III SA/Kr 1182/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody z dnia 28 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa, na wniosek J. J. orzekł o wymeldowaniu S. J. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego nr [...] w K. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że J. J. podniosła, iż jej mąż S. J. opuścił dom dobrowolnie i od 15 lat w nim nie mieszka. Na podstawie przesłuchania stron i świadków Wójt ustalił, iż S. J. dobrowolnie opuścił dom nr [...] w miejscowości K ponad 15 lat temu i w budynku tym nie posiada swoich rzeczy osobistych. Okoliczność tą potwierdziła też kontrola przeprowadzona przez funkcjonariusza Komisariatu Policji. Stwierdzono także, że S. J. nie posiada kluczy do budynku, a od chwili opuszczenia domu nie podjął żadnych czynność związanych z możliwością powrotu i zamieszkania w domu nr [...]. Dlatego też, zdaniem organu l instancji, została spełniona przesłanka art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. J., zarzucając, że nigdy świadomie i celowo nie opuścił miejsca pobytu, a został do tego zmuszony różnymi okolicznościami, w tym niezależnymi od niego. Podniósł, że miał wolę przebywania w miejscu, w którym był zameldowany na pobyt stały i wielokrotnie podejmował próby powrotu do tegoż domu, jednakże jego działania w tym zakresie nie przyniosły żadnego rezultatu. Zdaniem odwołującego się, organ l instancji wadliwie wyjaśnił tę kwestię. Wojewoda decyzją z dnia 28 lipca 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego przed organem l instancji, ocenił jako prawidłowe ustalenia tego organu i na tej podstawie uznał, że S. J. nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku od około 15 lat, a więc nie można uznać, aby powyższy budynek był jego miejscem pobytu stałego. To zaś daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ odwołujący się, opuszczając dom nr [...] w miejscowości K, sam nie wykonał obowiązku wymeldowania się z tego budynku. Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Zatem, skoro S. J. opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to pozostawienie jego zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. J., zarzucając naruszenie: - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że skarżący miał zamiar i faktycznie świadomie i umyślnie opuścił stałe miejsce zamieszkania w celu jego opuszczenia, podczas gdy po stronie skarżącego nigdy takiego zamiaru nie było, zaś sposób jego zachowania wskazywał jednoznacznie na to, że zawsze chciał wrócić do miejsca zameldowania i do rodziny, na którą cały czas łożył pieniądze; - art. 7, art. 8 art. 77 art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodnego, nieuwzględnienie zeznań świadków zawnioskowanych przez skarżącego oraz okoliczności związanych z postępowaniem prowadzonym przez Policję, a dotyczących usuwania skarżącego z domu siłą przez żonę i jej braci. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa ta określa pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1), natomiast przez pobyt czasowy należy rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ustawy osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Stosownie do art. 2 tej ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy, zaś obowiązek ten polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Wykonywanie obowiązku meldunkowego polegające na wymeldowaniu się reguluje art. 15 ust. 1 ustawy, który nakazuje osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, wymeldowanie się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast brak wykonania tego obowiązku uprawnia organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 15 ust. 2 ustawy). Podkreślić trzeba, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Dlatego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania. Zatem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody konieczne jest zbadanie, czy organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie zamieszkuje w domu oznaczonym numerem [...] w miejscowości K, a jeśli opuścił ten dom, czy dopełnił obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zachodziły przesłanki ustawowe do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. Fakt opuszczenia przez S. J. przedmiotowego domu został bowiem stwierdzony przez Policję, a także tę okoliczność potwierdzają zeznania świadków. J. J. oświadczyła, że skarżący 15 lat temu wyprowadził się dobrowolnie z przedmiotowego budynku i po około trzech miesiącach od wyprowadzenia się oddał do niego klucze. Ponadto zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste i od tego czasu nie partycypuje w kosztach jego utrzymania (k. 10 akt adm.). Sam skarżący oświadczył, że nie mieszka w budynku numer [...] w miejscowości K, który to budynek opuścił 10 lat temu i obecnie zamieszkuje w miejscowości K u L. G., przebywa również u siostry w B i w T pod numerem [...], a także w T u Z. J. (k. 11 akt adm.). Natomiast G. J., syn skarżącego, zeznał, że ojciec od 15 lat nie mieszka w przedmiotowym budynku, wyprowadził się dobrowolnie, a mieszkając w domu często wracał pod wpływem alkoholu, awanturował się i używał siły wobec rodziny. Świadek podał też, że skarżący nie przychodzi do domu i nie posiada żadnych rzeczy osobistych (k. 18 akt adm.). Zeznania G. J. potwierdziła także P. J., córka skarżącego (k. 19 akt adm.). Podkreślić trzeba, że w toku postępowania pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przesłuchanie wskazanych świadków L. G. i Z. J., którzy także potwierdzili, że S. J. nie zamieszkuje pod adresem K i opuścił go, ponieważ dochodziło do nieporozumień pomiędzy skarżącym, a jego szwagrami J. K. i K. K. (k.-29 i 30 akt adm.). Odnośnie zarzutów skargi wskazujących na wadliwe ustalenie przez organy istotnych okoliczności faktycznych należy wskazać, że organy użyły wszystkich dostępnych środków dowodowych - przesłuchano świadków i skorzystano z ustaleń dokonanych przez Policję. Nie znajduje także podstaw zarzut skargi, że nie zostali przesłuchani świadkowie wskazani przez skarżącego. Przeciwnie, jak wskazano wyżej, organy przesłuchały L. G. i Z. J., zaś trzeci zawnioskowany przez skarżącego świadek (K. W.) nie odbierała kierowanych do niej wezwań do złożenia zeznań, a następnie pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek o jej przesłuchanie (k. 38 akt adm.). Organy wyjaśniły też podnoszoną przez skarżącego kwestię postępowania karnego przeciwko szwagrom skarżącego, w którym to postępowaniu skarżący miał występować jako pokrzywdzony. Komisariat Policji poinformował, iż w latach 2001-201 lnie były prowadzone postępowania przygotowawcze z udziałem S. J., J. K. i K. K. (k. 39 akt. adm.). Dlatego też należało uznać, że kontrolowane postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów opisanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zaś stronom zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania. Podkreślić trzeba, że "rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011r. sygn. akt II OSK 2216/10, Lex Omega nr 1083634). W ocenie Sądu zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie przemawiał za tym, że skarżący opuścił dom, w którym był zameldowany na pobyt stały, a następnie przez bardzo długi okres czasu (ponad dziesięć lat) nie wykazywał woli zamieszkiwania w przedmiotowym domu ani też zamiaru stałego w nim przebywania. Skoro zaś skarżący nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, to organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dlatego też zarzut skargi nieprawidłowego zastosowania tego przepisu nie był zasadny. W tym miejscu wskazać trzeba na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 922/10(Lex Omega nr 1081952), w którym orzeczono, iż "Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Zamiar powrotu do przedmiotowego domu w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy." W kontrolowanym postępowaniu nie podlegały zatem ocenie relacje skarżącego z żoną, dziećmi oraz rodziną żony skarżącego, lecz sam fakt opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego domu i ewentualne perspektywy powrotu skarżącego do tego domu. Skoro zaś skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego domu i przez ponad dziesięć lat nie podejmował żadnych realnych kroków w celu powrotu do opuszczonego domu, to należało uznać, że brak jest jakichkolwiek perspektyw na powrót skarżącego do opuszczonego miejsca zameldowania. Tym samym zostały spełnione przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a utrzymywanie zameldowania skarżącego w miejscu, w którym nie przebywa od ponad dziesięciu lat byłoby podtrzymywaniem fikcji meldunkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu nie miały miejsca naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa, gdyż pozwala stronom na zapoznanie się z ustaleniami dokonanymi przez organ oraz motywami podjętego rozstrzygnięcia. Skoro zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.