III SA/Kr 1126/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-01-08
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 129 ust. 2 i art. 135 ust. 2, które nie zostały poddane procedurze notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, mogą być stosowane w postępowaniu administracyjnym i sądowym?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który ma rozpoznać pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją, w tym kwestii braku notyfikacji przepisów technicznych. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego będzie miało moc prejudycjalną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie przedłużenia ważności zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Spółka zarzuciła, że zastosowany przepis art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie mógł być zastosowany z powodu braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej. Dyrektor Izby Celnej złożył wniosek o zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w B na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przedłużenia ważności zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia zawiesić postępowanie sądowe.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2014 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przedłużenia ważności zezwolenia z dnia [...] 2003 r. nr [...] wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej Spółce A Spółka z o.o. z siedzibą w B (dalej jako Spółka) na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 16 punktach na terenie województwa [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 czerwca 2009 r. do Izby Skarbowej wpłynął wniosek Spółki o przedłużenie ważności zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2003 r., wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w 16 punktach. Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t. jedn., Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 24 ze zm., zwanej dalej ustawą o grach i zakładach wzajemnych), która stanowiła podstawę wydania przedmiotowego zezwolenia, zezwolenia takie wydawane były na okres 6 lat. W analizowanej sprawie zezwolenie wydane w dniu [...] 2003 r. zachowywało swą ważność do dnia 31 grudnia 2009 r.
W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., zwanej dalej ustawą o grach hazardowych), która spowodowała utratę mocy obowiązującej większości regulacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dodatkowo niektóre kwestie dotyczące zezwoleń wydanych w oparciu o dotychczasowy stan prawny zostały uregulowane w szczególny sposób wywołując skutki prawne, których nie przewidywała ustawa o grach i zakładach wzajemnych. W myśl art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi zaś, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane.
Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie przedłużenia ważności zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2003 r., z uwagi na to, że nie można przedłużyć ważności decyzji, która z mocy samego prawa w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, przestała funkcjonować w obrocie prawnym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przedłużenia ważności zezwolenia z dnia [...] 2003 r. nr [...] wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 16 punktach na terenie województwa [...].
W uzasadnieniu organ I instancji zwrócił uwagę, że ustawa o grach hazardowych w tekście pierwotnym nie została notyfikowana Komisji Europejskiej. Obowiązek taki dotyczy jedynie aktów prawnych zawierających przepisy techniczne. Polska implementowała dyrektywę 98/34/WE ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 239, poz. 2039), znowelizowanym następnie rozporządzeniem z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 65, poz. 597). Odmiennie wyglądała kwestia nowelizacji ustawy o grach hazardowych wprowadzona ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz.779), która zawiera zapis "Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998, str. 37, ze zm..; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, ze zm.)."
Organ I instancji podkreślił, że dla przedmiotowej sprawy istotny jest zapis pkt 5 i 6 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r., które definiują przepisy techniczne (w tym specyfikacje techniczne i inne wymagania) i akt prawny wyłączający stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów. Definiując to ostatnie pojęcie ustawodawca wskazał, że należy przezeń rozumieć akt prawny na podstawie, którego wprowadza się zakaz przywozu albo zakaz wprowadzenia produktu do obrotu, odmawia się wydania pozwolenia na wprowadzenie produktu do obrotu, wprowadza się obowiązek dokonywania modyfikacji produktu lub wycofuje się produkt z obrotu. Jednocześnie w § 5 ww. rozporządzenia ustawodawca zawarł katalog wyjątków od obowiązku notyfikacji aktów prawnych wyłączających stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów, a w § 10a wyjątki od trybu notyfikacji przepisów technicznych przez koordynatora systemu krajowego. W przedmiotowej sprawie ważne jest ustalenie, jaki charakter mają kwestionowane przepisy na gruncie rozporządzenia wykonawczego i czy regulacje te są zgodne z celem dyrektywy 98/34/WE.
Celem jej wprowadzenia była ochrona zasady swobodnego przepływu towarów, osób, usług i kapitału, czyli zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych dotyczących przepływu towarów oraz środków o skutkach równoważnych (pkt 2 Preambuły). Bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczące produktów są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję (pkt 4 Preambuły). Również wymagania inne niż specyfikacje techniczne, dotyczące cyklu życia produktu po wprowadzeniu go na rynek mogą negatywnie wpłynąć na swobodny przepływ tego produktu lub stworzyć przeszkody w prawidłowym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego (pkt 11 Preambuły) i dlatego wymagana jest ocena potencjalnego wpływu proponowanych przepisów na rynek. Należy też pamiętać, że zapisy Preambuły nie mają mocy wiążącej a jedynie wyjaśniaj ą cel i ducha wydanego aktu.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że NSA nie podzielił zarzutu braku notyfikacji polskich przepisów dotyczących polskiej definicji automatów do gier o niskich wygranych w kontekście obowiązków wynikających z dyrektywy 98/34/WE. Stworzony przez nią mechanizm notyfikacji aktów prawnych oparty jest na zgodzie państw członkowskich na informowanie i zasięganie opinii innych państw i Komisji przed przyjęciem krajowych przepisów i norm technicznych, które mogą tworzyć ograniczenia na rynku wspólnotowym. Sąd podkreślił, że gdyby polska definicja wymagała notyfikacji, to władze powinny dokonać przeglądu wszystkich aktów prawnych w polskim systemie, zawierających różne definicje opisowe, i wszcząć procedurę notyfikacji, w tym np. kodeksu cywilnego. Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji uznał, że sporny przepis art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych może być nadal legalnie stosowany.
Zdaniem organu I instancji, przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, podlegającymi obowiązkowi uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej, są jedynie takie przepisy krajowe, które stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie towarów w rozumieniu przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej w skrócie - TFUE), a więc są środkami o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przepływie towarów (w rozumieniu art. 34 TFUE). Przepisy niebędące przeszkodami w handlu wewnątrzunijnym i niestanowiące przeszkód w swobodnym przepływie towarów nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie podlegają one obowiązkowi uprzedniej notyfikacji na podstawie tej dyrektywy. Przepisami niestanowiącymi przeszkód w swobodnym przepływie towarów w rozumieniu przepisów TFUE są w szczególności regulacje prawne dotyczące nie samego towaru jako takiego, ale dotyczące sposobów sprzedaży towaru, a odnoszące się np. do jego reklamy, promocji, miejsca, czasu lub sposobu wprowadzania na rynek, sposobu jego używania. Jeżeli dana regulacja krajowa o takim charakterze wpływa w identyczny sposób (zarówno w sensie faktycznym, jak i prawnym) na sprzedaż (komercjalizację) towarów krajowych oraz pochodzących z innych państw członkowskich, to wówczas nie stanowi zakazanej przez art. 34 TFUE przeszkody w swobodnym przepływie towarów.
W świetle powyższego organ I instancji uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych, dotyczące udzielania zezwoleń na działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych, łącznie z przepisami przejściowymi tej ustawy dotyczącymi tej właśnie kwestii, stanowią niedyskryminacyjne ograniczenia niektórych sposobów sprzedaży, w rozumieniu przyjmowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości dotyczącym swobody przepływu towarów. Przepisy te nie dotyczą bowiem bezpośrednio samych towarów jako takich, lecz określają jedynie pewne sposoby korzystania z określonych towarów w obrocie prawnym, a przy tym przepisy te mają charakter w pełni niedyskryminacyjny, a więc nie są one bynajmniej bardziej uciążliwe, prawnie lub faktycznie, dla towarów pochodzących z innych państw członkowskich w porównaniu z towarami krajowymi. Przepisy ustawy o grach hazardowych regulujące problematykę zezwoleń na działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych nie dotyczą w sposób bezpośredni samych urządzeń wykorzystywanych do prowadzenia tej działalności, w tym nie dotyczą one parametrów technicznych, użytkowych, wyglądu, wielkości itp. automatów do gier.
Wykonując polecenie zawarte wyroku NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt GSK 930/12, dotyczące konieczności ustalenia, czy art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych spełnia wykładnię pojęcia przepisu technicznego, dokonaną w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, organ I instancji stwierdził, że omawiane przepisy ustawy o grach hazardowych nie wpłynęły w sposób istotny na obrót automatami.
Zwrócono ponadto uwagę na kwestię, która w istotny sposób wpływa na obrót automatami, a mianowicie, iż znaczne ich zapasy znajdowały i nadal znajdują się w magazynach przedsiębiorców, o czym świadczą poniższe dane, wskazane w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 24 sierpnia 2012 r. nr [...]:
1. w 2009 r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 86 059 automatów do gier o niskich wygranych, przy czym liczba ta odzwierciedla automaty zarówno eksploatowane, jak i automaty znajdujące się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 53 156 szt. Zatem eksploatowanych było tylko 62% wszystkich automatów zarejestrowanych.
2. w 2010 r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 64 027 automatów do gier o niskich wygranych, przy czym liczba ta odzwierciedla automaty zarówno eksploatowane, jak i automaty znajdujące się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 19 190 szt. Zatem eksploatowanych było tylko 30% wszystkich automatów zarejestrowanych.
3. w 2011r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 51 515 automatów do gier o niskich wygranych, przy czym liczba ta odzwierciedla automaty zarówno eksploatowane, jak i automaty znajdujące się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 14 157 szt. Zatem eksploatowanych było tylko 27,5% wszystkich automatów zarejestrowanych.
Statystyczne i gospodarcze dane obrazujące sytuacje automatów do gier w okresie po wejściu w życie ustawy o grach hazardowych nie potwierdzają, że sytuacja automatów uległa aż tak dalece kwalifikowanej zmianie, na która nie byłby przygotowany i na którą nie mógłby odpowiednio zareagować rozsądny przedsiębiorca. Uwzględniając zatem wskazówki Trybunału Sprawiedliwości organ stwierdził, że przepisy polskiej ustawy o grach hazardowych dotyczące zezwoleń na działalność w zakresie gier hazardowych, w tym gier na automatach, nie zawierają "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, a tym samym nie są w rozumieniu tej dyrektywy przepisami technicznymi.
Od ww. decyzji Spółka, działając przez pełnomocnika, odwołała się pismem datowanym na 31 stycznia 2014 r., zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucono niezasadne zastosowanie przepisu z art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, nakazującego umorzenie postępowania w sprawie udzielenia ww. zezwolenia, podczas gdy powołany przepis stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L. 98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu tejże ustawy Komisji Europejskiej, nie mógł on być zastosowany.
Mając na uwadze powyższy zarzut, pełnomocnik wniósł o stwierdzenie technicznego charakteru przepisu z art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 (Fortuna i in.) oraz wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 554/12, z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 515/12, z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 547/12, WSA w Szczecinie: z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1312/12, z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 9/13, WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1081/13.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 21 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w całości odwołuje się do szczegółowego uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji, które może stanowić wyczerpującą odpowiedź na zarzuty odwołania.
Podkreślił, że przyjęte w ustawie o grach hazardowych rozwiązania normatywne, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, są kompleksowe i bez wątpienia nie mogą być poczytane za dyskryminacyjny instrument prawny, bowiem w równym stopniu i na tych samych zasadach dotyczą wszystkich podmiotów operujących dotąd na rynku krajowym w sferze gier na automatach o niskich wygranych, ani też nie mają z oczywistych powodów charakteru ukrytego ograniczenia, a przy tym są także proporcjonalne do zamierzeń ustawodawcy.
Uzasadnienia do projektów ustawy o grach hazardowych wskazują, że u podłoża wprowadzonych rozwiązań normatywnych legły właśnie względy pilnego zwiększenia ochrony społeczeństwa, zwłaszcza ludzi młodych, w tym niepełnoletnich, oraz praworządności (porządku i bezpieczeństwa publicznego) przed negatywnymi skutkami hazardu, a także konieczność ułatwienia walki z szarą strefą oraz przeciwdziałania "praniu brudnych pieniędzy" (zob. uzasadnienia projektów do ustawy nr V1.2481 i nr VI.2482). Obowiązująca regulacja prawna stanowi spójną, i adekwatną całość zmierzającą do osiągnięcia założonego przez polskiego ustawodawcę poziomu ochrony założonych celów.
Przesłanki wprowadzenia przez polskiego ustawodawcę zmian legislacyjnych w zakresie gier na automatach o niskich wygranych znajdują zatem prawne usprawiedliwienie w ujętej w art. 36 TFUE normie traktatowej, dopuszczającej odstępstwo od swobody przepływu towarów z racji istnienia względów porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego oraz zdrowia publicznego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do WSA w Krakowie spółka A Spółka z o.o. z siedzibą w B, podnosząc zarzut identyczny ze zgłoszonym uprzednio na etapie odwołania od decyzji wydanej w I instancji, tj. niezasadnego zastosowania w sprawie przepisu art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który – jej zdaniem – z racji braku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej nie mógł być zastosowany w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Ponadto, pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu wskazał, że istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia, czy będący podstawą odmowy zmiany zezwolenia w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ma charakter normy technicznej w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy Nr 98/34/WE z 1998 r. (Dz.U.UE.L.98.204.37) i czy w efekcie, przed wejściem w życie, przepis ten powinien podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapitem pierwszym tej dyrektywy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13 na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?".
Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14 i oczekuje na rozpoznanie.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej okoliczność przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu ww. pytania prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu daje podstawę zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13).
W przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez jakikolwiek sąd pytania prawnego lub przedstawienia przez uprawnione podmioty wniosku o orzeczenie w sprawie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą (art. 193 i art. 191 ust. 1 Konstytucji), o prejudycjalności rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego dla każdej sprawy przesądza norma wynikająca z art. 190 ust. 1 Konstytucji, według którego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą.
Przechodząc do uzasadnienia zależności rozstrzygnięcia niniejszej sprawy od wyniku innego toczącego się postępowania, należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14 i oczekuje na rozpoznanie.
Wyjaśnienie przez Trybunał Konstytucyjny powyższej wątpliwości ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, mimo że podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej w tej sprawie decyzji nie były przepisy ustawy o grach hazardowych wymienione w pytaniu prawnym, ale m.in. art. 135 ust. 2 tej ustawy.
O znaczeniu dla niniejszej sprawy odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie sygn. akt P 4/14 i w rezultacie o prejudycjalności w szerokim rozumieniu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dla rozpoznawanej sprawy, decydują wzorce kontroli zgodności przepisów ustawy z Konstytucją, jakie zaproponował Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając pytanie prawne. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 1992 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.).
Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Podkreślono również, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy.
Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 239, poz. 2039 ze zm.) wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej zgodnie z art. 90 Konstytucji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia to za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji).
W ocenie składu orzekającego przedstawiony wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do znaczenia braku notyfikacji przepisów technicznych ze względu na treść art. 91 ust. 3 Konstytucji, a także zaproponowane, omówione wyżej, wzorce kontroli zgodności z Konstytucją nienotyfikowanych przepisów technicznych, decydują, że pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego ma o wiele szersze znaczenie, niż tylko ograniczone do problemu zgodności z Konstytucją przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., zwanej dalej ustawą o grach hazardowych) W rzeczywistości bowiem jest to pytanie o zgodność z art. 2 i z art. 7 Konstytucji każdego z nienotyfikowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, który zostanie zakwalifikowany jako przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.
Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 24 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 2190/13) oraz dnia 17 września 2014 r. (sygn. akt II GSK 2047/13). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że regulacja zawarta w art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, stanowi punkt wyjścia dla oceny zgodności wzorcami konstytucyjnymi nie tylko przepisów wymienionych w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., lecz także przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 14 ust. 1 ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o grach hazardowych, a zatem kwestia jego zgodności z Konstytucją nie będzie pozostawała bez wpływu na zagadnienie stosowania art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, co uzasadnia zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał za uzasadnione i celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie sygn. akt P 4/14.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło