III SA/Kr 1140/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2012 r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu oraz piwa z dnia 22 maja 2012 r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu z dnia 22 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, że domaga się ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, synem i córką. Określając majątek podała, że nie ma nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Z przedmiotów wartościowych posiada samochód osobowy Opel rocznik 1997. Do męża należą z kolei dwie działki rolne; jedna o powierzchni 9 arów a druga o powierzchni 11 arów. Swoje dochody ze sklepu oszacowała na ok. 4000 zł a dochody męża z działalności usługowej na ok. 3000 zł. Uzasadniając swoje starania ograniczyła się do stwierdzenia, że razem z mężem zarabiają tyle, że ledwie im starcza na codzienne utrzymanie rodziny i bieżące płatności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżąca złożyła oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących wniosków. Po pierwsze, rodzina skarżącej ma zapewnione źródło dochodu w wysokości ok. 7000 zł. Mąż skarżącej dysponuje przy tym dwiema nieruchomościami. Po drugie, skarżąca nie podjęła nawet próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem domu oraz opłaceniem mediów i innych należności poprzestając na ogólnikowej i gołosłownej wzmiance, iż zarobki małżonków ledwie starczają na codzienne utrzymanie rodziny i bieżące płatności. Skoro zaś rodzina skarżącej dysponuje wysokim stałym dochodem a równocześnie skarżąca nie podjęła nawet próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji to przyznanie jej w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.