III SA/Kr 1169/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skarg E. D. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2009 r. nr [...] z dnia 6 października 2009 r. nr [...] z dnia 6 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej skargi oddala Zaskarżonymi decyzjami z dnia 6 października 2009 r., znak: [...], [...], [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz art. 1, art. 2, art. 3, art. 7, art. 8, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ I instancji – Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy - decyzjami z dnia [...] 2009 r. znak: [...], z dnia [...] 2009 r., znak: [...] oraz z dnia [...] 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ,art. 17 ust. 1 pkt 5 art. 39 ust. 1 ust 2 , art. 106, art. 109, art.110 ustawy o pomocy społecznej , rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135 poz.. 950 z 2006) oraz art. 104, art. 107, art. 108 k.p.a. odmówił przyznania E. D. odpowiednio pomocy finansowej na leki, na prąd i leki oraz na węgiel, prąd i leki. W ich uzasadnieniach organ I instancji wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji ustalono, że dochód rodziny skarżącej za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku wyniósł 1.077,04 zł. Na dochód ten składa się renta socjalna w wysokości 504,04 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł pobierany na syna P. D., oraz świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420 zł. Kryterium dochodowe dla 2 osobowej rodziny wynosi 702 zł, a zatem dochód rodziny E. D. przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Organ rozważył zatem sytuację życiową skarżącej pod kątem zastosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie i rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek celowy specjalny. Nie stwierdzono jednak zaistnienia nowych szczególnych okoliczności, które miałyby uzasadnić przyznanie zasiłku celowego specjalnego pieniężnego na leki. Ze złożonej dokumentacji w sprawie żądanych zasiłków celowych wynika, że w miesiącu czerwcu skarżąca zakupiła leki na łączną kwotę 157,07 zł. Z faktur wynika, że nie są to leki ratujące życie, a ich zakup nie stanowi znacznego uszczerbku własnych środków finansowych powodującego konieczność ograniczenia zaspokajania innych podstawowych potrzeb życiowych. Wydatki jakie poniosła skarżąca potwierdzają faktury imienne. Z faktur tych wynika, że zakupione przez skarżącą towary takie jak m.in. 11 par butów typu "japonki", 5 par obuwia damskiego, 3 parasolki dziecięce, 3 pary pantofli dziecięcych, zabawki, rowerek - nie są artykułami pierwszej potrzeby. Ponadto skarżąca złożyła 7 sztuk bezimiennych paragonów zakupów na kwotę 116,46 zł. Łączna kwota udokumentowanych wydatków za miesiąc czerwiec 2009 r. wyniosła 813,74 zł. Organ zaznaczył ponadto, że w miesiącu lutym 2009 r. przyznał skarżącej zasiłek celowy specjalny w wysokości 114,09 zł jako dofinansowanie do zakupu leków i zapłaty za energię elektryczną przyznany decyzją z dnia 3.02.2009r. oraz decyzja z dnia 24.04.2009 r. zasiłek celowy specjalny w wysokości 200 zł jako dofinansowanie do zakupu węgla oraz zapłaty za prąd. Odwołanie od tej decyzji wniosła E. D. podnosząc, że nie jest w stanie sama zaspokoić swoich potrzeb życiowych, a dotychczasowe zakupy i wydatki były przeznaczane na niezbędne potrzeby bytowe. Działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach decyzji utrzymujących w mocy decyzje organu I instancji wskazało, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego, uprawniającego do otrzymania świadczeń z opieki społecznej, które dla 2 osobowej rodziny wynosi 702,00 zł, bowiem dochód skarżącej z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosek wyniósł 1.077,04 zł. Organ zwrócił uwagę, że z akt sprawy, a w szczególności z aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi 2-osobowe gospodarstwo domowe wraz ze swoim synem P., nie pracuje zawodowo, a jej syn jest niepełnosprawny od dzieciństwa. Na dochód skarżącej składa się renta socjalna w kwocie 504,04 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł i świadczenie pielęgnacyjne na syna w kwocie 420 zł. Łączny dochód w rodzinie wynosi 1.077,04 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 702,00 zł. Organ zaznaczył także, że łączna kwota udokumentowanych wydatków skarżącej w czerwcu 2009 r. wyniosła 813,74 zł i znacznie przekroczyła dochód, jakim skarżąca powinna dysponować. Sytuacja przedstawiona przez skarżącą, nie uzasadnia zatem przyznania świadczeń z pomocy społecznej na wnioskowane cele. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym odmowa przyznania świadczeń jest uzasadniona. Skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2009 r., znak: [...], znak: [...], znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E. D., podnosząc, że otrzymuje pomoc z Opieki Społecznej raz na 4 lub 5 miesięcy, co jest niewystarczające. Podniosła, że nie jest w stanie utrzymać się sama i dlatego prosi o pomocy z Opieki Społecznej. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Dokonane przez organy orzekające w niniejszych sprawach ustalenia w zakresie wysokości uzyskiwanego przez skarżącą i jej rodzinę dochodu nie budzą wątpliwości. Bezsprzecznie, skoro z akt administracyjnych wynika, że przekroczone kryterium dochodowe warunkujące w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie skarżącej pomocy w formie zasiłków celowych z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, to z przyczyn formalnoprawnych nie mogła być jej pomoc z tego przepisu udzielona. Organy rozważyły też możliwość udzielenia skarżącej pomocy w formie zasiłków celowych specjalnych (art. 41 ustawy) uniezależnionych, w świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej, od kryterium dochodowego, co jako obowiązek podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jakkolwiek przyznanie zasiłku celowego specjalnego nie jest warunkowane spełnieniem ustawowego kryterium dochodowego, to jednak nie oznacza to, jak słusznie zauważa sąd w wyroku z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 707/08, że organ nie może abstrahować przy ocenie sytuacji skarżącego od dochodu. W rozpatrywanych sprawach organy wykazały w sposób dostateczny, że posiadane przez skarżącą dochody w odniesieniu do zgłaszanych przez nią żądań wystarczają na pokrycie potrzeb. Nadto analiza znajdujących się w aktach spraw faktur za zakupione towary wskazuje, że skarżąca w sposób nieracjonalny gospodaruje posiadanymi środkami finansowymi dokonując zakupów ponad posiadany dochód. Racje mają organy, twierdząc, że taka postawa skarżącej nie sprzyja współpracy z organami pomocy społecznej, co w świetle art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w sytuacji marnotrawienia posiadanych środków finansowych daje organowi podstawę do wydania decyzji negatywnej dla ubiegającej się o pomoc osoby. Sytuacja zaś skarżącej w żaden sposób nie może być uznana za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Za taką uznać należy sytuację występującą okazjonalnie, która powstała w wyniku zbiegu niefortunnych wydarzeń, wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. W tym względzie ustalenia organów nie można uznać za dowolne skoro z materiału dowodowego wynika, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej nie odcina się w sposób drastyczny od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc społeczną. W związku z powyższym skoro organy uzasadniły podjęte w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcia, nie można postawić im zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy jak i przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy obu instancji wykazały w sposób dostateczny, że w w niniejszych sprawach indywidualny interes prawny skarżącej, stojący w kolizji z interesem społecznym (publicznym), nie zasługuje na uwzględnienie i nie może zyskać przewagi nad tym drugim (art. 7 k.p.a.). Mając na względzie normy wskazujące im zadania, cele i kryteria działania oraz to, że świadczenia przez nie wypłacane mają stanowić pomoc dla danej osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, nie zaś doprowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system pomocy społecznej uznać należało stanowiska ich za prawidłowe, zwłaszcza, że mają one obowiązek gospodarować w taki sposób posiadanymi środkami, aby były w stanie pomóc wszystkim potrzebującym, w szczególności tym, którym z uwagi na kryterium dochodowe udzielenie pomocy jest obligatoryjne. Organy obu instancji przy wydawaniu kontrolowanych rozstrzygnięć nie naruszyły zatem ram uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargi oddalił.