III SA/Kr 1169/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Katarzyna Marasek - Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. R. – V. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego B. G. wynagrodzenie w kwocie 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 września 2020 r. znak: [...] odmówiło skarżącej D. R. – V. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącej 1 czerwca 2020 r. natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia wniesiono 3 lipca 2020 r. Zdaniem SKO, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazano, że skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania podała fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim od lekarza sądowego z dnia 21 lutego 2020 r., z którego wynika, że nie może stawić się w sądzie przez okres 7 miesięcy. W ocenie organu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy gdyż z argumentacji skarżącej nie wynika aby choroba skarżącej miała charakter nagły lub by nie mogła się ona posłużyć inną osoba. Podkreślono przy tym, że postępowanie administracyjne odbywa się wyłącznie korespondencyjnie i nie ma potrzeby osobistego stawiennictwa skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zakwestionowała stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu powołując się na swoją trudną sytuację zdrowotną, świeżo przebyty udar mózgu oraz zalecenie lekarskie aby powstrzymać się od udziału w sprawach sądowych. W piśmie z dnia 19 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał twierdzenia skargi i powołując się na charakter schorzeń skarżącej wniósł o jej uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.". W świetle art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powyższych regulacji wynika, że przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1476/17, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejnym z warunków przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Analiza akt sprawy wskazuje, że zarówno w dniu doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 maja 2020 r., które nastąpiło 1 czerwca 2020 r., jak i w momencie składania przez skarżąca wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co miało miejsce 3 lipca 2020 r., skarżąca legitymowała się zaświadczeniem od lekarza sądowego z dnia 21 lutego 2020 r., z którego wynika, że z uwagi na swój stan zdrowia nie może ona stawiać się w sądzie do 29 września 2020 r., a po tym terminie czynności sądowe z jej udziałem mogą odbywać u skarżącej w domu. W aktach sprawy widnieje również zaświadczenie od lekarza psychiatry z dnia 10 lutego 2020 r., w którym wymienione zostały liczne schorzenia skarżącej oraz stwierdzenie, że w jej stanie zdrowia uczestniczenie w procesach jest absolutnie dla niej przeciwwskazane albowiem zachodzi realna obawa doznania przez nią kolejnego udaru mózgu niedokrwiennego lub krwotocznego na skutek przezywanego przez skarżącą stresu, a taki stan mógłby realnie zagrozić życiu pacjentki. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w okolicznościach przedmiotowej sprawie zasadnie odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że nie uprawdopodobniła ona, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W ocenie Sądu, stanowisko organu nie było prawidłowe, a skarżąca przedstawiając ww. zaświadczenia lekarskie - z uwagi na ich treść - uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W ocenie Sadu to, że postepowanie administracyjne odbywa się korespondencyjne, w okolicznościach stanu zdrowia skarżącej i związanych z tym zaleceń lekarskich, nie sprawia, że można jej przypisać zawinienie czy niedbalstwo w prowadzeniu swoich spraw. A zatem opisane wyżej okoliczności uzasadniają, w ocenie Sądu, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odmowa jego przywrócenia wiązałaby się bowiem z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia skarżącej prawa do postępowania przed organem II instancji, a w dalszej kolejności ewentualnym prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Reasumując, Sąd za zasadny uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jego stwierdzenie obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponowienie rozpoznając sprawę SKO zobowiązane będzie uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu.