III SA/Kr 1037/12
WyrokWSA w Krakowie2013-03-12
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jeśli mieszka na stancji i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nawet jeśli skarżąca mieszka na stancji w związku z nauką, nadal pozostaje na utrzymaniu matki, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Podanie stałego adresu zamieszkania w dokumentach świadczy o tym, że pobyt w L jest tymczasowy, a nie stanowi stałego miejsca zamieszkania.Stan faktyczny
Skarżąca E. Ś. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny skarżącej przekracza ustawowe kryterium 725 zł na osobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenie dochodu i prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego z uwagi na zamieszkiwanie na stancji w związku z nauką.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 1037/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek, Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.), WSA Halina Jakubiec, , Protokolant Urszula Czerwińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Burmistrz N działając na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 2 pkt 10, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 1, poz.7 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), a także Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123 poz. 836) i Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalenia dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 298 poz. 1770), odmówił E. Ś. przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 450 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż jednym z warunków niezbędnych dla skorzystania z pomocy państwa świadczonej z funduszu alimentacyjnego jest nie przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Tymczasem na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów: tj. zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 lutego 2012 r. ustalono, że dochód w rodzinie skarżącej w 2010 r. wyniósł 28.429,18 zł, co oznacza że miesięczny dochód wyniósł 2.369,10 zł, a w przeliczeniu na osobę 1184,55 zł na osobę, przekraczając tym samym kryterium dochodowe. W związku z powyższym świadczenie alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego nie przysługuje.
W odwołaniu E. Ś. zarzuciła, że organ w sposób niewłaściwy ustalił przesłanki do nabycia przez nią świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w szczególności błędnie ustalił, że prowadzi ona razem z matka wspólne gospodarstwo domowe. Tymczasem jak wynika z zaświadczenia z Niepublicznej Szkoły Policealnej, odbywa ona kształcenie w systemie stacjonarnym, co wiąże się z tym że nie zamieszkuje wspólnie ze swoją matką i nie tworzy z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Aktualnie mieszka w L na wynajętej stancji i sama prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a w domu spędza czas jedynie sporadycznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 i art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) , art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionych do alimentów (Dz. U. z 2011 r. Nr 2005 poz. 1212) utrzymało w mocy zaskarżaną decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Warunkiem jednak koniecznym do uzyskania prawa do świadczeń z funduszu jest uzyskanie w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy dochodu na osobę w rodzinie nie przekraczającego kwoty 725 zł. Z analizy zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że w roku poprzedzającym okres świadczeniowy czyli w 2010 rodzina E. Ś. osiągnęła 28 429,00 zł, co dało miesięczny dochód rodzinny na osobę w wysokości 1184,55 zł.
W skardze na powyższą decyzję E. Ś. zawarła żądanie ponownego rozpatrzenie sprawy, podnosząc te same argumenty co w dowołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 - dalej jako "P.p.s.a.") lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę z tego punktu widzenia należy uznać, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zasadniczym powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego było przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Stosownie do art. 9 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jednocześnie jednak, jak wynika z art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Ustawodawca zastrzegł zatem, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w przywołanym unormowaniu. Przekroczenie przedmiotowego kryterium oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy zdrowotna strony.
W myśl art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny - oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Natomiast w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie mowa jest o dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny.
Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez rodzinę należy rozumieć odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Zatem ustalając dochód rodziny, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę dochody uzyskiwane przez członków tej rodziny - odpowiednio wskazanych we wniosku - w poprzednim okresie zasiłkowym. Zaznaczyć należy, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).
Podkreślić należy, że dostarczenie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny. Zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób; należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji.
Z kolei w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci.
Dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu, stosownie do art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego.
W niniejszej sprawie organ prawidłowo wyliczył dochód rodziny skarżącej w oparciu o zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, z którego wynika, że łączny dochód rodziny uzyskany w okresie bezpośrednio poprzedzającym okres zasiłkowy wyniósł 28.429,00 zł, co dało miesięczny dochód na osobę w wysokości 1184,55 zł. Zestawienie wyliczonej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym nie budzi wątpliwości, iż skarżąca przekroczyła to kryterium, w tej sytuacji organ administracji związany obowiązującymi przepisami prawa zobligowany był do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że prowadzi ona osobne gospodarstwo domowe, ponieważ nie mieszka z matką, gdyż mieszka na stancji. Przed wszystkim podkreślić należy, że E. Ś. ponieważ kontynuuje naukę i nie osiąga własnych dochodów, nadal pozostaje na utrzymaniu swojej matki, na której ciąży wobec niej obowiązek alimentacyjny. Poza tym fakt, że skarżąca nadal we wszystkich pismach podaje adres zamieszkania: K 231, a więc swój stały adres zamieszkania, jednoznacznie świadczy o tym, że w L mieszka ona jedynie w okresie pobierania nauki i nie jest to stałe miejsce zamieszkania.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło