skarżącego adwokat w związku ze sporządzoną opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części. Natomiast postanowieniem z dnia 1 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał wyznaczonemu adwokatowi 240 zł tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W związku z powyższym na obecnym etapie zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w dotychczasowym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje adwokatowi stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) opłata w wysokości 120 zł. Kwota ta odpowiada 50% stawki określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Adwokat został ustanowiony dla strony jeszcze na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Od tego postanowienia adwokat B. T. wniósł sprzeciw zarzucając: 1/ naruszenie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 22 w związku z § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że pomoc prawna polegająca na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowiła czynność wykonywaną przed sądem administracyjnym pierwszej instancji po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, w sytuacji, gdy rozporządzenie wprost wskazuje, że czynność ta jest czynnością wykonywaną przed sądem drugiej instancji w rozumieniu rozporządzenia, a sporządzenie opinii nastąpiło po dniu 1 stycznia 2016 r., a więc po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia; 2/ naruszenie art. 250 § 1 P.p.s.a w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy pomoc prawna polegająca na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowiła czynność wykonaną przed sądem drugiej instancji w rozumieniu rozporządzenia, a wiec po zakończeniu przed sądem pierwszej instancji, a zatem zastosowanie do niej powinny znaleźć przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W oparciu o powyższe wniesiono o przyznanie wynagrodzenia na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718); dalej P.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona lub adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (art. 260 P.p.s.a.). Przepis ten ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. W związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 maja 2016 r. utraciło moc w całości. Pełnomocnik zarzucił, że żaden z przepisów nowego rozporządzenia nie określa momentu początkowego, od którego rozpoczyna się wszczęcie postępowania w danej instancji. Stwierdził, że skoro postępowanie przed sądem l instancji zakończyło się w dniu 30 grudnia 2015 r, a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została przesłana do Sądu w dniu 22 kwietnia 2016 r., po dniu wejściu w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.) należało zastosować przepis § 21 ust. 1 lit "c" tego nowego rozporządzenia. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie w kwestii zasądzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej będą miały zastosowanie przepisy wymienionego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z dniem 1 stycznia 2016 r. bowiem weszło w życie, wskazane wyżej, rozporządzenie, którego przepis § 22, stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Sąd Najwyższy analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych - w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku (postanowienia, co do istoty sprawy) lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku (np. postanowienia o umorzeniu postępowania, odrzucenia pozwu itd.). Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że czas zakończenia postępowania w danej instancji", o którym mowa w art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, nie może być utożsamiany z "z czasem wszczęcia postępowania w kolejnej (wyższej) instancji". W rozpoznawanej sprawie wyrok Sądu l instancji został wydany w dniu 30 grudnia 2015 r., a orzeczenie to wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lutego 2016 r. Od następnego dnia rozpoczął więc bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. W toku biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd l instancji wydał wyrok w dniu 30 grudnia 2015 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.) należy stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji przepisy dotychczasowego rozporządzenia. Postępowania sądowe w II instancji rozpoczęło się więc przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie zostało zakończone przed tym dniem, a więc do wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia regulującego wysokość opłat z tytułu jej sporządzenia. W tej sytuacji nie można podzielić zapatrywania, że skoro opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożono po 1 stycznia 2016 r. to do wynagrodzenia za jej sporządzenie należy stosować przepisy nowego rozporządzenia. Brak jest bowiem podstaw prawnych do zastosowania przepisów nowego rozporządzenia w sytuacji, gdy opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została złożona w Sądzie po wejściu w życie nowego rozporządzenia a postępowanie sądowe w II instancji rozpoczęło się i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie tego, nowego rozporządzenia. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " dotychczasowego rozporządzenia, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w l instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c"), a 50% tej stawki stanowi kwotę 120 zł. Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który prowadził sprawę w l instancji, wynosi zatem 50% stawki minimalnej, czyli 120 zł (50 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 250 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji.