III SA/Kr 1045/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 przez Okręgową Radę Adwokacką skargę oddala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów w pkt I zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku skarżącej z 6 listopada 2018 r. o skreślenie z listy adwokatów w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy, w pkt II stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka dopuściła się bezczynności w sprawie z wniosku skarżącej z 6 listopada 2018 r., w pkt III stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt IV oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej oraz w pkt V zasądził od Okręgowej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpis prawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem i klauzulą prawomocności doręczono ORA w dniu 17 sierpnia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych o sygn. akt III SAB/Kr 27/20). Pismem z dnia 2 września 2020 r. skarżąca M. W. wezwała Okręgową Izbę Adwokacką do niezwłocznego wykonania ww. wyroku. W dniu 3 września 2020 r. Okręgowa Rada Adwokacka podjęła uchwałę w zakresie skreślenia adwokat M. W. z listy Izby Adwokackiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 września 2020 r. (również data wpływu do organu) na niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 26 maja 2020 r. przez Okręgową Radę Adwokacką skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny, orzeczenie przez Sąd istnienia uprawnienia lub obowiązku, ze względu na charakter niniejszej sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na jej rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od blisko dwóch lat żyje w zawieszeniu, nie mogąc wymóc podjęcia przez organ stosownej uchwały w trybie art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.a., do podjęcia której organ jest prawnie zobowiązany wobec wystąpienia jej z Adwokatury z dniem 29 października 2018 r. Takie zachowanie organu, jej zdaniem, uzasadnia wymierzenie przez Sąd grzywny. Ponadto uwzględniając fakt, że organ nie rozpoznaje od 22 miesięcy niniejszej sprawy, przesądza to, jej zdaniem, o zasadności orzeczenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podkreśliła także, że fakt, iż uchwała o skreśleniu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.a. jest decyzją związaną przesądza, iż organ nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, tylko ma obowiązek podjąć uchwałę o skreśleniu, której to powinności jednak organ wbrew prawu nie wykonuje. W związku z czym konieczne jest merytoryczne orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. w zastępstwie organu o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów w związku z wystąpieniem z Adwokatury. W zakresie wniosku o przyznanie od organu na jej rzecz odpowiedniej, według uznania Sądu sumy pieniężnej, skarżąca podniosła, że skutkiem niepodjęcia dotąd przez organ sprzecznie z ustawowym obowiązkiem z art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.a. uchwały o skreśleniu z listy adwokatów w związku z wystąpieniem z Adwokatury, jest wyrządzenie jej niepowetowanej krzywdy i szkody. Wyjaśniła, że od blisko dwóch lat pozbawiona jest możliwości podjęcia zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę z uwagi na ustawowy zakaz pracy na etat wynikający z art. 4b ust. 1 pkt 1 p.o.a. Narusza to jej konstytucyjną wolność wyboru. Skarżąca wskazała także, że wystąpienie jej z Adwokatury w dniu 29 października 2018 r. było spowodowane poważną chorobą trwającą wtedy już od roku. W ciągu ostatnich 2 lat na skutek stresu wywołanego m.in. brakiem uregulowania sytuacji zawodowej choroba znacznie się nasiliła. Miesiąc temu przeszła poważną operację. Od tego czasu pozostaje w przyszpitalnym leczeniu ambulatoryjnym. W związku z brakiem skreślenia, zmuszona jest ona ponosić związane z prowadzeniem kancelarii adwokackiej obowiązkowe opłaty ustawowe w wysokości 1.536,34 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując doczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 22.05.2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252); gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności obowiązku tego nie wykonał. Wskazać przy tym należy, że wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (Z. Żakowski, glosa do postanowienia z dnia 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57). Jeżeli orzeczenie sądu zobowiązuje organ do wydania aktu w oznaczonym terminie, to zarówno niewydanie tego aktu w ogóle jak i wydanie go po tym terminie oznacza, że organ nie wykonał wyroku. W nin. sprawie stwierdzić należy, że już w dniu wniesienia skargi, tj. w dniu 3 września 2020 r. organ nie pozostawał w bezczynności w kontynuacji i zakończeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego ponieważ w tym dniu podjął, jako organ kolegialny, uchwałę kończącą sprawy, tj. uchwałę o skreśleniu skarżącej z listy Izby Adwokackiej. Podjęcie przedmiotowej uchwały trzy dni po upływie 14 dni od zwrotu akt przez sąd (17 sierpnia 2020 r. + 14 dni = 31 sierpnia 2020 r.) nie oznacza, że organ nie wykonał wyroku w terminie. Podkreślić bowiem należy, że Okręgowa Rada Adwokacka jest organem kolegialnym, co oznacza, że podjęcie uchwały poprzedzone zostać musiało zawiadomieniem o posiedzeniu kilkunastu osób. Uwzględniając okres wakacyjny oraz fakt epidemii, nie można zarzucić organowi, aby rozpoznając sprawę na pierwszym (po wpłynięciu do organu akt z sądu) posiedzeniu, właśnie 3 września 2020 r., ignorował orzeczenie sądu i nie podejmował w terminie czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarżąca nie zanegowała w trakcie postępowania sądowego, że posiedzenie organu, na którym podjęta została uchwała o skreśleniu jej z listy Izby Adwokackiej, było pierwszym posiedzeniem tego organu po zwrocie akt administracyjnych przez sąd. Oznacza to, że był to pierwszy realny termin, na którym organ mógł wykonać ww. orzeczenie, podejmując stosowną uchwałę. Pamiętać też należy, że oceniając przekroczenie terminu, sąd powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Mając zatem na uwadze, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu jest przymuszenie danego podmiotu do działania w sytuacji, gdy nie podejmuje działań do których został zobowiązany w wyznaczonym terminie oraz biorąc pod uwagę kolegialny charakter organu, który ma bezpośredni wpływ na realne możliwości działania tego organu, Sąd uznał, że wyrok tut. Sądu z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 został wykonany w terminie. Uznanie, że wyrok został wykonany w terminie (i dodatkowo w dniu wniesienia skargi) oznacza, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań skarżącej o wymierzenie organowi grzywny, orzeczenie przez Sąd istnienia uprawnienia lub obowiązku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na jej rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej, czy zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Ponadto, nawet przyjmując, że organ formalnie wydał decyzję po upływie trzech dni od wyznaczonego orzeczeniem sądu terminu, to nie oznacza to, że nie wykonał wyroku w całości. Dla oceny skuteczność skargi w przedmiotowej sprawie istotna jest bowiem okoliczność, że organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 w zw. z art.154 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), skargę oddalił.