III SA/Kr 1153/12
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-09
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z emerytury i posiada majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, mimo niskich dochodów z emerytury i niewielkich stałych obciążeń związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, posiada majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna), który pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a strona ma obowiązek wykazać zasadność wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1283,72 zł netto, posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, ale dom jest stary i pozbawiony podstawowych wygód. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podał, że należy do niego 60 metrowy dom z 8 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha stanowiąca ugory w tym zaś 0,7 ha lasu. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na 1532,66 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 73 lata, choruje na szereg wymienionych przez siebie dolegliwości. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1283,72 zł netto. Powiada, że dom gdzie zamieszkuje jest stary, pozbawiony wygód jak woda, prąd, łazienka czy CO.
Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek skarżącego więc w oparciu o dodatkowe wyjaśnienia jakie skarżący składał przy sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 1185/12 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że wysokość stałych miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego należy liczyć na 13,40 zł. Ponadto skarżącego obciąża podatek leśny w wysokości 23 zł rocznie. Na leki wydał ostatnio 104,84 zł, natomiast w miesiącu październiku 2012 r. 494,82 zł
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione o informacje znane z urzędu pozwala na stwierdzenie, że przy dochodzie skarżącego, który należy szacować na 1283 zł netto emerytury, stałe obciążenia związane z utrzymaniem domu wynoszą zaś tylko ok. 13,40 zł. Na leki przeznaczał ostatnio 104 zł. Przedstawione okoliczności siłą rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów sądowych, na które obecnie składa się tylko wpis od skargi. Ponadto jeśli w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podjął próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji, to przyznanie w takich warunkach skarżącemu prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się bowiem temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło