III SA/Kr 1187/18

Kraków, dnia 10 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A M. E. M. K. sp. j. na notę księgową wystawioną przez Prezydenta Miasta z dnia 1 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta K p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Rada Miasta podjęła w dniu 30 marca 2011 r. uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz. Urz. Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). Powyższą uchwałą Gmina ustaliła stawki za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w wysokości: 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym i 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu. Na podstawie noty księgowej z dnia 1 października 2018 r. nr [...] A M. E. i M. K. sp. j. (dalej w skrócie skarżąca spółka) została zobowiązana do zapłaty kwoty 7 164,30 zł tytułem korzystania z przystanków komunikacyjnych na terenie K w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. W podstawie prawnej noty księgowej wskazano przepis art. 16 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej ustawą o publicznym transporcie zbiorowym), uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia 30 marca 2011 r. oraz uchwałę Rady Miasta Nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. A M. E. i M. K. sp. j. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą notę, zarzucając jej naruszenie: - art. 2 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez ich pominięcie i niezastosowanie w sprawie dla ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty oraz obmiaru i poboru od opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, co spowodowało wystawienie noty księgowej w miejsce decyzji administracyjnej, - naruszenie § 1 uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia 30 marca 2011. w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 i 11 w zw. z art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorcy wykonujący zbiorowy transport osób na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie ustawy o transporcie drogowym są zobowiązani do uiszczania opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, - naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wymierzenie skarżącej opłaty bez ustalenia rzeczywistej liczby zatrzymań środków transportu należących do skarżącej na przystankach komunikacyjnych lub dworcach, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina, co miało wpływ na treść zaskarżonej noty księgowej i obciążenie skarżącej opłatą w kwocie 7.164,30 zł. Wobec treści powyższych zarzutów, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej noty, ewentualnie o stwierdzenie jej bezskuteczności. Ponadto wniosła o wskazanie Prezydentowi Miasta obowiązku wykonywania uchwały Rady Miasta nr [...], wydanej w dniu 30 marca 2011 r., zgodnie z regulacjami Ordynacji podatkowej na zasadzie art. 153 P.p.s.a. W ocenie skarżącej spółki objęta notą księgową opłata posiada cechy opłaty lokalnej, zatem konkretyzacja obowiązku winna nastąpić według procedury przewidzianej w Ordynacji podatkowej, co gwarantowałoby spółce obronę jej praw i interesów w postępowaniu. Spółka zarzuciła przy tym organowi niejawność procedur, w których ustalana jest kwota objęta notą księgową. Ponadto skarżąca spółka zakwestionowała skierowanie do niej noty księgowej z uwagi na okoliczność, że nie wykonuje działalności na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu i tym samym nie posiada statusu "przewoźnika" w rozumieniu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, a jedynie tego rodzaju podmioty zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym mogą być obciążone opłatą za korzystanie z przystanków na terenie miasta K. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego, względnie o oddalenie, odnosząc się merytorycznie do zarzutów strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podstawę wystawienia noty księgowej w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2016). Zgodnie z treścią tego przepisu za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców w transporcie drogowym mogą być pobierane opłaty (ust. 1) a za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad (ust. 4). Na terenie Gminy obowiązuje uchwała Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina (Dz. Urz. Woj. z 2011 r., poz. 189, Nr 1504). Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 ww. uchwały ustala się stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym (pkt 1), 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu (pkt 2). W ocenie Sądu analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczenia opłaty, o którym stanowi przepis art. 16 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wynika z mocy samego prawa – z art. 16 ust. 1 i 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i § 1 pkt 1 i 2 ww. uchwały. Wobec tego, obowiązek uiszczenia opłaty winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z którego zaistnieniem ustawa o publicznym transporcie zbiorowym wiąże obowiązek jej uiszczenia, tj., wówczas, gdy operator i przewoźnik skorzystali z przystanku komunikacyjnego, czy z dworca. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniach: z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 3531/15 oraz z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 5571/16, zgodnie z którym w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym brak jest przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie "ustalenia", czy "wymierzenia" przedmiotowej opłaty. Opłaty tej nie ustala się, czy też nie wymierza się, w drodze decyzji administracyjnej, ani tym bardziej w drodze innego indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia przedmiotowej opłaty nie wymaga konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności w myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to poza zakresem kognicji Sądu pozostaje kontrola wystawionej noty księgowej. Nota księgowa przypomina jedynie o obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty. Nie nakłada na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznaje mu jakichkolwiek uprawnień, gdyż ten wynika wprost z normy ustawowej. Z tego powodu wystawienie noty księgowej nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jak zakwalifikowała ją skarżąca spółka. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2018 r., poz. 1302), orzekł, jak w sentencji postanowienia.