III SA/Kr 1177/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-04
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia na pracodawcę, który nie wypłacił pracownikom zaległego wynagrodzenia z powodu kryzysu w branży i zawiera ugody ratalne, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym służącym do skłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku, a nie karą. Trudności finansowe pracodawcy, nawet niezawinione, nie usprawiedliwiają niewypłacenia wynagrodzenia, które jest obowiązkiem bezwzględnym. Pracownicy nie mogą pośrednio kredytować pracodawcy swoją pracą. Dlatego nałożenie grzywny w takiej sytuacji jest zgodne z prawem, o ile jej wysokość mieści się w ustawowych granicach i jest uzasadniona.Stan faktyczny
Pracodawca został ukarany grzywną w celu przymuszenia za niewypłacenie pracownikom zaległego wynagrodzenia, mimo wydanych nakazów płatniczych. Pracodawca argumentował, że brak wypłat wynika z kryzysu w branży i zawiera ugody ratalne, co czyni grzywnę bezcelową. Organy inspekcji pracy i sąd administracyjny uznały, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia jest bezwzględny, a trudności finansowe nie usprawiedliwiają jego niewykonania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. O. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] nałożył na "A" J. O. z siedzibą w K – grzywnę w kwocie 6 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 21.06.2013 r. wystawionym przez Inspektora Pracy. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w wyniku kontroli inspektora pracy - protokół z dnia 27.12.2012 r. nr rej. [...] - inspektor pracy w dniu 28.12.2012 r. wydał nakaz płatniczy nr rej. [...], zawierający 8 decyzji nakazujących wypłatę pracownikom wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy.
Kontrola sprawdzająca nr rej. [...] zakończona podpisaniem protokołu w dniu 15.03.2013 r. wykazała, że pracodawca nie wykonał w pełni decyzji nakazowych. Zostało, więc wydane upomnienie z dnia 18.03.2013 r. nr [...] przypominające o konieczności wykonania obowiązku określonego w decyzjach nakazowych. Kolejna kontrola nr rej. [...] zakończona w dniu 7.06.2013 r. wykazała, że pracodawca nadal nie wykonał w pełni decyzji z nakazu [...].
Do szczególnych obowiązków pracodawcy wynikających z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, należy terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia. Jeżeli pracodawca nie wywiązuje się ze swoich podstawowych obowiązków wobec pracowników, w tym dotyczących wypłaty należności - przepisy przewidują mechanizmy prawne, których celem jest przymuszenie go do wykonania obowiązków, w drodze egzekucji administracyjnej. Temu służy grzywna w celu przymuszenia. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, jednorazowa grzywna nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł i może być ponawiana do wysokości 50 000 zł.
Ustalając wysokość grzywny w wysokości 6 000 zł organ wziął pod uwagę, że pracodawca wypłacił częściowo należności pracownicze. Wskazał, że w razie dalszego niewywiązywania się z obowiązku grzywna będzie ponawiana w tej samej lub w wyższej kwocie.
J. O. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając mu naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 119 § 1 u.p.e.a. przez nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wypłaty zaległych wynagrodzeń za pracę oraz innych świadczeń ze stosunku pracy, w sytuacji, gdy brak ich zapłaty nie wynika ze złej woli skarżącego, a jedynie z kryzysu w branży budowlanej, przez co grzywna ta jest bezcelowa.
Podniósł, że z pracownikami wymienionymi w decyzjach nakazujących wypłatę zaległego wynagrodzenia oraz innych świadczeń ze stosunku pracy zawierane są ugody, zgodnie z którymi wypłata należnych świadczeń pieniężnych będzie następować w miesięcznych ratach. Konieczność zawierania z pracownikami takich porozumień wynika z tego, iż sytuacja w branży budowlanej stała się kryzysowa. W tych warunkach skarżący stracił płynność finansową i nie jest w stanie ponieść jednorazowego wydatku na wypłatę zaległych świadczeń pracowniczych. Wypłaty następują, zatem sukcesywnie w ratach zgodnie z treścią zawartych z pracownikami ugód. Podkreślił, że podejmuje starania mające na celu odzyskanie płynności finansowej, co pozwoli mu uregulować wszelkie istniejące zobowiązania względem pracowników. Nałożenie w zaistniałej sytuacji grzywny jest niecelowe gdyż brak wypłaty zaległych wynagrodzeń nie wynika z ukrywania środków finansowych. Wymierzona, zatem grzywna nie będzie spełniać swojego ustawowego celu, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego.
Okręgowy Inspektor Pracy postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 122 § 3 w związku z art. 34 u.p.e.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy powtórzył ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Ponadto wskazał, że działalność pracodawcy oparta jest na zasadzie ryzyka. Oznacza to, że niezrealizowanie obowiązków przewidzianych w przepisach, nie może usprawiedliwiać pracodawcy także w razie winy nieumyślnej. Pracownicy nie mogą w pośredni sposób kredytować pracodawcy, przeliczalną wartością swojej pracy. W związku z powyższym organ nie uwzględnił trudności ekonomicznych, jako przesłanki usprawiedliwiającej niewykonanie obowiązku. Natomiast charakter prawny nakazu, zawierającego decyzje administracyjne powoduje z kolei, że może być uznany za wykonany, jedynie w przypadku zrealizowania go w całości tj. zrealizowania wszystkich decyzji.
Terminowe wypłacanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Przepisy Kodeksu pracy o wynagrodzeniu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, organ nie mógł, więc uwzględnić powoływanych trudności finansowych, jako przesłanki usprawiedliwiającej niewykonanie obowiązku. Na pracodawcy w takich przypadkach ciąży szczególny obowiązek uzyskania środków na wypłatę.
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj.: Dz.U. 2012 r. poz. 404 ze zm.), dalej "ustawa o PIP", nakłada na organa PIP obowiązek egzekwowania należności pracowniczych za pomocą dostępnych środków prawnych tj. nakazu płatniczego (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP) i grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku pracodawcy, wynikającego z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy. Grzywna w celu przymuszenia może być umorzona jedynie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym na pisemny wniosek zobowiązanego pracodawcy - art. 125 u.p.e.a..
Egzekwowany w sprawie jest obowiązek o charakterze niepieniężnym (obowiązek, jako niepodzielna całość). Inspektor pracy ma bezwzględny obowiązek jego egzekwowania, stosując środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku (art. 6 § 1 oraz art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Z tego powodu wystawiony tytuł wykonawczy jest tytułem stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ dotyczy prawnego obowiązku wypłaty świadczeń pracowniczych, a nie bezpośrednio samych świadczeń, które mogą być dochodzone w drodze sądowej.
Brak złej woli zobowiązanego oraz przyczyny od niego niezależne, nie stanowią przesłanek do odstąpienia od egzekucji. Organ powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2000 r. sygn. akt l PKN 516/99 (OSNAPiUS 2001, z. 16, poz. 616) "Pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia, ciężko narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, choćby z przyczyn niezawinionych nie uzyskał środków finansowych na wynagrodzenia".
Sama grzywna w celu przymuszenia - z prawnego punktu widzenia - nie jest karą za przewinienie. Organ powołał wyrok z dnia 31 maja 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (sygn. II SA/Sz 369/04) "Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającym na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się." Taka kwalifikacja prawna tego środka powoduje, że przy pewnych uwarunkowaniach grzywna może zostać umorzona (umorzona, a nie uchylona). Nałożona grzywna może być umorzona w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, o ile nie została wcześniej uiszczona przez zobowiązanego lub ściągnięta w drodze egzekucji, (art. 125 u.p.e.a.). Nieuiszczona grzywna kierowana jest do egzekucji przez poborcę właściwego urzędu skarbowego, ponieważ jest należnością na rzecz Skarbu Państwa.
J. O. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając:
- naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 119 § 1 u.p.e.a. przez utrzymanie decyzji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku tj. wypłaty zaległych wynagrodzeń za pracę oraz innych świadczeń ze stosunku pracy, w sytuacji, gdy brak ich zapłaty nie wynikał ze złej woli skarżącego a jedynie z kryzysu w branży budowlanej, przez co grzywna ta w mniejszej sprawie jest bezcelowa,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zaległe wynagrodzenia za pracę nie są regulowane, podczas gdy skarżący na podstawie zawieranych ugód sukcesywnie wypłaca zaległe wynagrodzenia za pracę.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu. Ponadto podniósł, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie jest zbędne, bowiem dobrowolnie reguluje w ratach zaległe wynagrodzenia. Wymierzona grzywna nie będzie, zatem spełniać swojego ustawowego celu, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Grzywna ta może w końcu odnieść skutek odwrotny do zamierzonego, gdyż utrudni skarżącemu racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi, która są przeznaczone na inwestycje. W konsekwencji nie wywiązanie się z realizowanych inwestycji spowoduje brak spodziewanego zysku, który zamierza przeznaczyć na zaległe wynagrodzenia za pracę.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie. Inspektor szczegółowo przedstawił chronologię zdarzeń w sprawie:
1) w grudniu 2012 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę w firmie strony skarżącej "A" J. O. - kontrola została udokumentowana protokołem nr rej. [...] z dnia 27 grudnia 2012 r., do protokołu nie wniesiono zastrzeżeń;
2) w wyniku ww. kontroli stwierdzono zaległości w wypłacie należności pracowniczych dla szeregu pracowników, wymagalnych w poszczególnych miesiącach: sierpień – wrzesień - październik - listopad - grudzień 2012 r. - w związku ze stwierdzonymi zaległościami płacowymi wydano nakaz płatniczy z dnia 28 grudnia 2012 r. nr rej. [...], opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności;
3) w marcu 2013 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę sprawdzającą, udokumentowaną protokołem nr rej. [...] z dnia 15 marca 2013 r. - kontrola ta wykazała, że skarżący wypłacił tylko część zaległych należności, do protokołu nie wniesiono zastrzeżeń;
4) inspektor pracy wydał upomnienie z dnia 18 marca 2013 r. nr rej. [...] wzywające do wykonania obowiązków objętych nakazem, z pouczeniem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego;
5) w czerwcu 2013 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę sprawdzającą, udokumentowaną protokołem nr rej. [...] z dnia 7 czerwca 2013 r. - kontrola wykazała, że skarżący nadal nie wykonał nakazu płatniczego tzn. nie wypłacił pozostałych, zaległych należności;
6) w związku z niewykonaniem nakazu płatniczego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne:
a) wydano tytuł egzekucyjny z dnia 21 czerwca 2013 r. nr rej [...],
b) wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr rej. [...] z dnia 21 czerwca 2013 r. (nr 8 - tytuł egzekucyjny nr rej [...], nr 9 - postanowienie nr rej. [...] nr 10, nr 10 - dowód doręczenia tytułu egzekucyjnego i postanowienia: zwrotne potwierdzenie odbioru w dniu 26 czerwca 2013 r.);
7) postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. nr rej. [...] – Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego Inspektor wskazał, że zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 119 § 1 u.p.e.a. jest bezprzedmiotowy. Obowiązek zapłaty należności pracowniczych ma charakter bezwzględny i nie zależy od żadnych okoliczności natury obiektywnej.
Roszczenia pracownicze dotyczące należności pracowniczych objętych egzekwowanymi nakazami nie uległy przedawnieniu, co uzasadniało i nadal uzasadnia - prowadzenie przez inspektorów pracy - kontrolnego postępowania sprawdzającego oraz stosowania środków przymusu administracyjnego.
Kontrola dotycząca wywiązywania się zobowiązanego pracodawcy z obowiązku terminowej wypłaty należności pracowniczych, obejmuje różnego rodzaju należności.
Inspektor przywołał wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2003 r. sygn. l PK 60/03 (Pr. Pracy 2004/4/31) - "Obowiązek zapłaty wynagrodzenia obejmuje również przyznawanie innych świadczeń, w tym także odpraw pieniężnych, jeżeli obowiązek taki wynika z ustawy lub z umowy."
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest także bezprzedmiotowy. Protokoły kontroli zawierają wyraźną uwagę inspektora pracy, o treści "wytłuszczonym drukiem oznaczono osoby, którym wypłacono należności, lub z którymi zawarto ugodę sądową". Egzekwowany nakaz płatniczy jest środkiem prawnym grupującym decyzje płatnicze. Nakaz płatniczy jest zawsze opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności, wynikającym z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, a wykroczeniem jest niewykonanie nakazu, jako całości (art. 283 § 2 pkt 7 Kodeksu pracy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia - art. 119 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku dokonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się również, gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. (art. 119 § 2 u.p.e.a.).
Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.07.2012 r., sygn. II OSK 813/11, LEX nr 1252196).
W pełni podzielając powyższe stanowisko, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie poddanej kontroli mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Obowiązek wypłaty pracownikom należności wynikających ze stosunku pracy obciąża tylko i wyłącznie pracodawcę i nie może być za niego wykonany przez inny podmiot, co wyklucza możliwość zastosowania wykonania zastępczego.
Grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość finansową skłonić ma zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Tryb nałożenia grzywny, treść postanowienia o nałożeniu grzywny, oraz rodzaj przysługujących zobowiązanemu środków prawnych reguluje art. 122 u.p.e.a., zgodnie z którym:
§ 1. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
§ 2. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
§ 3. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ prowadzący egzekucję bada wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie było postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wobec niewykonania decyzji nakładających na skarżącego obowiązek wypłaty wskazanym w nich pracownikom wynagrodzenia.
W myśl art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy podlegają egzekucji administracyjnej.
Trafnie organ odwoławczy wskazał, że działalność pracodawcy oparta jest na zasadzie ryzyka. Oznacza to, że niezrealizowanie obowiązków przewidzianych w przepisach, nie może usprawiedliwiać pracodawcy także w razie winy nieumyślnej. Pracownicy nie mogą w pośredni sposób kredytować pracodawcy, przeliczalną wartością swojej pracy.
W związku z powyższym zasadnie organ nie uwzględnił trudności ekonomicznych zobowiązanego, jako przesłanki usprawiedliwiającej niewykonanie obowiązku. Prawidłowo wskazał, że charakter prawny nakazu, zawierającego decyzje administracyjne powoduje z kolei, że może być on uznany za wykonany, jedynie w przypadku zrealizowania go w całości tj. zrealizowania wszystkich decyzji.
Trafnie organ stwierdził, że terminowe wypłacanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj.: Dz.U. z 1998 r., nr 21 poz. 94 ze zm.), dalej "Kodeks pracy", o wynagrodzeniu mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ nie mógł, zatem uwzględnić powoływanych trudności finansowych i kryzysu w branży skarżącego, jako przesłanek usprawiedliwiających niewykonanie obowiązku. Na pracodawcy w takich przypadkach ciąży szczególny obowiązek uzyskania środków na wypłatę.
Zgodnie z art. 85 i art. 86 oraz art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się, co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie. Wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego.
Ustawa o PIP nakłada na organy PIP obowiązek egzekwowania należności pracowniczych za pomocą dostępnych środków prawnych tj. nakazu płatniczego (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP) i grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku pracodawcy, wynikającego z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy.
Grzywna w celu przymuszenia może być umorzona jedynie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym na pisemny wniosek zobowiązanego pracodawcy - art. 125 u.p.e.a.
Egzekwowany w sprawie jest obowiązek o charakterze niepieniężnym (obowiązek jako niepodzielna całość). Inspektor pracy ma bezwzględny obowiązek jego egzekwowania, stosując środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku (art. 6 § 1 oraz art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Z tego powodu wystawiony tytuł wykonawczy jest tytułem stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ dotyczy prawnego obowiązku wypłaty świadczeń pracowniczych, a nie bezpośrednio samych świadczeń, które mogą być dochodzone w drodze sądowej.
Trafnie też w ocenie Sądu, organ odwołując się do stanowiska sądów wskazał, że brak złej woli zobowiązanego oraz przyczyny od niego niezależne, nie stanowią przesłanek do odstąpienia od egzekucji oraz, że pracownik, jako jednostka słabsza w stosunku pracy, objęta jest przez ustawodawcę szczególną ochroną, czego wyrazem jest m.in. uregulowanie wyrażone w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, które nie przewiduje okoliczności wyłączających odpowiedzialność pracodawcy za należności pracownicze na zasadzie ryzyka.
Podkreślić należy, że u.p.e.a. nie określa obowiązkowych przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia w określonej kwocie, a jedynie wyznacza górne granice grzywny. Zgodnie z art. 121 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, zaś każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawie granice te nie zostały przekroczone. Ustalając wysokość grzywny w wysokości 6 000 zł organ I instancji wziął pod uwagę, że zobowiązany pracodawca wypłacił częściowo należności pracownicze.
Organy administracji wymierzając przedmiotową grzywnę podejmują rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, a zatem obowiązane są do szczególnie starannego wskazania motywów, którymi się kierowały wyznaczając taką a nie inną jej wysokość. Utrzymując w mocy postanowienie o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia organ odwoławczy uwzględnił nie tylko sytuację pracowników, dla których należne ze stosunku pracy świadczenia stanowią często jedyne źródło utrzymania, ale także sytuację zobowiązanego i zastosował środek egzekucyjny w wysokości niższej, niż ta, która została określona przepisami, jako górna granica dopuszczalnych grzywien.
Organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie przekroczył granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony.
W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska wyrażonego w skardze, że organy popełniły błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż zaległe wynagrodzenia za pracę nie są regulowane, podczas gdy skarżący na podstawie zawieranych ugód sukcesywnie wypłaca zaległe wynagrodzenia za pracę. Tym samym nie wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło