III SA/Kr 1073/17
WyrokWSA w Krakowie2018-01-25
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a jeśli nie, to czy nałożenie kary na wspólników jest zasadne?Ratio decidendi
Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego. Decyzje administracyjne powinny być kierowane do wspólników jako osób fizycznych. W przypadku naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, kary pieniężne mogą być nakładane na wspólników, nawet jeśli naruszeń dopuścił się jeden ze wspólników będący jednocześnie przedsiębiorcą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na wspólników spółki cywilnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku oraz nieuzasadnione użycie kilku wykresówek. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne określenie strony postępowania (spółka cywilna zamiast wspólników) oraz bezzasadne zastosowanie przepisów dotyczących kar pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. L., T. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Decyzją z dnia 3 lipca 2017 r., znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania J. L. oraz T. L. (dalej: "skarżący") od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2017 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 050 zł, utrzymał decyzję w mocy decyzję organu l instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę przedsiębiorców: J. L. oraz T. L. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej: Zakład [...] "A" s.c. J. L., T. L. z siedzibą w L. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem obowiązków i warunków przewozu drogowego za okres od dnia 17 stycznia 2016 r. do dnia 18 grudnia 2016 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli nie zatrudniał kierowców, a przewozy wykonywane były przez jednego ze wspólników spółki: T. L. osobiście. Na skutek kontroli stwierdzono następujące uchybienia: wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. organ l instancji nałożył na wspólników karę pieniężną w wysokości 12.050 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu skarżący zarzucili wydanej decyzji naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem prawidłowego określenia strony postępowania oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie. Nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 92a ust. 1, 6 i 7 oraz art. 33 ust 1-3 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły podstawy do nakładania kary pieniężnej, a także niezastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, w której zdaniem skarżących zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 lipca 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał stosowne przepisy oraz wskazał, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę ustalił, że skarżący wykonywali przewozy na potrzeby własne w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej, w oparciu o zaświadczenie na przewozy rzeczy na potrzeby własne wydane przez Starostę w dniu 4 maja 2014 r. na czas nieokreślony dla O. B., L. J. Zakład [...] A s.c., natomiast T. L. nie posiadał żadnych uprawnień, wymaganych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego tj. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji ani też nie dokonał zgłoszenia prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do jego podstawowej działalności gospodarczej. W toku kontroli przedsiębiorcy przedstawili zaświadczenie nr [...] na przewozy na potrzeby własne wydane przez Starostę w dniu 18.01.2017 r. dla J. L., T. L. Zakład [...] "A" s.c., jednak było to już poza okresem, który podlegał kontroli.
Biorąc pod uwagę powyższe, w zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, organ odwoławczy przyjął, że zasadnym było nałożenia na stronę katy pieniężnej w łącznej wysokości 8000 zł, na podstawie lp. 1 .3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 min do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, po analizie wykresówek T. L. z okresu objętego kontrolą stwierdzono, że:
- wykresówka z dnia 11 marca 2016 r. wykazała, iż ww. kierowca we wskazanym dniu przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 40 minut, gdyż prowadził pojazd przez 6 godzin i 10 minut w okresie od godziny 03:55 do godziny 11:05 i nie wykonał w tym czasie wymaganej 45 minutowej przerwy;
- wykresówka z dnia 26.07.2016 r. wykazała, iż kierowca przekroczył
maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 45 minut, gdyż
prowadził pojazd przez 5 godzin i 15 minut w okresie od godziny 02:30 do godziny
08:30 tego dnia i nie wykonał w tym czasie wymaganej 45 minutowej przerwy;
- wykresówka z dnia 15.12.2016 r. wykazała, iż kierowca we wskazanym dniu przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 godziny i 20 minut, gdyż prowadził pojazd przez 8 godzin i 50 minut w okresie od godziny 03:45 do godziny 14:10 tego dnia i nie wykonał w tym czasie wymaganej 45 minutowej przerwy.
We wszystkich ww. trzech przypadkach do kontroli nie okazano żadnego dokumentu w postaci wydruku, wykresówki lub karty dziennej uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji uznano, że organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na skarżących karę pieniężną w łącznej wysokości 2.850 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę organ drugiej instancji wskazał, że w dniu 7 czerwca 2016 r. o godzinie 18:10 ww. kierowca rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9- godzinny nieprzerwany odpoczynek (lub nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin). W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 20 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 19:30 dnia 07.06.2016 r. do godziny 03:50 dnia 08.06.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 40 minut. W tym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Ponadto w dniu 25 lipca 2016 r. ww. kierowca o godzinie 19:25 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9- godzinny nieprzerwany odpoczynek (lub nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin). W okresie tym kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 25 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:05 dnia 25.07.2016 r. do godziny 02:30 dnia 26.07.2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny 35 minuty W tym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. W obydwu ww. przypadkach Do kontroli nie okazano żadnego dokumentu (wykresówki, wydruku czy karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Dlatego też również w tym przypadku za zasadne uznano nałożenie kary pieniężnej w wysokości odpowiednio 100 zł i 700 zł na podstawie lp. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia polegającego na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu organ odwoławczy stwierdził, że analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy T. L. wskazała, że w dniu 25/26.07.2016 r. ww. kierowca użył dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu rozliczeniowego. Kierowca włożył wykresówkę do tachografu w pojeździe o nr rej. [...] i rozpoczął rejestrację aktywności na pierwszej wykresówce, która zapisywana była w okresie od godziny 19:15 dnia 25.07.2016 r. do godziny 21:05 dnia 25.07.2016 r. Kolejna wykresówka została włożona do tachografu w tym samym pojeździe w dniu 26.07.2016 r. o godzinie 02:30 pomimo, że kierowca nie zakończył jeszcze 24-godzinnego okresu rozliczeniowego. Ustalono też, że w dniu 19 października 2016 r. kierowca użył dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu rozliczeniowego. Kierowca włożył wykresówkę do tachografu w pojeździe o nr rej. [...] i rozpoczął rejestrację aktywności na pierwszej wykresówce, która zapisywana była w okresie od godziny 6:25 dnia 10 października 2016 r. do godziny 06:50 tego samego dnia. Kolejna wykresówka została włożona do tachografu w tym samym pojeździe również w dniu 19 października 2016 r. o godzinie 11:30 i była zapisana do godziny 14:35 tego samego dnia. Dlatego też za zasadne uznano nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 400 zł za ww. naruszenia sankcjonowane przez lp. 6.3.1 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania. Uznając je za bezpodstawne podał szczegółową argumentację swojego stanowiska.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisu postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w zakresie w jakim organ utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skierowaną do strony oznaczonej jako spółka cywilna na co wskazują podanie w decyzji numerów NIP, REGON oraz siedziby spółki cywilnej, podczas gdy spółka cywilna nieposiadająca osobowości prawnej nie może być adresatem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a zatem decyzja organu l instancji została skierowana do osoby niebędącej strona w sprawie co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. skutkuje jej nieważnością, a utrzymanie decyzji obarczonej wadą nieważności winno skutkować nieważnością zaskarżonej decyzji jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Z ostrożności procesowej zarzucono też:
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 92b ust. 1 ustawy transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie w zakresie w jakim organ błędnie nałożył na skarżących kary pieniężne za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach okresach odpoczynku w przypadku gdy skarżący zapewnili właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów unijnych oraz zapewnili prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, które miało wpływ na wynik sprawy bowiem skutkowało niezasadnym nałożeniem na skarżących kary pieniężnej;
- naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § K.p.a. w zakresie w jakim organ nie rozważył całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez brak wskazania w jakim charakterze były wykonywane przewozy w sytuacji gdy jeden ze skarżących posiadał wydane zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym i nałożeniem kary pieniężnej na skarżących.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w przypadku braku stwierdzenia podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji o ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369) dalej: "P.p.s.a".
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy i nie był kwestionowany przez stronę skarżącą.
Zarzuty skargi dotyczyły zasadniczo trzech kwestii: prawidłowego określenia strony postępowania, istnienia podstaw do zastosowania art. 92 b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U.2016.1907) oraz zasadności nałożenia kary za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W ocenie Sądu wszystkie ww. zarzuty są bezpodstawne.
Odnosząc się do pierwszego z nich Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja organu I instancji została skierowana do spółki cywilnej, a nie do jej wspólników. Z treści ww. decyzji jednoznacznie wynika, że jako podmioty, do których skierowano decyzję wskazano osoby fizyczne – J. L. i T. L. – będących wspólnikami spółki cywilnej. Podanie nazwy spółki cywilnej, w ramach której skarżący wykonują działalność gospodarczą wraz z nr REGON i NIP w żaden sposób nie determinuje określenia podmiotu, do którego kierowana jest decyzja. Sąd podkreśla, też, że decyzja została wysłana do każdego ze skarżących z osobna, ze wskazaniem na korespondencji ich imion i nazwisk. Ponadto adres na jaki skierowano przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji wynika z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP dotyczących działalności każdego ze skarżących, gdzie adres ten wskazali jako swój adres korespondencyjny. Z powyższego wynika, że organy prawidłowo określiły strony postępowania i do tych stron skierowały swoje decyzje. Skarżący formułując omawiany zarzut skargi, wyciągnęli zbyt daleko idące wnioski z faktu wskazania w głowie decyzji nazwy spółki cywilnej, w ramach której każdy ze skarżących prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Tym bardziej Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie – jak sugerowali skarżący - występowania kwalifikowanej wady skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły popełnienie opisanych w stanie faktycznym naruszeń polegających na:
- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 min do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut,
- skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę oraz
- nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.
Właściwie również wskazano naruszone przepisy ustawy o transporcie drogowym (art. 92 a ust. 1, 6 i 7), jak i określono kary pieniężne za ww. naruszenia, wskazując jako podstawy odpowiednio: Ip. 5.2, lp. 5.3. oraz lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący jakkolwiek w zarzutach skargi nie kwestionowali powyższego to jednak uznali, że w ww. zakresie organ bezpodstawnie nie zastosował względem nich art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, pomimo tego, że zapewnili właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożlwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów unijnych oraz zapewnili zasady wynagradzania niezachęcające do naruszania obowiązujących przepisów.
Zgodnie z treścią art. 92b.
1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Z powyższego wynika, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe zorganizowanie i zabezpieczenie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola, co powinno zapewniać przestrzeganie m.in. norm czasu pracy kierowców. Kontrola kierowców powinna być tak zorganizowana, aby odpowiednio wcześnie można wykryć niezgodne z prawem działania. Ponadto, przedsiębiorca winien tak dobierać kierowców oraz tak zorganizować ich pracę, aby nie dochodziło do naruszenia przez nich prawa podczas wykonywania transportu drogowego. Sprawą przedsiębiorcy jest zawieranie takich umów, dobór takiej kadry i obmyślenie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz przewóz drogowy, a jednocześnie zapobiegać będą naruszeniom zasad i warunków wykonywania tego transportu. Właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. By móc uchylić się od odpowiedzialności, przewoźnik winien wykazać, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, a ich wykrywanie wiąże się ze stosowaniem środków dyscyplinujących przewidzianych w przepisach prawa pracy.
W realiach niniejszej sprawy brak możliwości zastosowania omawianego wyżej przepisu, wynika z tego, że naruszeń dopuścił się kierowca, który jest jednym ze wspólników spółki cywilnej, czyli sam przedsiębiorca. Nie może się zatem zwolnić z odpowiedzialności przytoczoną argumentacją bowiem stwierdzonych naruszeń dopuścił się sam skarżący (przedsiębiorca), a nie osoba trzecia, na działanie której nie miał wpływu.
Odnosząc się do kwestii zasadności nałożenia kary za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia Sąd stwierdza, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący wykonywali przewozy na potrzeby własne w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej, w oparciu o zaświadczenie na przewozy rzeczy na potrzeby własne wydane przez Starostę w dniu 4 maja 2014 r. na czas nieokreślony dla: O. B., L. J. Zakład [...] A s.c. Natomiast T. L. nie posiadał żadnych uprawnień, wymaganych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego tj. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji ani też nie dokonał zgłoszenia prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do jego podstawowej działalności gospodarczej. W toku kontroli przedsiębiorcy przedstawili zaświadczenie nr [...] na przewozy na potrzeby własne wydane przez Starostę w dniu 18.01.2017 r. dla J. L., T. L. Zakład [...] "A" s.c., jednak było to już poza okresem, który podlegał kontroli.
W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym "Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej". Z kolei w ust. 2 tego przepisu ustawodawca wymienił przypadki, które nie są objęte obowiązkiem posiadania takiego zaświadczenia. Są to przewozy drogowe wykonywane:
1) w ramach powszechnych usług pocztowych,
2) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy,
3) przez przedsiębiorców nieposiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.
Jak wynika z treści powołanych przepisów ustawy, przedsiębiorca posiadający zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego, który zamierza wykonywać przewóz na potrzeby własne musi, poza wypadkami określonymi w ust. 2, legitymować się stosownym zaświadczeniem.
Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.173.1807) jest osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną. Przedsiębiorcami są również wspólnicy spółki cywilnej w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. W świetle tej ustawy podmiotem gospodarczym jest więc wspólnik spółki cywilnej, a nie spółka. Spółka jest wyłącznie wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym, ukształtowanym przez jej wspólników na zasadach i na warunkach określonych w kodeksie cywilnym – art. 860 k.c. Spółce cywilnej nie przysługuje podmiotowość prawna. Prowadzi to do wniosku, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, musi posiadać każdy ze wspólników spółki cywilnej. Zauważyć należy, że zaświadczenie na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne jest aktem z zakresu administracji publicznej i rodzi skutki prawne wobec określonego podmiotu w sferze publicznoprawnej. Zaświadczenie jest aktem indywidualnym, wydawanym na wniosek konkretnego przedsiębiorcy (art. 33 ust. 6 ustawy) i potwierdza zgłoszenie przez niego dodatkowej działalności polegającej na przewozie drogowym rzeczy na potrzeby własne jako działalności pomocniczej stosunku do tej, którą głównie się zajmuje. Zaświadczenie legitymuje przedsiębiorcę do realizowania tego rodzaju przewozu. Uprawnienie stwierdzone zaświadczeniem, podobnie jak licencja na wykonywanie transportu drogowego, nie ma charakteru majątkowego, wobec tego nie może być przedmiotem wkładu do majątku spółki. Uzyskanie takiego zaświadczenia przez jednego ze wspólników spółki cywilnej nie powoduje więc przejścia uprawnienia w nim inkorporowanego na pozostałych wspólników spółki. Oznacza to, że inni wspólnicy spółki cywilnej mogą realizować przewozy drogowe na potrzeby własne pod warunkiem otrzymania od właściwego organu zaświadczenia na wykonywanie działalności w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 5/08 przyjął, że w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Stanowisko Sądu wyrażone w tej uchwale odnoszące się do kwestii charakteru prawnego uprawnień wynikających z licencji na wykonywanie transportu, należy zdaniem Sądu uwzględnić w rozpatrywanej sprawie. Trzeba zatem stwierdzić, że nieposiadanie przez wspólnika spółki cywilnej wykonującego transport drogowy rzeczy na potrzeby własne wymaganego zaświadczenia w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Wobec tego jest to przesłanka do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 965/08). Powyższe wskazuje zatem, że nałożenie kary za wykonywanie przewozu na potrzeby własne przez T. L. bez wymaganego zaświadczenia było w pełni uzasadnione.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zarzucanych w skardze przepisów natury procesowej. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W konsekwencji powyższego zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżących skutku.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekła jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło