III SA/Kr 1104/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-13
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, aktualizując dane ewidencyjne gruntów, może oprzeć się na protokole ustalenia przebiegu granic działek sporządzonym na podstawie zgodnych oświadczeń właścicieli, nawet jeśli później jedna ze stron kwestionuje ten przebieg granicy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, aktualizując dane ewidencyjne gruntów, może oprzeć się na protokole ustalenia przebiegu granic działek, jeśli właściciele złożyli zgodne oświadczenia co do tego przebiegu. Późniejsze kwestionowanie przez jedną ze stron ustalonego przebiegu granicy, wynikające z innych okoliczności, nie podważa ważności oświadczenia złożonego w postępowaniu ewidencyjnym, które ma charakter oświadczenia wiedzy, a nie oświadczenia woli kształtującego prawo własności. W przypadku sporu o własność lub granice, właściwym organem do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących zmiany przebiegu granic działek i ich powierzchni. Po wydaniu decyzji przez Starostę, M. C. wniosła odwołanie, które zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Starosta ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję o aktualizacji danych. M. C. ponownie wniosła odwołanie, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora. Następnie M. C. złożyła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i błędne ustalenie przebiegu granic na podstawie niezgodnych oświadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 3 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 3 sierpnia 2018 r. na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Starosty z [...] 2018 r. orzekającej o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu K, jednostka ewidencyjna K utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organy administracji ustaliły następujący stan faktyczny i prawny.
M. B. wnioskiem z dnia 1 grudnia 2016 r. zwróciła się do Starosty o zmianę granic nieruchomości zgodnie z operatem technicznym, sporządzonym przez P. M., przyjętym do państwowego zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dnia 21.11 .2016 r. za nr [...].
Starosta po rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] 2017 r. znak: [...] orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych (...) w zakresie - zmiany przebiegu granic działki nr [...] na odcinku z działkami nr [...], [...] i [...]; - zmiany przebiegu granic działki nr [...] na odcinku z działkami nr [...] i [...]; - zmianie powierzchni działki nr [...] z dotychczasowej ogólnej powierzchni 0,0623 ha (...) na 0,0680 ha (...).
M. C. wniosła odwołanie o tej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2017 r. uchylił tą decyzję organu l instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Starosta ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił materiał dowodowy, zgodnie ze wskazaniami organu II instancji. Do akt sprawy dołączono kopie dokumentów źródłowych tj. mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2880, mapy katastralne w skali 1:2880 oraz dokumenty z ksiąg wieczystych nr [...], nr [...] i nr [...].
Starosta wydał [...] 2018 r. decyzję znak: [...], w której orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencyjnego obr. K, jednostki ewidencyjnej K w zakresie - zmiany przebiegu granic działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...], [...] i [...]; -zmiany przebiegu granic działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...] i [...], - zmianie powierzchni działki ewid. nr [...] z dotychczasowej ogólnej powierzchni 0,0623 ha (...) na 0,0680 ha (...) zgodnie z dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w dniu 21.11.2016r. za nr [...].
M. C. ponownie złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Organ odwoławczy rozpatrując powyższe odwołanie wskazał, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej ustawa) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów budynków. Z § 44 rozporządzenia wynika, że starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei według § 45 ust. 1 aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przepisy ustawy wskazują z kolei, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek właścicieli nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1) lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W sprawie podstawę aktualizacji stanowił wniosek M. B. dotyczący jej działki nr [...]. Dokumentacją stanowiącą podstawę do powyższej aktualizacji miał być operat techniczny przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.11.2016r. Zdaniem organu odwoławczego Starosta słusznie uznał, iż aktualizacja informacji powinna zostać dokonana w drodze decyzji administracyjnej.
Organ odwoławczy ustalił, że w rejestrze gruntów wykazano: działkę nr [...] o pow. 0,6345 ha jako własność M. B., działkę nr [...] o pow. 0,0623 ha jako własność M. C., działkę nr [....] o pow. 0,0127 ha jako własność Gminy K, działkę nr [...] o pow. 2,1699 jako pozostającą we władaniu Gminy K. Istotnym elementem operatu nr [...] jest protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych sporządzony na podstawie § 37-§39 rozporządzenia. Wskazano, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub jeśli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§37 rozporządzenia). Szczegółowe zasady ustalenia przebiegu granic na gruncie regulują przepisy § 38 i § 39 rozporządzenia.
Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, a w szczególności wykonanej, przez geodetę P. M., obszernej analizy (k 13) materiałów źródłowych będących w powiatowym zasobie geodezyjnym oraz wyników badania położenia znaków i śladów granicznych wynika, że zaszły przesłanki do ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...]. Istniejące materiały geodezyjne nie zawierają danych określających przebieg ustalanych linii granicznych wg stanu prawnego gruntów oraz z wymaganą dokładnością. W zasobie materiałów geodezyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego znajdowała się dokumentacja niewiarygodna, gdyż nie pozwala na określenie położenia punktów granicznych z dokładnością ±0,30 m względem osnowy geodezyjnej l klasy. Oznaczało to, że dane ewidencyjne dotyczące przebiegu granic przedmiotowej działki nie realizowały wymogów § 61 ust. 1 rozporządzenia, który wskazuje, że numerycznego opisu granic (...) działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi". Geodeta P. M. przed przystąpieniem do czynności ustalenia przebiegu granic dokonał analizy następującej dokumentacji:
1.Mapa katastralna w skali 1:2880 [...], [...] wykonana metodą pomiarów stolikowych,
2.Operat ustalenia stanu władania wsi K, [...] - pomiar wykonany taśmą w nawiązaniu do granic posiadania bez dowiązania do osnowy geodezyjnej w układzie lokalnym,
3.Mapa ewidencji gruntów w skali 1:2880, karta mapy 8, 9, wieś K, [...] opracowana na podstawie ww. dokumentów,
4.Operat techniczny [...], dotyczący wywłaszczenia pasa drogi państwowej - brak szkiców polowych w oparciu, o które możliwe byłoby wyznaczenie/wznowienie punktów granicznych,
5. Operat techniczny "Pomiaru sytuacyjno-wysokościowego" dotyczący ustalenia stanu władania wsi K [...], zawierający protokoły ustalenia stanu władania przygotowywane na podstawie wpisów istniejących w protokołach ustalenia stanu władania do operatu ustalenia stanu władania do mapy ewidencji w skali 1:2880 [...] w zakresie władającego i numeracji działek, 6.Operat techniczny [...] tj. mapy zasadnicze w skali 1: 1000 oraz w skali 1: 500 opracowany na podstawie ww. dokumentu, 7. Operat techniczny KERG [...], dotyczący podziału działki ewid. nr [...]. Brak dokumentu w pzgik (kopie szkicu polowego oraz mapy z projektem podziału wykonawca uzyskał z prywatnego archiwum wykonawcy pracy geodezyjnej),
8. Operat techniczny [...] dotyczący podziału działki ewid. nr [...], źródłem danych dotyczącym położenia pkt. granicznych była mapa ewidencji gruntów w skali 1:2880 ([...]),
9. Operat techniczny [...] dotyczący podziału działki ewid. nr [...], źródłem danych dotyczącym położenia pkt. granicznych była mapa ewidencji gruntów w skali 1:2880 ([...]). W analizowanym materiale brak protokołu z ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych bądź protokołu granicznego lub aktu ugody z rozgraniczenia nieruchomości,
10. Operat techniczny [...] dotyczący modernizacji ewidencji gruntów w obrębie K, w którym jako źródło danych o położeniu pkt granicznych wyznaczających przebieg ustalanych linii granicznych stanowiły operat dotyczący ustalenia stanu władania wsi K [...] i operat podziału działki nr [...] ([...]).
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, iż Starosta w wydanej decyzji pominął całkowicie parcelę [...]. Wskazał, iż rozpatrując powyższą sprawę po raz pierwszy, zwrócił uwagę, iż informacje dotyczące tej parceli mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Podkreślono, że podział ww. parceli nie został uwidoczniony na żadnej z map katastralnych. Jednakże z uzupełnionego materiału dowodowego tj. dokumentów ze zbiorów ksiąg wieczystych wynika, że parcela [...] podzieliła się na [...] i [...]. Parcela [...] weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...], z kolei jak wynika wyrysu z mapy ewidencyjnej 1 :2880 znajdującego się w zbiorze dokumentów przy księdze wieczystej nr [...], pozostała część parceli [...] w skład działki nr [...]. Jedynym dokumentem przedstawiającym podział ww. parceli jest ww. wyrys.
Organ odwoławczy po porównaniu kopii archiwalnej mapy katastralnej z analogową mapą ewidencyjną oraz aktualną numeryczną mapą ewidencyjną stwierdza, że faktycznie część parceli [...] wchodzi w skład obecnej działki ewidencyjnej [...]. Należy jednak zwrócić uwagę, na technologię założenia mapy katastralnej 1: 2880, jak również ewidencyjnej mapy analogowej oraz ówczesne możliwości techniczne wykonywania pomiarów geodezyjnych terenowych i kartometrycznych, a także ówczesne wymagania dokładnościowe, wiąże się z tym bowiem wiarygodność tak pozyskanych danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, iż zachodziły przesłanki do ustalenia przebiegu granic zgodnie z §37-§39 rozporządzenia, bowiem na podstawie powyższej dokumentacji nie można w sposób wiarygodny wykazać przedmiotowego przebiegu granicy.
Zgodnie z przepisem § 39 ust.1 rozporządzenia "Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli (...) tych działek, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych". Przepis § 39 ust. 2 rozporządzenia wskazuje z kolei, że w przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, przebieg granic działek ewidencyjnych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli stan ten nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Natomiast, gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujący te grunty ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3 rozporządzenia). Geodeta 26 października 2016r. wykonał czynności ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi.
Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych zostały utrwalone w protokole
ustalenia oraz na szkicu stanowiącym jego integralną część. Jak wynika z
dokumentacji zawartej w operacie [...], granice działki nr [...] zostały ustalone:
-z działką nr [...] w punkcie A (róg podmurówki) na podstawie analizy materiałów,
granicę tą zaakceptowała M. B., właściciele działki nr [...] T. i K. W. mimo prawidłowego zawiadomienia nie brali udziału w czynnościach ustalenia,
-z działką nr [...] linia A-B na podstawie zgodnego wskazania właścicieli
nieruchomości, granicę tą zaakceptowali obecni M. B. oraz przedstawiciel
Gminy K Ł. A. na podstawie pełnomocnictwa,
-z działką nr [...] linia B-C na podstawie zgodnego wskazania właścicieli
nieruchomości, granicę tą zaakceptowały obecne na gruncie właścicielki
sąsiadujących działek – M. B. oraz M. C.
Dodać należy, że ustalony przebieg granic nie odbiega (w granicach błędu mapy) od jego przebiegu przedstawionego w dokumentacji źródłowej, w szczególności na mapie w skali 1:2880. Odnośnie do granicy z działką nr [...] strony zgodnie oświadczyły, że działka nr [...] nie sąsiaduje z działką nr [...], co potwierdziły podpisami złożonymi w protokole ustalenia. W związku z tym wykonawca dokonał również ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku pomiędzy punktami granicznymi B i [...] oraz z działką nr [...] w związku z sytuacją, iż punkt graniczny nr [...] stanowi trójmiedzę działek nr: [...], [...] i [...].
Przebieg granicy działki nr [...]
- z działką nr [...] i nr [...] w punkcie [...] ustalony został na podstawie analizy
materiałów, granicę zaakceptowała M. C. oraz przedstawiciel Gminy
K Ł. A.,
-z działką nr [...] (linia B-[...]) na podstawie zgodnego wskazania właścicieli
nieruchomości, granicę tą zaakceptowali obecni M. C. oraz przedstawiciel
Gminy K Ł. A.
Reasumując stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie, zaistniały okoliczności, o których mowa w § 39 ust. 1-3 rozporządzenia. Niektóre granice działek nr [...] i [...] ustalono wg zgodnego wskazania właścicieli (§ 39 ust 1 rozporządzenia), inne zaś na podstawie analizy dostępnych dokumentów (§ 39 ust. 3 rozporządzenia).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, iż w opracowaniu geodety powinno znaleźć się precyzyjne określenie, że zostały ustalone części granic wskazanych działek organ odwoławczy wyjaśnił, że istotnym dokumentem operatu nr [...] jest protokół ustalenia przebiegu granic wraz ze szkicem granicznym sporządzony, w obecności stron, podczas tych czynności. Zarówno protokół jak i szkic nie poddają w wątpliwość, że przebieg granicy między działką nr [...] a nr [...] został ustalony tylko na odcinku od punktu nr B do C.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, iż przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] winien zostać zmieniony w sposób analogiczny jak przebieg granicy części działki [...] z [...] organ odwoławczy wyjaśnił iż na skutek oświadczenia właścicieli/władającego działek nr [...] i [...], że nie graniczą one ze sobą, wykonawca dokonał dodatkowego ustalenia, ale tylko przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] w punkcie nr [...] oraz z działką nr [...] od punktu B do punktu nr [...]. Zlecenie obejmowało bowiem działkę nr [...] i wykonawca pracy geodezyjnej mógł ją wykonywać wyłącznie w zakresie zgłoszenia dokonanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Organu odwoławczy wyjaśnił że, skoro M. C. na gruncie złożyła oświadczenie woli wraz z drugą stroną co do przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] na odcinku od punktu B do C, to przebieg tej granicy będącej przedmiotem operatu za nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, został określony bezspornie. Rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Odnosząc się zatem do zawartych w odwołaniu zarzutów, świadczących o sporze o własność pasa gruntu stanowiącego dojazd, błędne jest oczekiwanie skarżącej, że w ramach postępowania mającego na celu aktualizację danych ewidencyjnych dojdzie do załatwienia sporu o własność, Jeżeli odwołująca chce kwestionować przebieg spornej według niej granicy przedmiotowej działki, to właściwymi do rozgraniczenia nie są organy administracyjne, a tylko sąd powszechny.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodnie z prawem.
M. C. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:
1/ art. 10 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym, w szczególności poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;
2/ § 39 ust. 1 w związku z § 45 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 24 ust. 2 b pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego polegające na przyjęciu, że doszło do ustalenia przebiegu granic działek [...] i [...] na podstawie 7 39 ust. 1 rozporządzenia tj. na podstawie zgodnych wskazań właścicieli działek potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu, w sytuacji gdy faktycznie zgodne wskazanie granic potwierdzone zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu nie miało miejsca; 3/ art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i w konsekwencji nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym w szczególności niewyjaśnieniu treści złożonego przez skarżącą oświadczenia co do przebiegu granic, w tym tego czy było to oświadczenie zgodne, a także niewyjaśnieniu przyczyn treści oświadczenia złożonego do protokołu ustalenia.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty podnosząc między innymi, że w odwołaniu od decyzji organu l instancji wyraźnie podkreślono, że określenie w protokole granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] nastąpiło w sytuacji, kiedy dojazd do działki skarżącej pozostawał niezakłócony przez M. B. W sytuacji gdy działanie M. B. dorowadziło do tego, że skarżąca ponownie nie ma możliwości swobodnego dojazdu do swojej działki nie można już dłużej mówić o zgodnym oświadczeniu stron co do przebiegu granicy. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie -w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Przechodząc zatem do oceny legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów przywołanych wyżej należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne dalej w skrócie pgik, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków dalej w skrócie rozporządzenie egib.
Z przepisu art. 2 ust. 2 pgik wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw.
Informacje powyższe gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej.
Przepisy pgik nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Stosownie do art. 24 ust. 2a pgik, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).
Zgodnie z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych a procedura tej aktualizacji ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu.
W przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło się na wniosek. Stwierdzić należy, że wbrew stanowisku skarżącej zaprezentowanemu w skardze oraz w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięciu temu nie można zarzucić naruszenia prawa.
Sąd zwraca uwagę, że sporządzony w tej sprawie protokół z ustalenia granic działek ewidencyjnych nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie granica między wyżej wymienionymi działkami została ustalona w obecności właścicieli nieruchomości, którzy złożyli, jak wynika to wprost z treści tego protokołu, zgodne oświadczenie co do jej przebiegu, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, a następnie przebieg granicy został zaznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu. Sąd podkreśla, że protokół ten nie ma charakteru aktu ugody zawartej przed uprawnionych geodetą w rozumieniu art. 31 ust. 4 p.g.k. (w zakresie postępowania rozgraniczeniowego).
Oświadczenie złożone w trybie § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji stanowi tylko element postępowania o ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny i mieści w sobie przede wszystkim elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy.
Jak wynika z protokołu skarżąca podpisy złożyła w trzech miejscach obok wyraźnie zaznaczonych treści. Zdaniem sądu nie ma waloru prawnego stwierdzenie skarżącej, ze z uwagi na późniejsze zachowanie M. B. nie zgadza się z przebiegiem granicy wynikającym z opracowania geodety.
Geodeta operat przygotował w oparciu o zgromadzone dokumenty i pomiary. Na treść operatu nie ma wpływu późniejsze zachowanie stron, po złożonych oświadczeniach do protokołu.
Ponadto należy zauważyć, że cel w jakim celu strony składają podpis jest zapisany w protokole: "My niżej podpisani, oświadczamy, że granica między działkami wymienionymi w kolumnie 2 przedstawiona na szkicu polowym stanowiącym integralną część niniejszego protokołu została ustalona wg. naszych zgodnych wskazań." Skarżąca dokładnie wiedziała, co podpisuje. Prawidłowo organy obu instancji uznały, że złożone przez skarżącą do protokołu w 26 października 2016 r. oświadczenie dawało podstawę do dokonania dalszych czynności w postępowaniu o ustalenie przebiegu granic ewidencyjnych, które zakończyło się z chwilą opracowania operatu pomiarowego i przyjęcia go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Operat wpisany został do ewidencji materiałów zasobu w dniu 21 .11 .2016r. za nr [...] i od tego dnia stanowił materiał państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. To ten operat pomiarowy jest dokumentem geodezyjnym stanowiącym podstawę decyzji, a nie późniejsze oświadczenie skarżącej, że się z nim nie zgadza Oświadczenie składane na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji jest co do zasady oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli. To właściciele działek (lub inne osoby wymienione w ww. § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów) zgodnie wskazują przebieg granic działek ewidencyjnych. Prawodawca nawet redagując powołany § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji posłużył się pojęciem "wskazania" przez właścicieli przebiegu granicy ewidencyjnej, żeby podkreślić, że w tym zakresie chodzi przede wszystkim o wiedzę, jaką mają właściciele co do granic ich działek, a nie wykazywania zakresu prawa własności, aczkolwiek taka wiedza właściciela co do przebiegu granicy jego działki powinna mieć swoje źródło w zakresie prawa własności przysługującej danej osobie.
Oświadczenie wiedzy to przekaz informacji o danym zdarzeniu, zjawisku lub określonej sytuacji, pomocnej dla podjęcia określonej dalszej czynności. Takie oświadczenie może być złożone w dowolny sposób, aby tylko sam przekaz wiedzy pozwalał na jej uzewnętrznienie zgodnie z wiedzą i zamiarem osoby składającej takie oświadczenie. Skoro zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia istotą wskazań właścicieli działek było podanie przez nich, gdzie przebiega owa granica - to wówczas spełniona zostaje przesłanka z powołanego § 39 ust. 1 rozporządzenia. Należy zauważyć, że skarżąca skoro nie zgadza się z przebiegiem spornych granic ustalonych przedmiotowym operatem mogła złożyć wniosek o rozgraniczenie. W tym przypadku inicjatywa należy do niej. Z orzeczenia Sądu Rejonowego l Wydziału Cywilnego z dnia 19 lutego 2018 r. sygn. akt [...] wynika, że skarżąca w dniu 14 listopada 2016 r. złożyła do Wójta Gminy K wniosek o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie odnośnie przedmiotowych działek. Trafnie podniosły orzekające organy, że materiały geodezyjne uzyskane z mapy katastralnej nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do dokonania aktualizacji operatu w tym zakresie, skoro nie spełniały standardów technicznych. Starosta prawidłowo i wyczerpująco zgromadził wymagane dokumenty do wydania decyzji.
Należy podzielić stanowisko organów, że istniejące materiały geodezyjne z okresu przed sporządzeniem przedmiotowego operatu, nie zawierały danych określających przebieg ustalanych linii granicznych wg stanu prawnego gruntów oraz z wymaganą dokładnością. W zasobie materiałów geodezyjnych i kartograficznych Starostwa Powiatowego znajdowała się dokumentacja niewiarygodna, gdyż nie pozwala na określenie położenia punktów granicznych z dokładnością ±0,30 m względem osnowy geodezyjnej l klasy. Oznaczało to, że dane ewidencyjne dotyczące przebiegu granic przedmiotowej działki nie realizowały wymogów § 61 ust.1 rozporządzenia, który wskazuje, że numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi".
Sąd uznaje zatem, że zachodziły przesłanki do ustalenia przebiegu granic zgodnie z § 37 - § 39 rozporządzenia, bowiem na podstawie przedstawionej dokumentacji nie można było w sposób wiarygodny wykazać przebiegu granicy.
Z powyższych względów skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku. Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się bowiem ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło