III SA/Kr 1148/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. i K. K. na akt Prezydenta Miasta z dnia 21 lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy skargę oddala wyroku WSA z dnia 28 czerwca 2012r. A. K. wielokrotnie zwracał się do Urzędu Miasta o przyznanie jego rodzinie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. W dniu 30 czerwca 2011r. do Urzędu Miasta wpłynął kolejny wniosek A. K. i K. K. o przyznanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wnioskodawcy podali, iż obecnie mieszkają w wynajętym mieszkaniu, ale koszty najmu przekraczają ich możliwości. Podnieśli, że zależy im na dobru ich dzieci i starają się im zapewnić dobre warunki do nauki i rozwoju, dlatego zmuszeni są wynajmować mieszkanie. Zdaniem wnioskodawców, przyznanie lokalu mieszkalnego gminnego pozwoli im osiągnąć stabilizację w życiu. Pismem z dnia 21 lipca 2011r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował K. K. i A. K., iż brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia ich wniosku i przyznania im gminnego lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta wyjaśnił, iż wnioski o pomoc mieszkaniową są rozpatrywane w oparciu o zapisy uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej (Dz. Urz. Woj. Nr 850 poz. 5589 z dnia 5 grudnia 2007r. z późn. zm.). Zgodnie z tą uchwałą wnioski o najem lokalu komunalnego rozpatrywane są w stosunku do wnioskodawców dokumentujących niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i niskie dochody. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy Miejskiej. Prezydent Miasta wskazał, iż ze złożonego wniosku wynika, że A. K. nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, tj. na os. [...]. Organ stwierdził zatem, iż wniosek nie może zostać zweryfikowany z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Prezydent Miasta podniósł, iż o powodzie negatywnego rozpatrzenia wniosku o zawarcie z Gminą Miejską umowy najmu lokalu mieszkalnego, K. K. i A. K. byli wielokrotnie informowani we wcześniejszej korespondencji. Prezydent Miasta zastrzegł przy tym jednak, iż z chwilą zmiany sytuacji socjalno-bytowej K. K. i A. K. mogą ponownie starać się o pomoc mieszkaniową. Pismem z dnia 4 sierpnia 2011r. K. K. i A. K. wezwali Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Podnieśli w nim, iż uchwała Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. jest nieprawidłowa, gdyż nie uwzględniono, że zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania jest w niniejszej sprawie niemożliwe. K. K. i A. K. uważają zatem, iż ich wniosek powinien być weryfikowany z tytułu zamieszkania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta w piśmie z dnia [...] 2011r. Nr [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 21 lipca 2011r. Organ wyjaśnił, iż ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266) nakłada na gminę obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach oraz obliguje organy gminy do uchwalania przepisów prawa miejscowego w zakresie zasad wynajmowania lokali. W związku z powyższym zasady kwalifikowania osób do pomocy mieszkaniowej Gminy Miejskiej zostały określone w akcie prawa miejscowego tj. w uchwale Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej. Prezydent Miasta wskazał, iż zgodnie z powołaną uchwałą uprawnionymi do ubiegania się o pomoc mieszkaniową są osoby spełniające kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby, które jednocześnie zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5 m2, a także osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały oraz pobyt czasowy i nie posiadające zameldowania na terenie innej gminy. Z kolei kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 1 roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 1092,27 zł, 125% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym, tj. 910,22 zł i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, tj. 728,18 zł. Prezydent Miasta stwierdził, iż wniosek K. K. i A. K. o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej został rozpatrzony negatywnie, gdyż z akt sprawy wynika, że A. K. nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, tj. na os. [...]. Tym samym zdaniem Prezydenta Miasta, wniosek nie może być zweryfikowany z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, a fakt posiadania zameldowania na pobyt stały uniemożliwia pozytywną weryfikację wniosku z tytułu bezdomności. W skardze na akt Prezydenta Miasta z dnia 21 lipca 2011r. Nr [...] K. K. i A. K. podali, iż w dniu 2 września 2004r. A. K. złożył wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej, gdyż w lokalu na os. [...], w którym wtedy zamieszkiwali wraz z dziećmi było nadmierne zaludnienie. Skarżący wyjaśnili, iż w przedmiotowym lokalu sytuacja rodzinna była bardzo zła. Częste kłótnie, brak własnego miejsca do spania, odpoczynku uniemożliwiało normalne funkcjonowanie rodziny. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje obecnie 7 osób. W związku z powyższym skarżący zdecydowali się na wynajęcie mieszkania na wolnym rynku, co było konieczne dla prawidłowego rozwoju ich dzieci. A. K. przyznał, iż nadal ma meldunek stały w poprzednim miejscu zamieszkania. Skarżący stwierdzili, iż koszt najmu – 1000 zł plus media, znacznie przewyższa ich możliwości zarobkowe. Podali, iż jedynym żywicielem rodziny jest obecnie A. K., a na ich dochód składa się także pobierane świadczenie rodzinne. Skarżący podnieśli, iż nie mają możliwości powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania ponieważ obecne przeludnienie tego lokalu sprawia, iż nie ma możliwości wstawienia tam ich mebli oraz faktycznego przebywania w sposób ciągły. W związku z powyższym skarżący uważają, że ich wniosek powinien zostać rozpatrzony z uwagi na fakt zamieszkiwania w nadmiernym zaludnieniu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 13 grudnia 2011r. pełnomocnik z urzędu skarżących wniósł o uchylenie aktu Prezydenta Miasta z dnia 21 lipca 2011r. Nr [...]. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących opisał starania A. K. i K. K. o uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podniósł, iż zaskarżony akt narusza ich interes prawny, albowiem w toku postępowania całkowicie pominięto ich sytuację osobistą. Pełnomocnik skarżących wskazał, iż trudna sytuacja panująca w ich poprzednim miejscu zamieszkania zmusiła skarżących do jego opuszczenia z uwagi na dobro dzieci i wynajęcie mieszkania. Obecne miejsce zamieszkania skarżących ma jednak charakter tymczasowy i żeby się utrzymać oraz opłacić mieszkanie muszą się zapożyczać. Pełnomocnik skarżących wskazał, iż A. K. uzyskuje dochód w wysokości 2090,82 zł netto oraz świadczenia rodzinne, a miesięczny koszt wynajmu mieszkania to 1000 zł czynszu plus media. Poza tym właściciel przedmiotowego mieszkania nie zgodził się, aby skarżący ubiegali się o dofinansowanie do czynszu. Pełnomocnik skarżących podniósł, iż A. K. jest jedynym żywicielem rodziny, ponieważ jego żona sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz zajmuje się wspólnym gospodarstwem domowym, a z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie pracować. K. K. ma również utrudnione możliwości zatrudnienia ze względu na umiarkowany stopień niepełnosprawności. Pełnomocnik skarżących podniósł, iż nie jest możliwy ich powrót do poprzedniego mieszkania, gdyż zamieszkują w nim dwie liczne rodziny. W mieszkaniu tym są trzy pokoje, z czego jeden zajmuje siostra skarżącego z dzieckiem, następne zaś dwa druga siostra z mężem i dwójką dzieci. Nie ma więc miejsca dla kolejnych czterech osób, czyli dla A. K. i jego rodziny. Sytuacje konfliktowe wymusiły opuszczenie domu przez skarżących i brak możliwości powrotu. Wcześniej, gdy w mieszkaniu zamieszkiwały dodatkowo trzy osoby dochodziło do częstych kłótni i konfliktów, brak intymności i miejsca do wypoczynku źle wpływał na wszystkich domowników. Zdaniem pełnomocnika skarżących, brak przyznania lokalu z gminy, z uwagi na sytuacje materialną skarżących może doprowadzić do bezdomności ich rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, zwana dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga K. K. i A. K. na podjęty na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 4 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007, nr 850, poz. 5589 z późn. zm.) akt Prezydenta Miasta z dnia 21 lipca 2011r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje dopuszczalność tego rodzaju skargi przed sądem administracyjnym. Pisemne zawiadomienie wnioskodawców, że nie spełniają określonych w uchwale przesłanek do zawarcia lub przedłużenia umowy najmu, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący spełnili warunek poprzedzenia tej skargi wezwaniem organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu tego aktu (art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga została wniesiona w przewidzianym w art. 53 §2 p.p.s.a. terminie. Wobec zatem zachowania trybu poprzedzającego wniesienie skargi, podlegała ona merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Skarżący w niniejszej sprawie domagali się od organu przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zdaniem Sądu organ trafnie ocenił, że przepisy te nie mogły w niniejszej sprawie stanowić podstawy prawnej do pozytywnego dla skarżących rozstrzygnięcia. Stanowiąca w niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007, nr 850, poz. 5589 z późn. zm.), wydana została na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a więc jednym z powszechnie obowiązujących źródeł prawa, które w świetle rozdziału III Konstytucji RP mogą stanowić podstawę prawną jednostronnych władczych rozstrzygnięć skierowanych do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) rada gminy umocowana została przez ustawodawcę do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego precyzuje bardziej szczegółowo, co powinny określać uchwalane przez gminy zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. w Rozdziale 3 Działu II określa zasady wynajmu lokali w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych i niskim dochodzie (określonym § 4 uchwały). Przesłanka niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych może mieć następującą postać: warunki niemieszkalne (§ 9), nadmierne zaludnienie (§ 10), wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rodzin zastępczych (§ 11), względy społeczne (§ 12) oraz utrata tytułu prawnego wskutek upływu trzyletniego terminu wypowiedzenia umowy (§ 13). W Dziale III uchwały określono zasady weryfikacji i kwalifikowania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali, przewidując w § 16 ust. 2 uchwały, że wstępna weryfikacja wniosku o przydział lokalu następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz z kompletem wymaganej dokumentacji, a w § 20 ust. 6, że: "W przypadku stwierdzenia przez właściwy do spraw mieszkaniowych wydział Urzędu Miasta braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany wraz z informacją o możliwości złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił w niniejszej sprawie brak występowania przesłanek warunkujących w świetle powyższych przepisów uchwały Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy możliwość przyznania skarżącym lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej. Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 i 2, uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy Miejskiej. Tymczasem ze złożonego przez K. i A. K. wniosku wynika, że nie zamieszkują oni w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. A. K. nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, tj. na os. [...]. Zajmują oni inny lokal mieszkalny, na podstawie umowy najmu. Jest to niesporna w niniejszej sprawie przesłanka faktyczna, która uniemożliwia zastosowanie wobec skarżących § 10 uchwały. Sąd administracyjny, kontrolując działanie administracji, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Ustalony przez organ na dzień podejmowania zaskarżonego aktu stan faktyczny i prawny nie dawał podstaw do pozytywnego dla skarżących rozstrzygnięcia w sprawie lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy . Ewentualne zaś zmiany stanu faktycznego będą mogły być uwzględnione przez organ administracyjny w dalszym postępowaniu, zainicjowanym przez skarżących kolejnym wnioskiem. Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że w wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta Sąd doszedł do przekonania, że akt ten zapadł po należytym wyjaśnieniu sprawy i jest zgodny z prawem materialnym i procesowym. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.