III SA/Kr 1154/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia decyzji I. stwierdza nieważność postanowienia z dnia [...] 2007 r. oraz objętej nim zaskarżonej decyzji, II. uchyla decyzję organu pierwszej instancji z [...] 2006 r., III. orzeka, że uchylone orzeczenie nie może być wykonane, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 344,- (trzysta czterdzieści cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, V. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. B. - Kancelaria Adwokacka ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 546 zł (pięćset czterdzieści sześć złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzją z dnia 31 stycznia 2007 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., nr 236, poz. 2008 ze zm., zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji – Burmistrz Miasta i Gminy - decyzją z [...] 2006 r. , znak: [...], orzekł w przedmiocie przedłużenia na okres od dnia 9 stycznia 2007 r. do dnia 8 stycznia 2008 r. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2006 r., znak: [...], którą to ustalono obowiązek uiszczenia przez skarżącą M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. nr 358 i transport nieczystości ciekłych w ilości 3 m3 na miesiąc do punktu zlewnego - w kwocie 47, 04 zł + VAT/miesiąc, a także ustalono termin uiszczenia opłaty za wykonanie opróżnienia zbiornika na 28 dzień każdego następującego po sobie miesiąca i termin udostępnienia zbiornika bezodpływowego przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na opróżnianie tego rodzaju zbiorników na czwarty piątek każdego następującego po sobie miesiąca. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2006 r., znak: [...], wskazano, że skarżąca samodzielnie eksploatuje bezodpływowy zbiornik usytuowany na nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Tym samym nie realizuje ustawowego obowiązku zawarcia umowy korzystania z usług w zakresie opróżniania zbiornika bezodpływowego. Zaznaczono także, że żaden z podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych nie posiada w wykazie umów umowy z M. B. W motywach natomiast wydanej w dniu [...] 2008 r. decyzji, znak: [...], Burmistrz wskazał, że z uwagi na fakt, iż skarżąca nie okazała umowy na usługi polegające na odbiorze od niej odpadów komunalnych decyzja z dnia [...] 2006 r., znak: [...], stosownie do treści art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ulega przedłużeniu na kolejny okres. Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2006 r., znak: [...], złożyła M. B.. Wniosła o uchylenie decyzji jako naruszającej prawo. Podniosła w treści odwołania, że nieruchomość w S., której jest współwłaścicielką, uzbrojona była przez lata w zbiornik nieczystości płynnych. Nieruchomość ta została podłączona następnie do kanalizacji zbiorczej bez jej udziału. Z podłączenia tego korzysta obecnie tylko druga współwłaścicielka nieruchomości. Zdaniem skarżącej właściciele nieruchomości są obciążeni ustawowo bezwzględnym obowiązkiem podłączenia do sieci kanalizacyjnej, jednakże w przedmiotowej sprawie warunkiem odebrania przykanalika była likwidacja szamba przez jego zasypanie. Do likwidacji tej jednak nie doszło. Zaistniały stan faktyczny nie jest więc przez nią zawiniony i w związku z powyższym brak jest podstaw do obciążania jej kosztami eksploatacji zbiornika na nieczystości płynne. Ponadto zdaniem skarżącej inwestycje podłączenia nieruchomości do zbiorczej sieci winny zabezpieczać usuwanie nieczystości z całej nieruchomości, która jako taka została do niej podłączona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu podjętej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazało na treść art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stwierdziło, że właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi; obowiązani są do udokumentowania, w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby skarżąca zawarła stosowną umowę o wywóz nieczystości i poinformowała o tym organ I instancji zgodnie z ciążącym na niej obowiązkiem wynikającym wprost z przepisu prawa. W związku z powyższym mając na uwadze wskazany przepis art. 6 ust. 10 ustawy, skoro skarżąca nie przedłożyła na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji przedmiotowej umowy, decyzja ulega przedłużeniu na kolejny okres. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M. B., podnosząc, że to nie na niej spoczywa obowiązek ponoszenia przedmiotowych opłat. Wskazała na spór jaki toczy się prze sądem powszechnym w kwestii korzystania z nieruchomości przez jej współwłaścicieli oraz na będące w toku postępowanie o zniesienie współwłasności tej nieruchomości. Z uwagi na te okoliczności brak jest podstaw do obciążania jej opłatami za poróżnianie zbiornika bezodpływowego i transport nieczystości ciekłych. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt. IIISA/Kr 339/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę M. B. za niezasadną. W uzasadnieniu sąd wskazał, że organy administracyjne po przeprowadzeniu stosownego postępowania ustaliły, że skarżąca korzysta z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe bez zawartej umowy o opróżnienie tego zbiornika. W tej sytuacji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, przytoczone w treści zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu bez znaczenia są natomiast argumenty zawarte w skardze i sytuacja faktyczna powołana przez skarżącą. Odrębną kwestią jest bowiem z jakich powodów część nieruchomości nie została podłączona sieci kanalizacyjnej oraz czy to podłączenie zostało wykonane zgodnie z prawem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. B., reprezentowana przez adwokata. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności art. 5, ust. 1, 2, 3b, 6 i 7 oraz art. 6 pkt 1, 7, 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na przyjęciu, iż sam fakt korzystania ze zbiornika nieczystości płynnych jest wystarczający dla określenia stawek opłat i czasu opróżniania zbiornika bezodpływowego, mimo iż gmina z urzędu mająca nadzór nad wykonaniem obowiązków właścicieli nieruchomości ma wiedzę, że nieruchomość ma odebrany ciąg instalacji łączącej ją ze zbiorczą instalacją usuwania nieczystości, a istniejące na nieruchomości szambo nie jest zlikwidowane. Zarzucono również naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów z dokumentacji dotyczącej stanu faktycznego w zakresie odbioru ścieków z danej nieruchomości. W wyroku z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt. II OSK 760/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest zasadna. W uzasadnieniu wskazano, że do orzeczenia na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu porządku w gminach konieczne jest przede wszystkim ustalenie czy faktycznie nieczystości płynne są w zbiorniku gromadzone, co należy szczegółowo wyjaśnić stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. Równocześnie sąd wskazał, że okolicznością przesądzającą o uwzględnieniu skargi kasacyjnej jest to, że w uzasadnieniu wyroku sąd I instancji wskazał, iż decyzja organu odwoławczego uległa sprostowaniu, nie podając jednak w jakim zakresie to nastąpiło. Zaskarżona decyzja zawierająca całkowicie odmienne co do treści rozstrzygnięcie i uzasadnienie, w żadnym razie nie nadaje się do sprostowania na podstawie art. 113 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w takiej sytuacji nie może być mowy o zaistnieniu oczywistej omyłki lub błędu pisarskiego. Zarówno postępowanie o sprostowaniu jak i objęta tym postanowieniem decyzja dotknięte są wadą nieważności(art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co sąd I instancji powinien był dostrzec z urzędu i orzec na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego, wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt. IIISA/Kr 339/07 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2009 r. sygn. akt. II OSK 760/08 wykładni prawa. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2007 r. nr [...] oraz objęta nim decyzja dnia 31 stycznia 2007 r., nr [...] obarczone są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzec o stwierdzeniu nieważności tych aktów administracyjnych, jak w punkcie I sentencji wyroku. Uznanie natomiast, że do orzeczenia w niniejszej sprawie na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach konieczne jest przede wszystkim ustalenie przez organy administracji, czy faktycznie nieczystości płynne są w przedmiotowym zbiorniku gromadzone, w myśl postanowień art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., czyni, że nie można ocenić decyzji organu I instancji z dnia z 15 grudnia 2006 r. , znak: [...], za prawidłowe rozstrzygnięcie lecz naruszające wskazane przepisy postępowania administracyjnego w istotny sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym obligowało to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do orzeczenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., o uchyleniu tej decyzji, jak w punkcie II sentencji wyroku. Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymagała natomiast orzeczenia w punkcie III sentencji wyroku, że uchylona decyzja organu I instancji nie może być wykonana. O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Skarżąca nie poniosła kosztów związanych z uiszczeniem wpisu od skargi, gdyż z kosztów tych była zwolniona (postanowienie z dnia 21 września 2007 r.). Stawka minimalna w postępowaniu przez sądami administracyjnymi w innych sprawach niż wymienione w ust. 1 pkt 1 lit "a" i "b" § 18 rozporządzenia za czynności ustanowionego z wyboru przez skarżącą adwokata A. B. działającego w jej imieniu przed sądem I instancji wynosi 240 zł. Dochodzą do tego koszty podróży skarżącej w wysokości 104 zł, co daje sumę 344 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem I instancji, o czym orzeczono jak w punkcie IV sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Za sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – stawka w za czynności adwokackie wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponieważ przed sądem II instancji w niniejszym przypadku sprawy nie prowadził ten sam adwokat ustanowiony z urzędu, to stawka za czynności adwokata wynosi 480 zł (100 % stawki w wysokości 240 zł). Dochodzą do tego koszty wykonania kserokopii z akt sprawy w kwocie 66 zł, co wynika z protokołu rozprawy przed Naczelnym sądem Administracyjnym z dnia 5 października 2009 r., (k. 377 akt sądowych, Tom II), co daje łączną sumę 546 zł, podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, o czym orzeczono jak w punkcie V sentencji wyroku. W ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów administracji publicznej będzie zatem ustalenie, zgodnie z postanowieniami art.. 7, 77 § 1 k.p.a., czy faktycznie nieczystości płynne są w przedmiotowym zbiorniku gromadzone, a następnie po dokonaniu wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) wydanie decyzji co do istoty tej sprawy.