III SA/Kr 1180/17

Kraków, dnia 22 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. z dnia 17 listopada 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za uwierzytelnienie dokumentów p o s t a n a w i a: I. przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu; II. uchylić postanowienie o stwierdzeniu prawomocności postanowienia z dnia 23 października 2017 r., wydane w dniu 7 grudnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną przez R. M.(dalej skarżący) decyzję Starosty z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr [...], ustalającą opłatę w kwocie 130 zł w związku ze złożonym wnioskiem z dnia 10 lutego 2017 r. o uwierzytelnienie dokumentów opracowanych przez wykonawcę prac geodezyjnych lub kartograficznych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 21 sierpnia 2017 r. W pouczeniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że stronom przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem tego organu, w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. W dniu 15 września 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję organu odwoławczego pismo zatytułowane "Odwołanie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając wniesioną w dniu 15 września 2017 r. skargę (zatytułowaną "odwołanie"), jako sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), postanowieniem z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt j.w., odrzucił go na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., wskazując, że został on wniesiony po upływie terminu przewidzianym do jego wniesienia, gdyż zgodnie z treścią art. 64c § 1 P.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 listopada 2017 r. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. stwierdzono prawomocność ww. postanowienia z dnia 23 października 2017 r. Pismem z dnia 17 listopada 2017 r., nadanym w dniu 20 listopada 2017 r., skarżący za pośrednictwem organu wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...]. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, gdyż ww. decyzji został błędnie pouczony w kwestii terminu wniesienia skargi do WSA w Krakowie. Otrzymał w dniu 16 listopada 2017 r. postanowienie WSA w Krakowie, w którym Sąd zauważył, że okoliczność błędnego pouczenia organu odwoławczego, co do trybu (terminu) zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji mogłaby zostać poddana ocenie w przypadku wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wraz z wnioskiem skarżący wniósł sprzeciw od kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym została unormowana w art. 86 i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 86 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się natomiast za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów dotyczących kwestii przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne zatem znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postepowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 13/15, Lex nr 1640543). Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że "brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005 r., str. 333, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem 7 dniowego terminu skoro, termin ten rozpoczął bieg od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu, tj. w dniu 16 listopada 2017 r., a przedmiotowy wniosek skarżący nadał w dniu 20 listopada 2017 r. w urzędzie pocztowym operatora publicznego. Rozpoznając ten wniosek Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 sierpnia 2017 r. nr [...]. Analiza akt administracyjnych nie pozostawia wątpliwości, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 sierpnia 2017 r. zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Skarżący zastosował się do pouczenia zawartego w powyższej decyzji, zachowując wskazany w pouczeniu termin do wniesienia skargi. Jednakże na skutek zmiany przepisów pouczenie to nie odpowiadało już nowemu stanowi prawnemu. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła bowiem w życie nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), skarga nie przysługuje, przy czym strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64a - 64e P.p.s.a.), tj. w niniejszej sprawie najpóźniej do dnia 4 września 2017 r., a nie jak błędnie pouczył organ - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie zauważyć należy, że w art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r. wskazano, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 1 czerwca 2017 r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. A contrario do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji (po 1 czerwca 2017 r.), mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu znowelizowanym. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, że sprzeciw został wniesiony po terminie, jednakże w ocenie Sądu uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Zdaniem Sądu błędnie pouczenie organu o przysługującym środku zaskarżenia (w chwili wydawania decyzji obowiązywała już znowelizowana ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do wadliwego pouczenia. W takich sytuacjach strona postępowania, przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, winna mieć możliwość skutecznego uchylenia się od następstw uchybienia terminu powstałych wskutek zastosowania się do błędnego pouczenia. W postępowaniu sądowoadministracyjnym takim środkiem prawnym jest niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia organu, nie może z tego tytułu ponieść szkody i dlatego może wnieść o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od decyzji, w terminie i na zasadach określonych w art. 87 P.p.s.a., co w niniejszej sprawie skarżący uczynił skutecznie i z dochowaniem terminu do wniesienia wniosku. Stosownie do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności faktycznych sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do zmiany okoliczności faktycznych poprzez przywrócenie stronie terminu do wniesienia sprzeciwu. Powyższe czyni nieaktualnymi przesłanki, jakie Sąd przyjął za podstawę wydania postanowienia o stwierdzeniu prawomocności, a zatem niezasadne jest utrzymywania powyższego rozstrzygnięcia w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w punktach I i II sentencji postanowienia.