III SA/Kr 1098/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr. ) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia 18 września 2008 r, Nr : [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I . s k a r g ę o d d a l a , II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K. , Kancelaria Adwokacka w K. ul. [...], koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 września 2008 r., znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji – Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...], odmówił wymeldowania P. K. z lokalu nr [...] na os. A w K. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wniosek o wymeldowanie P. K. z przedmiotowego lokalu wystąpił S. K. - ojciec wymienionego. Podał, że nie wyraża zgody na zameldowanie syna na pobyt stały w jego mieszkaniu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że P. K. od 26 lipca 2007 r. odbywa karę pozbawienia wolności i obecnie przebywa w Zakładzie Karnym. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że wymieniony przed aresztowaniem zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania. Komisariat Policji po przeprowadzeniu kontroli dyscypliny meldunkowej w lokalu na os. A w K. ustalił, że aktualnie pod tym adresem zamieszkuje babka P. K. – Z. K. Jak zeznała wyżej wymieniona jej wnuk P. K. zarówno w dacie zameldowania jak i później cały czas zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu aż do chwili aresztowania. Wnuk posiada tutaj swoje rzeczy, ubrania, ma klucze do mieszkania. Zajmuje w mieszkaniu większy pokój, lokal ten stanowi miejsce pobytu stałego wnuka. Po opuszczeniu Zakładu Karnego wnuk będzie dalej zamieszkiwał pod tym adresem. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło opuszczenie w taki sposób przedmiotowego lokalu, które stanowiłoby podstawę do wymeldowania osoby. Zaznaczono również, że instytucja wymeldowania osoby z pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu. Wymeldowanie nie jest, bowiem tożsame z wykonaniem eksmisji, nie może być też drogą zmuszającą osobą do opuszczenia lokalu. Wymeldowanie może nastąpić wówczas, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale osoba opuści lokal i z niego nie korzysta. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. K., podnosząc, że syn P. K. zameldował się na pobyt stały w przedmiotowym lokalu bez jego zgody i pozwolenia. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wymeldowanie S. K. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał na regulację art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na wymeldowanie P. K., określone we wskazanym przepisie. Organ odwołał się także do regulacji art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące - poza miejscem stałego zameldowania - bez dopełnienia obowiązku wymeldowania uznać należy przebywanie w zakładzie karnym i poprawczym, areszcie śledczym, schronisku dla nieletnich i zakładzie wychowawczym. Jak wynika z akt sprawy, P. K. nie opuścił przedmiotowego lokalu w sposób trwały, bowiem został zabrany z miejsca pobytu stałego przez Policję i deklaruje chęć powrotu pod ten adres po opuszczeniu zakładu karnego. Pobyt w zakładzie karnym jest stanem przejściowym, niezależnym od woli osoby osadzonej, a więc nie można uznać, że takie opuszczenie lokalu było dobrowolne. Równocześnie organ wyjaśnił, że nie może uwzględnić podniesionego w odwołaniu zarzutu S. K. dotyczącego braku jego zgody na zameldowanie syna w przedmiotowym lokalu. Usunięcie skutków ewentualnego wadliwego zameldowania może nastąpić, bowiem po przeprowadzeniu przez organ I instancji odrębnego postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w trakcie, którego organ administracji zbada, czy czynność materialno-techniczna, polegająca na zarejestrowaniu pobytu stałego P. K. w lokalu, była dokonana prawidłowo, czy też nie. Z powyższych względów Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na decyzję Wojewody z dnia 18 września 2008 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył S. K., podnosząc, że uważa zaskarżoną decyzję za niezgodną z prawem. Zameldowania jego syna P. K. dokonano, bowiem bez jego zgody, fałszując druk meldunkowy. Podkreślił, że jest jedynym właścicielem przedmiotowego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości po oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ustawy). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności, między innymi: pobyt w zakładach karnych, poprawczych czy aresztach śledczych. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje ugruntowany pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu wskazanego art.15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Oprócz tego organ administracji powinien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustalaniu zamiaru istotne znaczenie będzie mieć, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy pozostają z nią w sprzeczności. Okolicznościami tymi będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w przedmiotowym lokalu. Organ nie może, zatem poprzestać jedynie na oświadczeniach zainteresowanej osoby (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; niepublik., wyrok NSA z 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepublik.). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W świetle zasad wyrażonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji powinien ustalić brak przesłanki do wymeldowania w sposób nie budzący wątpliwości, w myśl dążenia do osiągnięcia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zbierając w tym celu i rozpatrując cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić go w całokształcie (art. 80 k.p.a.). W tym względzie nie można zarzucić organom uchybień przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonane przez organy I i II instancji ustalenia braku zaistnienia przesłanki warunkującej wymeldowanie z miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, zebranym i ocenionym wszechstronnie, w zgodzie z postanowieniami artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Bezsprzecznie P. K. został zabrany z miejsca pobytu stałego przez Policję i przebywał w dacie orzekania przez organy administracji w zakładzie karnym. Rację mają, więc organy wskazując, że P. K. nie opuścił dobrowolnie miejsca stałego pobytu. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wtedy, gdy wynika z własnej woli osoby (por. wyrok NSA z 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183). Za tego rodzaju opuszczenie miejsca stałego pobytu, jak trafnie podnosi Wojewoda, nie można uznać aresztowania P. K. i osadzenia go w zakładzie karnym. Zarówno Wojewoda jak i Prezydent Miasta w sposób prawidłowy odczytały, zatem i zastosowały normę prawną wyrażoną w art. 15 ust. 2 ustawy. Podkreślić należy, że ewidencja ludności ma na celu rejestrację danych o miejscu pobytu osób. Organy ewidencyjne nie są, więc uprawnione do badania tytułów prawnych zamieszkiwania pod danym adresem, rozstrzygania sporów o prawo własności, itp.(por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 507/08; publik. w Wspólnota 2009/34/38). W przedmiotowej sprawie istotne było jedynie ustalenie dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu. Brak zgody skarżącego na zameldowanie syna w przedmiotowym lokalu, eksponowany w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w skardze do sądu administracyjnego, jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Trafnie argumentuje organ odwoławczy, że usunięcie skutków ewentualnego wadliwego zameldowania P. K. może nastąpić w odrębnym od niniejszego postępowaniu, którego przedmiotem będzie ustalenie, czy czynność zarejestrowania syna skarżącego w miejscu stałego pobytu była prawidłowa, czy też nie. Skoro, zatem Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanych decyzjach naruszenia prawa uznał je za prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.