III SA/Kr 1052/08
WyrokWSA w Krakowie2009-08-06
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Dorota Dąbek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w wyniku wykonania prawomocnego orzeczenia o eksmisji, mimo kwestionowania przez osobę eksmitowaną legalności tej eksmisji przed sądem powszechnym, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu wskutek wykonania prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję jest traktowane jako opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Eksmisja, realizowana przez komornika na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, prowadzi do faktycznego opuszczenia lokalu, które jest równoznaczne z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przez stronę eksmitowaną, niezależnie od jej późniejszych kwestionowań legalności egzekucji przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K., powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzja zapadła w oparciu o fakt eksmisji skarżącej z lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu cywilnego i jej zamieszkiwania w lokalu socjalnym przy ul. B w K. Skarżąca kwestionowała trwałość opuszczenia lokalu, podnosząc, że czynności komornika nie były przeprowadzone z zachowaniem wymogów procesowych i są przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając eksmisję za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 października 2007 r , Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania s k a r g ę o d d a l a
Decyzją z dnia [...] 2007r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego skarżącej K. S. z lokalu nr [...] przy ul. A w K.
Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia
10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139, poz. 993).
Decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: D. K. będąca współwłaścicielką budynku przy ul. A w K. wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego skarżącej, powołując się na okoliczność wydania wyroku przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w dniu 20.02.2002r. o sygn. akt [...], na mocy którego orzeczona została eksmisja skarżącej z przedmiotowego lokalu i wykonana przez uprawniony do tego organ egzekucyjny – komornika sądowego.
W ocenie organu wskazana wyżej okoliczność, oraz to, że skarżąca zamieszkuje aktualnie w lokalu socjalnym przy ul. B nr [...]
w K. wyczerpuje przesłanki decydujące o możliwości wymeldowania
z pobytu stałego, ponieważ skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego trwającego ponad trzy miesiące, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie ma charakter trwały. Na skutek orzeczonej eksmisji skarżąca utraciła prawo do zajmowania lokalu przy ul. A. Nie ma również żadnej możliwości ponownego w nim zamieszkania. Utrzymanie nadal zameldowania w tym lokalu przez skarżącą stanowiłoby fikcję meldunkową.
Organ podkreślił też, że zameldowanie jest tylko i wyłącznie potwierdzeniem faktu zamieszkiwania. Decyzja o wymeldowaniu wydana na podstawie art. 15 ust. 2 w/w ustawy ma zawsze charakter wtórny do zaistniałych wcześniej okoliczności faktycznych uzasadniających wymeldowanie. Okolicznością faktyczną stwarzającą obowiązek wymeldowania z danego lokalu jest opuszczenie tego lokalu przez osobę w nim zameldowaną bez względu na okoliczności jakie doprowadziły do takiej sytuacji.
W odwołaniu od w/w decyzji K. S. zakwestionowała uznanie przez organ, że nastąpiło trwałe opuszczenie przez nią lokalu przy ul. A w K. Podniosła, że czynności komornika prowadzącego egzekucję w konsekwencji skutkujące jej eksmisją i zmianą przez nią miejsca zamieszkania z punktu widzenia prawnego nie były przeprowadzone z zachowaniem wymogów procesowych. Czynności komornika w tej sprawie są przedmiotem jej skargi wniesionej do sądu powszechnego. Nie można zatem mówić o skuteczności egzekucji komorniczej, a w konsekwencji skuteczności eksmisji. W rezultacie należy stwierdzić, że niezasadnym jest przyjęcie na podstawie tak ukształtowanego stanu faktycznego, iż nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu, co jest warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu. Wskazała bowiem, że postanowienie o mającej się odbyć egzekucji zostało doręczone dopiero na siedem dni przed dniem dokonania eksmisji. Czynności komornicze zostały przeprowadzone bez jej udziału. Została przetransportowana w warunkach zimowych, w karetce niedostosowanej do jej stanu zdrowia. Otrzymane nowe socjalne mieszkanie ma obniżony standard w stosunku do tego, który zajmowała. Odłączone są media, brakuje dostępu do wody. Rzeczy codziennego użytku pozostawiła w mieszkaniu na ul. A, do którego nie ma dostępu, tak samo jej siostra J. S., opiekująca się skarżącą.
Wojewoda decyzją z dnia 25.10.2007r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, za podstawę prawną przyjmując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odnosząc się do argumentacji odwołującej o przymusowym niejako charakterze opuszczenia przez nią lokalu przy ul. A organ zauważył, że opuszczenie lokalu w warunkach eksmisji należy traktować za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w warunkach dobrowolności, gdyż skoro na skutek przymusowej eksmisji realizowanej przez komornika na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu nastąpiło opuszczenie lokalu, to należy uznać, że spełniony został element stanu faktycznego polegający na dobrowolnym opuszczeniu przez skarżącą dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Co ważne, podkreślił organ, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Organ odniósł się również do toku sprawy przed sądem cywilnym dotyczącym eksmisji i zaskarżenia przez K. S. postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z 9.05.2007r. sygn. akt [...] w przedmiocie eksmisji – w ten sposób, że stwierdził, iż sprawa ta nie może mieć wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji, gdyż przedmiotem postępowania w przedmiocie wymeldowania jest wyłącznie ustalenie faktu opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem zaskarżenia K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Powtórzyła w niej argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, zaznaczając, że nie ma nadal dostępu do rzeczy osobistych zalegających w mieszkaniu przy ul. A. Została usunięta z tego lokalu bezprawnie, bez jej woli. Postępowanie przed sądem cywilnym jest w toku, co oznacza, że ostatecznie nie można przesądzać, iż eksmisja doprowadziła do opuszczenia przez skarżącą lokalu przy ul. A, gdyż legalność egzekucji komorniczej ma się dopiero rozstrzygnąć przed sądem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc po raz kolejny, że spełnione zostały w sprawie przesłanki wymeldowania K. S. z lokalu przy ul. A w K., gdyż skarżąca nie przebywa w tym lokalu, nie zamieszkuje go, a życie osobiste i rodzinne skoncentrowała w innym miejscu. Tą ostatnią okoliczność sama przyznała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie
z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga K. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych: osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Ust. 3 tego artykułu stanowi z kolei, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych
i majątkowych interesów.
W przedmiotowej sprawie należy rozważyć czy opuszczenie i nieprzebywanie przez K. S. w mieszkaniu przy ul. A w K. w okolicznościach wydania wyroku zawierającego orzeczenie o eksmisji jej z tego lokalu i faktycznej realizacji eksmisji odbyło się i odbywa w warunkach dobrowolności, zwłaszcza, że w skardze podnosi, iż wolą jej jest zamieszkanie w przedmiotowym lokalu a nie może tej woli zrealizować na skutek działań współwłaścicielki budynku A, która nie udostępnia kluczy do mieszkania.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 6.10.2005r. II OSK 65/05 stwierdził, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tezie wyroku z 11.02.2008r. III SA/Kr 893/07, Lex 488536 poprzez stwierdzenie, że eksmisja wprowadzająca w życie prawomocny wyrok sądu cywilnego jest na gruncie art. 15 ustawy z 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych całkowicie zrównana z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przez stronę eksmitowaną i wymeldowaną. U podstaw tych tez leży założenie, że wymeldowanie jest odzwierciedleniem stanu faktycznego, który może być konsekwencją różnorakich stanów prawnych. W tym przypadku wskutek dokonanej eksmisji nastąpiło faktyczne opuszczenie przez K. S. mieszkania przy ul. A. W świetle wyżej powołanych tez argumentacja skarżącej nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Dotychczasowy lokal przestał być bowiem centrum życiowym w sensie zlokalizowania osobistych i majątkowych interesów skarżącej. Nie ulega wątpliwości w świetle wyczerpującego i poprawnie ocenionego przez organy materiału dowodowego, że dla K. S. aktualnym miejscem zamieszkania jest mieszkanie przy ul. B w K. Przyznała tę okoliczność sama skarżąca w skardze. Posiada ona tym samym nowe centrum życiowe, które nie zmienia swego charakteru pomimo zastrzeżeń samej skarżącej co do warunków w mieszkaniu panujących.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu Wojewoda oraz Prezydent Miasta wydali zgodną z prawem i pozbawioną uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania decyzję, stąd skarga K. S. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło